Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2023/925 K.2023/1024

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/925

KARAR NO : 2023/1024

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

....

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/03/2023

NUMARASI .....

TALEP TARİHİ : 18/07/2022

KARAR TARİHİ : 05/07/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/07/2023

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ticari işletmenin 01.06.2022 tarihinde sabah saat 10:00 civarında siber saldırıya uğradığını, bu saldırı sonucunda muhasebe kayıt ve evraklarının hacklendiğini ve erişimin şifrelendiğini, müvekkili şirketin muhasebe elemanlarından ...

01.06.2022 tarihinde iş yerine geldiğini, muhasebe kayıt ve evraklarının bulunduğu bilgisayarı açtığını, bunun karşısında bilgisayar ana ekranında firmanın hacklendiğine karşı bir not bulduğunu, ... muhasebe sistemi olan zirveye ve masa üzerindeki diğer bilgi ve belgelere giriş yapamadığını fark ettiğini,

siber saldırıyı düzenleyen hacker/hackerlar 200 USD karşılığında dosyaların şifrelerini kaldıracağını ve sorunun bu şekilde çözüleceğini belirttiklerini müvekkili firma yetkilileri bu bedelin ödenmesi durumunda hackerların daha yüksek bir meblağ talep edebilecekleri düşüncesi ile ve iş akışının bozulmaması açısından bunu çözebileceğini düşündüğü gerekçesiyle;

ana bilgisayarı bu konudan anlayan, dışarıdan serbest çalışan ve bilişim uzmanı olan kişilere sorunu çözmek amacıyla teslim ettiklerini, ilgili bilişim uzmanları bilgisayara format atarak yalnızca muhasebe sistemi olan ... datalarını kurtardığını beyan ettiklerini müvekkil firma muhasebe çalışanları 28.06.2022 tarihinde alınan yedeklerin yalnızca muhasebe kayıtlarını aldığını ve xml. uzantılı e-defterlerin yer aldığı klasörlerin ilgili yedeklerde olmadığını fark ettiklerini ... ve ... ile yapılan görüşmeler sonrasında;

müvekkil firma muhasebe kayıtlarının aynı şekilde olmasına rağmen oluşturacakları xml. e-defterlerin "..... taleplerini ilettiklerini, aynı zamanda muhasebe kayıtları açısından datalar aynı olduğundan; vergi kaybına sebebiyet vermediğine dair YMM raporu taleplerini de ilettiklerini ve cevap beklediklerini, müvekkili şirketin 01.01.2022-31.03.2022 tarihleri arası olmayan .... ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının 2022 yılına ait OCAK-ŞUBAT-MART dönemlerinden yevmiye defteri, büyük defter ve defteri kebir .xml uzantılı dosyalarının(E-defterleri) zayi olduğu belirtilerek eldeki davanın süresinde açıldığı, elektronik defter ve beratların kanunen saklanması gereken ve vergi denetimlerinde aranan belgelerden olduğu, yukarıda belirtilen dosya kapsamına uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere mahkemece yazı yazılan...Başkanlığının 16.12.2022 tarihli yazı cevabında davacı ...

Şirketi'nin 01.01.2015 tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda tutmaya başladığı, 2022/01-02-03 dönemi e-Defter ikincil kopyaların başkanlık sistemlerine başarılı bir şekilde aktarıldığının anlaşıldığı, 2022/01-02-03 dönem beratlarının yazı ekinde gönderildiği, ayrıca ilgili dönem defterlerinin zayi olmasıyla ilgili Başkanlığa mükellef kurum tarafından yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığının belirtildiği, dolayısıyla davacı şirketin Ocak-Şubat-Mart/2022 dönemlerine ait elektronik defter dosyalarının her ne kadar dijital ortamda zayi olduğu iddia edilmiş olsa da ... sisteminde kayıtlı olduğu ve ... ...

