Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/830 K.2026/199

Taraflar arasındaki hisse devir ve tescil istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, dava dışı ... Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'nin %50 sermaye payı ortaklığını, tarafların evli oldukları dönemde, müvekkili tarafından, ancak görünürde davacı adına kurulduğunu, tarafların anlaşmalı boşanma dava dosyasına sundukları boşanma protokolünde, evlilik birlikteliği içerisinde edinilen, davalı adına kayıtlı, ... Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.'ndeki %50 şirket sermaye payının, boşanma davasının kesinleşmesine müteakip müvekkiline devrinin karşılıklı olarak kararlaştırıldığını, ...

Aile Mahkemesinin de boşanma protokolünü esas alarak aynı doğrultuda karar verdiğini, davalının, boşanma protokolüyle devretmeyi taahhüt ettiği, ancak bugüne kadar devre yanaşmadığı şirket sermaye payının müvekkili adına devir ve tescili için işbu davanın açıldığını, davaya konu uyuşmazlığın ticari nitelikte oluşu sebebiyle, dava açılmadan önce 27/01/2022 tarihinde taraflarınca zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak işbu dava türünün zorunlu arabuluculuk kapsamında kalmadığı gerekçesiyle arabuluculuk dosyasının işlemsiz olarak kapatıldığını, ileri sürerek davalı adına kayıtlı ...

Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. nezdindeki %50 şirket sermaye payının, müvekkili adına devir ve tesciline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...

Aile Mahkemesi'nin 12/03/2021 tarihli 2021/187 Esas ve 2021/227 Karar sayılı ilamı ile tarafların anlaşmalı olarak boşandıkları ve boşanma kararının 30/03/2021 tarihinde kesinleştiğini, kurulan ortaklık evlilik birliği içerisinde kurulmuşsa davacının bizzat kazandığı sermaye ile ortak olunmuş bir şirket olduğunu, müvekkili tarafından, şirket hissesinin davacıya devredileceği belirtilmişse de müvekkilinin devretmeyi taahhüt ettiği hisse payını şimdiye kadar devretmemesinde herhangi bir kötü niyeti olmadığını,

müvekkili tarafından defaten şirkete sözlü ve yazılı başvuruda bulunulmuşsa da şirket tarafından bu hakları yok sayılmış ve gereği yerine getirilmediğini, hal böyleyken şirketten alması gereken kar paylarını almadan hisse devrini gerçekleştirdiği takdirde mağduriyeti artacak ve hak kaybına uğrayacağını, bu nedenlerle davanın öncelikle hukuki yarar dava şartı yokluğundan reddine, aksi halde itirazları doğrultusunda davanın esastan reddini, kar payına ilişkin ...

Arabuluculuk Bürosu 2022/148591 sayılı dosyayı takiben açılacak kar payı alacaklarına ilişkin davanın bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ... Aile Mahkemesi' nin 12/03/2021 tarih, 2021/187 Esas, 2021/227 Karar sayılı ilamı ve eki protol ile TTK'nun 596. maddesi ve tüm dosya kapsamında dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının davayı açmakta hukuki yararı olduğu görülmüş, davalının kar payına ilişkin açacağı davanın beklenmesi talebinin davalar arasında birbirinin sonucunu etkileyecek nitelikte irtibat bulunmadığı ve beklemeyi gerektirecek bir husus bulunmadığı, bu davada karar verilmesi ilgili davaya engel teşkil etmeyeceği anlaşılmakla davalının bu talebinin kabul görmediği gerekçeleriyle davanın kabulü ile ... Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd Şti'nin Davalı ... adına kayıtlı olan %50 sermaye payının davacı ... adına devir ve tesciline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...

Aile Mahkemesi'nin 12/03/2021 tarihli 2021/187 Esas ve 2021/227 Karar sayılı ilamı ile tarafların anlaşmalı olarak boşandıkları ve boşanma kararının 30/03/2021 tarihinde kesinleştiğini, kurulan ortaklık evlilik birliği içerisinde kurulmuşsa davacının bizzat kazandığı sermaye ile ortak olunmuş bir şirket olduğunu, müvekkili tarafından, şirket hissesinin davacıya devredileceği belirtilmişse de müvekkilinin devretmeyi taahhüt ettiği hisse payını şimdiye kadar devretmemesinde herhangi bir kötü niyeti olmadığını,

müvekkili tarafından defaten şirkete sözlü ve yazılı başvuruda bulunulmuşsa da şirket tarafından bu hakları yok sayılmış ve gereği yerine getirilmediğini, hal böyleyken şirketten alması gereken kar paylarını almadan hisse devrini gerçekleştirdiği takdirde mağduriyeti artacak ve hak kaybına uğrayacağını, kar payına ilişkin ...

