Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1485 K.2023/1422

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin işin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle talebinin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş yerinde 16/05/2023 tarihinde su baskını meydana geldiğini, şirkete ait pay defterinin bulunamadığını, şirkete ait pay defterinin su baskını sonucu kaybolduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin Tutulacak Kayıtlar Başlıklı 9. Maddesinde Değişik İşler Kaydından söz edildiği, 15. Maddesinde ise "Yukarıda sayılan kayıtlarda tutulması gerekmeyen ihtiyatî tedbir, delil tespiti gibi karar ve işlemlerin tutulduğu kayıttır." şeklinde nelerin değişik işlere kaydedileceğinin düzenlendiği, davacı vekilince zayi belgesi verilmesinin talep edildiği, davacı yanın talebinin inşai davanın konusunu oluşturacağı ve bu talebiyle ile ilgili esasa kaydedilerek, harçları ve masrafı yatırılarak inşai dava açması gerektiği, değişik iş kaydından bu şekilde talepte bulunamayacağı anlaşılmakla dosya üzerinden inceleme yapılarak talebin usulden reddine talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

İlk derece mahkemesinin davayı usulden reddi kararının gerekçesinin hukuk ile bağdaşmadığını, UYAP üzerinden açılan davanın “Değişik iş” değil “esas” defterine kaydının yapılmadığı gerekçesi ile davayı usulden ret ettiğini, ret kararını Hukuk Mahkemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 9 ve 15. maddelerine dayandırdığını, böyle bir gerekçenin kabulünün mümkün olamayacağını, bahsi geçen Yönetmeliğin 9 ve 15. maddelerinin incelenmesinden böyle bir sonuç çıkarılamayacağını, burada akademik bir tartışmaya girerek “inşai dava”, “tespit davası”, “eda davası” gibi kavramlarının incelemeye gerek duyulmadığını, Anayasa’nın 36. maddesi açık olup,

Anayasa’nın 141/son fıkra ve HMK'nun 30.maddesi hükmünün emredici nitelikte hükümler olup uyulmasının zorunlu olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Somut olayda talep eden vekilince müvekkiline ait şirkete ait pay defterinin su baskını nedeniyle zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de;

Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 177. maddesinde değişik işler kaydına hangi işlemlerin kaydının yapılacağı düzenlenmiştir. Eldeki çekişmesiz yargı işine ilişkin dosya sayılan haller kapsamında kalmadığından ilk derece mahkemesince dosyanın esasa kaydı için gerekli işlemleri yapmak suretiyle işin esasa kayıtlanarak mahkemeye gelmesi sağlanarak değerlendirilmesi gerekirken değişik iş esas üzerinden değerlendirilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

İlk derece mahkemesinin yazılı şekilde karar verilmesinin hukuki sonucunun hak düşürücü süreye etkisi gözetildiğinde talebin reddi kararı orantılı da değildir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince talebin 1 aylık hak düşürücü süreye tabi olduğu gözetilerek dosyanın Tevzi Müdürlüğü'ne gönderilerek esasa kaydı sağlandıktan sonra deliller toplanarak talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken herhangi bir delil toplanmadan değişik işe kayıt yapılmak suretiyle dosya üzerinden karar verildiğinden söz konusu kararın bu aşamada denetimi mümkün olmadığından, istinaf başvurusunun esasına ilişkin inceleme yapılmaksızın kararın hiç delil toplanmaksızın ve değerlendirilmeksizin verilmiş olması nedeniyle talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.