Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/215 K.2023/591

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; talep eden ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, yetkilisi olduğu ... Şirketi adına tescilli karar ve pay defterlerinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından yetkilisi olduğu ... Şirketi adına tescilli karar ve pay defterlerinin kaybolduğuna ilişkin olarak Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 esas sayılı dosyasında açılan davanın halen kesinleşmediği, derdest olduğu, ayrıca gerek Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında zayi belgesi istenilen belgelerin 2009 yılında kaybolduğuna ilişkin beyan, gerekse Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin dava tarihi dikkate alındığında davanın TTK'nin 82/7. maddesinde yazılı bulunan süre içerisinde açılmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; zayi kararının verilmesi için yeniden yargılama yapılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olaya gelince; talep eden yanca şirketin karar ve pay defterlerinin kaybolduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin işbu dava açılmıştır.

Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda ise,şirketin ticari defterlerin şirket tarafından korunması gerektiği halde bu özenin gösterilmediği anlaşıldığından ve davacı yanca zayi hususunun en geç aynı konuya ilişkin Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 esas sayılı dosyasında açılan davanın açılış tarihi olan 19/10/2022 tarihi itibariyle öğrenildiği dikkate alındığında dava tarihi olan 30/12/2022 tarihi itibariyle yasada öngörülen hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla, davacının şirketin tek ortağı ve temsilcisi de olduğu gözetilerek ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.