Arabuluculuk Bürosu 2022/148591 sayılı dosyayı takiben açılacak kar payı alacaklarına ilişkin davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, aile mahkemesinin kesinleşen boşanma ilamına konu anlaşmalı boşanma protokolünde davacıya devri kararlaştırılan limited şirket hisselerinin devir ve tescili istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

... Aile Mahkemesi' nin 12/03/2021 Tarih, 2021/187 Esas, 2021/227 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyanın tarafları arasında görülen boşanma davasında davacı ile davalının anlaşmalı olarak boşandıkları ve boşanma kararının 30/03/2021 tarihinde kesinleştiği, taraflar arasında yapılan anlaşma protokolüne istinaden ...

Aile Mahkemesi'nin kararının hüküm kısmının 5. bendinde "...bu paylaştırma sonucu çıkacak mali külfetlerin davalı tarafça karşılanmasını sağlamak amacıyla boşanma davasının kesinleşmesine müteakip davacının ... ...

Sürücü kursundaki %50 hissesini davalı adına veya davalı tarafından belirlenen kişiye devir ve temlik edeceğine, devir ve temlik ile birlikte sürücü kursunun tüm alacak ve borçlarının devralan kişiye ait olacağına.....," hisse devrinin karara bağlandığı, kararın 30/03/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... Aile Mahkemesinin kesinleşen 2021/187 Esas sayılı dosyasında verilen boşanma kararına ilişkin ilama konu 11/03/2021 tarihli anlaşmalı boşanma protokolünde davacıya devri kararlaştırılan limited şirket hisselerinin devir ve teşcili şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir.

Türk Ticaret Kanun'un Limited Şirketlerde hisse devrini düzenleyen 595. maddesinde;" (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.

(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.

(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.

(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.

(5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.

(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.

(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasanın 596.maddesinde ise; " (1) Esas sermaye payının, miras, eşler arasındaki mal rejimine ilişkin hükümler veya icra yoluyla geçmesi hâllerinde, tüm haklar ve borçlar, genel kurulun onayına gerek olmaksızın, esas sermaye payını iktisap eden kişiye geçer.

(2) Şirket, iktisabın öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde esas sermaye payının geçtiği kişiyi onaylamayı reddedebilir. Bunun için, şirketin, payları kendi veya ortağı ya da kendisi tarafından gösterilen üçüncü bir kişi hesabına, gerçek değeri üzerinden devralmayı, payın geçtiği kişiye önermesi şarttır

(3) Red kararı, devrin gerçekleştiği günden itibaren geçerli olmak üzere geriye etkilidir. Red, bu konudaki kararın verilmesine kadar geçen süre içinde alınan genel kurul kararlarının geçerliliğini etkilemez.

(4) Şirket, üç ay içinde esas sermaye payının geçişini açıkça ve yazılı olarak reddetmemişse onayını vermiş sayılır.

" düzenlemesi mevcuttur.

Dosya kapsamından, davacı ile davalının ... Aile Mahkemesi' nin 12/03/2021 Tarih, 2021/187 Esas, 2021/227 Karar sayılı ilamı ile boşandıkları, taraflar arasında imzalanan 11/03/2021 tarihli protokolde, protokolde yapılan bu paylaştırma sonucu çıkacak mali külfetlerin davalı tarafça karşılanmasını sağlamak amacıyla boşanma davasının kesinleşmesine müteakip davacının ... ...

Sürücü kursundaki %50 hissesini davalı adına veya davalı tarafından belirlenen kişiye devir ve temlik edeceğine, devir ve temlik ile birlikte sürücü kursunun tüm alacak ve borçlarının devralan kişiye ait olacağının taraflarca kabul edildiği, Aile Mahkemesinin hüküm kısmının 5.bendinde de bu hususların karara bağlandığı, karar kesinleştikten sonra bu karara istinaden 23.11.2021 tarihinde genel kurul kararı alındığı, davacının 23.11.2021 tarihinde ticaret sicile başvurduğu ancak, TTK 595. madde gereği talebinin reddedildiği,

davacı tarafından davalıya 14 şubat 2022 tarihinde hisse devrinin sağlanmasına ilişkin ihtarnamenin gönderilmesine rağmen hisse devrinin yapılmadığı, ...

Aile Mahkemesinin 2021/187 Esas 2021/227 Karar sayılı kesinleşen kararında hisse devrinin davalının dava dışı şirketten olan kar payı alacaklarının davalıya ödenmesi şartına bağlandığına ilişkin herhangi bir gerekçe ve hüküm yer almadığı, bu nedenle mahkemece davalının kar payına ilişkin açacağı davanın beklenmesi talebi yerinde görülmeyerek davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacılı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.