Başkanlığından talep edilerek yeniden çıkarılmasının mümkün olduğu anlaşılmakla talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

Müvekkili şirket tarafından ... ... başkanlığına başvuru yapıldığını, ancak ... ... tarafından yapılan başvurunun cevaplandırılmadığını, müvekkili firmanın başkanlık yetkilileri ile görüştüğünü, başkanlıkça söz konusu örneklerin verilemeyeceğini, mahkemeden zayi kararı alınması gerektiğini beyan etmeleri üzerine davanın açıldığını, aynı şekilde başka firmaların da hacklendiğini, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesine açılan davanın kabul edildiğini, bu nedenle açılan davanın kabulü yerine reddini hatalı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mali müşavir ve bilgisayar mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten alınan bilirkişi raporunda özetle; zayi talebi istenilen belgelerin (Elektronik Defter ve Beratları) TTK 82. maddesindeki zayi talep edilebilecek türden belgelerden olduğunu, Elektronik Defter ve Beratların kanunen saklanması gereken ve vergi denetimlerinde aranan belgelerden olduğunu, davacı tarafından zayi talep edilen Ocak-Şubat-Mart/2022 dönemlerine ait elektronik defterler ve elektronik defter berat dosyalarının yeniden çıkarılmasının mümkün olup olmadığı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğunu,

dava dosyasında bulunan...Başkanlığının 16.12.2022 tarihli dilekçesinde belirtmiş olduğu "Başkanlık sistemlerinin kontrolünden ... ... unvanı ile belirtilen firmanın vergi kimlik numarasının 7170019244 olduğu, bu vergi kimlik numarası ile ... ...

01.01.2015 tarihinden itibaren defterlerini elektronik ortamda tutmaya başladığı, 2022/01-02-03 dönemi e-Defter ikincil kopyaların başkanlık sistemlerine başarılı bir şekilde aktarıldığının anlaşıldığı, 2022/01-02-03 dönem beratlarının yazı ekinde gönderildiği, ayrıca ilgili dönem defterlerinin zayi olmasıyla ilgili Başkanlığa mükellef kurum tarafından yapılmış herhangi bir başvuru bulunmadığı," hususundan, davacı şirketin Ocak-Şubat-Mart/2022 dönemlerine ait elektronik defter dosyalarının ... sistemlerine kayıtlı olduğunu, ilgili dönem defterlerinin zayi olmasıyla ilgili ... ...

Başkanlığına davacı şirket tarafından yapılmış herhangi bir başvuru olmadığını, dolayısıyla davacı şirketin Ocak-Şubat-Mart/2022 dönemlerine ait elektronik defter dosyalarının her ne kadar dijital ortamda zayi olduğu iddia edilmiş olsa da ... sisteminde kayıtlı olduğu ve ... ... Başkanlığından talep edilerek yeniden çıkarılmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar" başlıklı 353/(1)-a.6.maddesinde de (Değişik: 22/7/2020-7251/35 md.) Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması halinde duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.

Somut olaya gelince; talep eden yanca 01/01/2022 - 31/03/2022 arasında ki e-defter XML. ve sair belgelerin zayi olduğundan bahisle eldeki dava açılmıştır.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince talep eden yanca ... ... Başkanlığına herhangi bir başvuru bulunmadığı, 2022/01-02-03 dönemi e-defter ikincil kopyaların ... ... Başkanlığının sistemine başarılı bir şekilde aktarıldığından bahisle açılan davanın reddine karar verilmiş ise de, talep dilekçesi ekinde 07/07/2022 tarihi itibariyle talep eden şirketin ... ... Başkanlığına başvurduğuna ilişkin dilekçe örneği bulunduğu, 16/09/2022 tarihli ... ...

Başkanlığının yazısına göre de talep eden şirketin 2022/01-02-03 dönemi e-Defter ikincil kopyaların başkanlık sistemlerine başarılı bir şekilde aktarıldığı, 2022/01-02-03 dönem beratlarının yazı ekinde gönderildiği, ayrıca ilgili dönem defterlerinin zayi olmasıyla ilgili Başkanlığa mükellef kurum tarafından yapılmış herhangi bir başvurunun bulunmadığı belirtilmiş olmakla öncelikle talep eden yanın ... ...

Başkanlığına müracaatının bulunup bulunmadığı, müracaatı bulunmaması halinde ... ... Başkanlığına davacı yanın müracaatının sağlanarak zayisi talep edilen belgelerin ... sisteminden temin edilip edilemeyeceğinin belirlenmesi gerekir. Gelen yazı cevabı hakkında ilk derece mahkemesince olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmadığından bu talep yönünden Dairemizce denetim yapılmamıştır.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikte talebe konu delillerin toplanmadığı ve değerlendirilmediği anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35.maddesi ile değişik 353/(1)-a.6.maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.