Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/1643 K.2023/1572

Zayi belgesi verilmesi isteminin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle istemin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden dilekçesinde özetle; ... Dan. Hizm. AŞ.'nin genel müdürü ve yönetim kurulu başkanı olarak Yenilenebilir Enerji, Tarım, Hayvancılık, Yatırım Danışmanlık Hizmetleri konusunda faaliyet gösteren firmanın yetkilisi olduğunu, ... (...) (T.C....) alacaklı bulunduğu 05.06.2018 tarihli 70.000,00 TL'lik para makbuzunu şirket adresinden taşınması nedeni ile kaybettiğini ve zayi olduğunu ileri sürerek ...'dan (...) (T.C....) alacaklı bulunduğu 05.06.2018 tarihli 70.000,00'TL'lik para makbuzunu kaybettiğine dair zayi belgesi verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince iddia ve toplanan delillere göre; TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkin istemin yargılaması sonunda, talep edenin ... (...) (T.C....) alacaklı bulunduğu 05.06.2018 tarihli 70.000,00 TL'lik para makbuzunun zayi olduğunu belirterek, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulmuş ise de, tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defter ve kayıtları özenle muhafaza etme yükümlülüğü bulunduğu, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirkete ait işyerinde bulundurması ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, kendi kusuru ile para makbuzunun kaybına neden olan kişinin zayi belgesi verilmesinin talep edemeyeceği, davacının gerekli dikkate ve özeni göstermediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; ...'ın kendi el ürünü imzası ile almış olduğu borç karşılığında tanzim edilen para makbuzundaki imzaya itiraz ettiğini, yerine sahte imza atarak para makbuzu düzenlediği iddiasıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/152338 soruşturma nolu dosyaya delil olarak kullanılmak üzere zayi etmiş olduğu para makbuzunun yeniden düzenlenerek tarafına iade edilmesine karar verilmesini talep ettiğini, ...'dan olan alacağının ticari bir ilişkiye dayanmayıp aralarındaki arkadaşlık ilişkisi sonucu verilen borca karşılık düzenlenen tanzim edilen para makbuzu olduğunu,

... (...) (T.C....) alacaklı bulunduğu 05.06.2018 tarihli 70.000,00 TL'lik para makbuzunu şirket adresinden taşınması nedeni ile kaybettiğini ve zayi olduğunu ileri sürerek açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, 3. Kişinin talep edenden almış olduğu borç para ikrarını içerir para makbuzunun zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle istemin reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere 6102 Sayılı TTK'nın 82. maddesinin 1.a bendinde; her tacirin ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini ...sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlü olduğu, aynı yasanın 5.fıkrasında birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgelerin on yıl saklanacağı, aynı yasanın 7.fıkrasında ise; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu dava hasımsız açılacağı, mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceğinin düzenlemesi yer almaktadır.

İstinafa başvuran talep eden dilekçesinde talep konusu fotokopisini içerir "para makbuzu" isimli belgenin "05.06.2018 tarihli ve 70.000,00 TL bedelli" "...'ten 05.06.2018 tarihinde elden yalnız nakit olarak borç aldığım 70.000,00 TL'yi 25.11.2019 tarihinde ödeyeceğimi beyan ve taahhüt ederim" ibaresini içerdiği "Alan: ... nakit olarak aldım" ve imza kısmında ... ismi yanında imzanın atılı bulunduğu görülmüştür.

Şu halde talep eden tarafın istemine konu para makbuzu esasen üçüncü kişinin borç ikrarını içerir adi senet niteliğinde olup talep eden tarafın zayi belgesi verilmesi istediği para makbuzu TTK'nın 82/7.

Maddesinde tadadi olarak sayılan zayi belgesi verilebilecek belgelerden olmadığı gibi davacı da söz konusu belgenin ticari ilişki kapsamında verilmediğini, arkadaşı olan kişiye borç para olarak verdiğini bildirmiş, temsilcisi olduğu tacir niteliğindeki şirket adına bu davayı açmamıştır. Bu durumda talep edenin ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf sebeplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; talep edenin istinaf başvuru kanun dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.