Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/30 K.2023/614

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin elektronik defterlerini tuttuğu bilgisayarın 10/05/2022 tarihinde ana ekranının açılmayarak hata vermesi karşısında içerisinde yer alan elektronik defterlerin kurtarılması amacıyla aynı gün adli bilişim uzmanı yeminli bilirkişiden elektronik evrakların mümkünse kurtarılması,

kurtarılamaması durumunda rapor tanzim edilmesinin istenildiğini, inceleme neticesinde müvekkili şirkete ait muhasebe ve elektronik defter kayıtlarının bulunduğu hard disk içerisindeki dataların günümüz teknolojisi ile kurtarılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin herhangi bir kusuru olmaması ve günümüz teknolojisi ile elektronik defter kayıtlarının kurtarılamaması dikkate alındığında, bir mücbir sebep olduğundan müvekkili şirketin zayi olan 2021 yılı Ekim, Kasım ve Aralık elektronik yevmiye defteri, elektronik defteri kebir ve elektronik defter raporu için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; defterlerin zayi olup olmadığına ilişkin değerlendirme yapılmak üzere bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ancak talep eden yanca hard diskler incelemeye sunulamadığı, buna göre, iddialar yönünden tespit ve değerlendirme yapma imkanı bulunmadığından ispat edilemeyen talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Müvekkili şirketin TTK hükümlerine uyduğunu, şirketin kanunun öngördüğü şekilde defterlerini elektronik ortamda tuttuğunu, şirketi zor durumda bırakan hususun günümüz teknolojisinin talihsizliği olduğunu, elektronik ortamda tutulan defterlerin kurtarılamayacağının adli bilim uzmanı yeminli bilirkişi tarafından şirkete ait muhasebe ve elektronik defter kayıtlarının bulunduğu hard disk içerisindeki dataların günümüz teknolojisi ile kurtarılmasının mümkün olmadığının tespit edildiği, bu nedenle müvekkilinin elinde olmayan nedenlerle mahkemeden istenen hususların hazırlanamayacağının açık olduğunu, müvekkili şirketin mağdur edilmesinin hukuka uygun olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Somut olaya gelince; talep eden şirketin elektronik ortamda tutulan şirkete ait 2021 Ekim, 2021 Kasım ve 2021 Aralık dönemine ait Elektronik Yevmiye Defteri, Elektronik Defteri Kebir, Elektronik Defter raporu için zayi belgesi talep edilmiş, ilk derece mahkemesince 26/05/2022 tarihli tensibin 4 no'lu ara kararı gereğince bilgisayarın bulunduğu adreste bilgisayar üzerinde bilgisayar mühendisi aracılığıyla inceleme yapılarak defterlerin ne suretle tutulduğu, hangi defterlerin zayi olduğu ve kurtarılmasının mümkün olup olmadığı hususunda rapor alınmasına yönelik ara karar kurulduğu,

davacı yanca 10/06/2022 tarihinde verilen beyan dilekçesi ile bilirkişi listesine kayıtlı yeminli bilirkişiden rapor alındığından arızalı olan hard diski elinde tutma ihtiyacı duymadığından alınan rapor gereğince karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesinin gerekçesinde de belirtildiği üzere talebe konu defterlerin zayi olup olmadığı hususunda ki davacı yanın iddialarının alanında uzman bilirkişiden alınacak rapor sonucu değerlendirilebileceğinden talep eden yanca da talebe konu hard disklerin incelemeye sunulmadığından ispatlanamayan talebin reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygundur. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.