Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/554 K.2024/791

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davalılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı müflis ... ... A.Ş. Arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, diğer davalı müflis ... ...

A.Ş.'nin sözleşmede müteselsil kefil olduğunu, kredi borcunun ödenmediğini, hesabın kat edildiğini, davalı şirketler hakkında verilen iflas kararıyla tüm tedbirlerin kaldırılmasına hükmedildiğini, iflas kararının bozulmasına karar verildiğini, yapılan karar düzeltme talebinin reddedilmesi halinde müvekkili lehine verilen ihtiyati haczin ayakta kalması için bu davanın açılmasının zorunlu hale geldiğini, davalı şirketin iflas masasına alacak kaydının yaptırıldığını, işbu dava ile ihtiyati hacze konu edilen alacağın dava konusu edildiğini, iflas idaresi tarafından hazırlanan sıra cetvelinde kaydı yapılan alacakların bir kısmının kabul edilip,

bir kısmının reddedildiğini, reddedilen kısımla ilgili olarak açılan kayıt kabul davasının derdest olduğunu, ihtiyati haciz kararına konu nakit alacakları ile bunun faiz ve fer'ileri yönünden dava açıldığını belirterek 642.504,99 TL nakit alacağın hesabın kat edildiği 30/07/2013 tarihinden temerrüt tarihi olan 03/08/2013 tarihine kadar yıllık %14,50 oranında akdi faizi ve faizin %5 oranında gider vergisi, 03/08/2013 temerrüt tarihinden ödeninceye kadar yıllık %21,75 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında gider vergisiyle birlikte davalılardan tahsiline,

hesap kat tarihinden sonra müvekkili kontrat hesaplarına yansıyan toplam 68.146,36 TL masrafın ve dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %21,75 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 oranında gider vergisiyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, HSK'nun 1. Dairesi'nin söz konusu kararının 3 no'lu bendi (19/10/2005 tarihli ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanununda 142. maddesinde düzenlenenler hariç), ile düzenlendiği üzere işbu davanın açıldığı tarih itibari ile finans mahkemesi olarak belirlenen Ankara 6., 7. ve 8 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından görülmesi gerektiği, belirtilen davalar bakımından anılan numaralı ticaret mahkemeleri ile diğer ticaret ticaret mahkemeleri arasında görev ilişkisi doğduğu, işbu dava bakımından mahkemenin görevsiz olduğu gerekçesiyle 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince davanın dava şartı (görev) yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça sıra cetveline itiraz zımnında mezkur davanın açıldığını, açılan davanın sıra cetveline itiraz iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline yönelik kayıt kabul ve terkin talebi olarak değerlendirilmesi durumunda hak düşürücü sürede açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, sıra cetveline karşı şikayetin sıra cetvelinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde sıra cetvelinin düzenlendiği icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesinde yapılması gerektiğini, müflis ... ve San.

A.Ş.'nin sıra cetveli ilan edilmediğini, davacının ilan edilmemiş bir sıra cetveline itiraz hakkı bulunmadığını, hak düşürücü sürede açılmayan, zamanaşımına uğrayan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müflis şirkete ilişkin iflas yargılamasının İİK'nun 194. maddesi gereği ikinci alacaklılar toplantısının 10 gün sonrasına kadar bekletici mesele yapılması gerekmekte iken karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı bankanın teminat mektubu dolayısı ile müvekkili müflis şirketlerden hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, müvekkili müflis şirketlerden belirtilen miktarda bir alacağı bulunmadığını,

öncelikle müvekkil müflis şirketler iflas halinde olduğundan hiçbir şekilde faiz ve feri işletilemeyeceğini, davacı banka tarafından işletilen fahiş faizi ve ferilerini kabul etmediklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı yan, hakkında iflas kararı bulunan davalı ... ... A.Ş. İle genel kredi sözleşmesi imzalandığını, diğer davalının sözleşmede müteselsil kefil olduğunu, kredi borcunun ödenmediğini, iflas kararının bozulduğunu, karar düzeltme talebinin reddi halinde davalı şirketin iflas durumunun ortadan kalkması durumunda banka lehine verilen ihtiyati haciz kararının ayakta kalması için işbu alacak davasının açıldığını iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava tarihinde kayıt kabul niteliğinde olan davanın iflasın ortadan kalkması nedeniyle alacak davasına dönüştüğü, ihtilafın genel kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, uyuşmazlığın HSK tarafından finans mahkemesi olarak belirlenen Ankara 6, 7 ve 8. Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiği, anılan mahkemeler ile diğer ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

HSK 1. Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı Kararının 3 no'lu bendi ile, 5411 sayılı Bankacılık Kanunun 142. maddesinde düzenlenenler hariç finans davalarında finans mahkemesi olarak Ankara 6, 7 ve 8. Asliye Ticaret Mahkemeleri ihtisas daireleri olarak belirlenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/10/2023 tarih 2023/4482 Esas 2023/5883 Karar sayılı ilamında "... 5235 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin beşinci fıkrası; "...İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır.

Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır..." düzenlemesini içermekte olup bu düzenlemede verilen yetkiye istinaden HSK 1. Dairesinin 25.11.2021 tarihli ve 1232 sayılı kararı ile; "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak,

finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.

Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir..." denilerek devamında banka ve finans uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalara bakacak asliye ticaret mahkemeleri, daire sayılarına göre belirlenmiştir.

2.Yukarıya metni alınan 5235 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin beşinci fıkrasında, "...İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde hukuk mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir...", HSK 1. Dairesi kararında ise, "...Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak,

finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir..." denilerek yapılan düzenlemenin, mahkemelerin görevine ilişkin değil daireler arasındaki iş dağılımının belirlenmesine ilişkin olduğu açıkça belirtilmiştir.

Anılan kararda da belirtildiği üzere aynı mahkemenin daireleri arasındaki ilişki görev değil iş dağılımı ilişkisidir. İlk derece mahkemesince ticaret mahkemesi daireleri arasındaki ilişkinin görev olarak nitelendirilmesi hukuka aykırıdır.

İşbu dava, dava tarihi itibarıyla davalı şirketler hakkında verilen iflas kararı bulunması nedeniyle kayıt kabul davası olarak açılmışken, yargılamanın devamı sırasında davalı şirketler hakkındaki iflas kararının bozulması üzerine dava genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasına dönüşmüştür.

Her dava açıldığı dava tarihindeki koşullar kapsamında değerlendirilebilecektir. Bir başka anlatımla dava tarihi itibarıyla kayıt kabul davası olan işbu davanın HSK 1. Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı Kararı kapsamında finans mahkemelerinde görülmesi gereken bir dava olup olmadığının burada tartışılması gerekmekte olup, yargılama aşamasında davanın niteliğinin iflas kararının kalkması nedeniyle alacak davasına dönüşmesi sonucu etkilemeyecektir.

Kayıt kabul davası ise, HSK 1. Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı Kararı kapsamında finans mahkemelerinde görülmesi gereken bir dava olmayıp, davanın açıldığı asliye ticaret mahkemesinin görevli mahkeme olduğunun kabulü gerekir.

Hal böyle olunca, mahkemece davanın dava tarihinde kayıt kabul davası niteliğinde bulunduğu, yargılama aşamasında davalılar hakkındaki iflas kararının kalkması nedeniyle davanın genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasına dönüşmesinin davanın finans mahkemelerinde görülmesi gerektiği sonucunu doğurmayacağı, davanın açıldığı Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli mahkeme olduğu gözetilerek taraf delilleri toplanıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Öte yandan, dava tarihinde açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarından kaynaklanmakta ise adliye tevzi bürosu, dosyayı HSK 1. Dairesinin 25/11/2021 tarih 1232 sayılı Kararı doğrultusunda finans mahkemelerine tevzi edecek, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmayıp gönderme kararı niteliğinde olup, bu anlamda verilen devir kararı görevsizlik niteliğinde olmadığından HMK'nun 341/1 maddesi gereğince istinaf yoluna başvurulabilen kararlardan değildir.

Somut olayda ise, dava tarihinde açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarından kaynaklanan bir alacak davası olmayıp, müflis olan davalı şirketler aleyhine açılan kayıt kabul davasıdır. Dava tarihinde finans mahkemeleri görevli olmadığından ilk derece mahkemesince dava tarihinden sonra değişen uyuşmazlık vasfı gerekçe gösterilerek davanın usulden reddine karar verilmiş olması 5235 sayılı Yasanın ihtisasa ilişkin hükmüne tabi olmadığından teknik anlamda bir gönderme kararı değildir. Bu nedenle mahkemece verilen kararın HMK'nun 341/1 maddesi kapsamında istinafa tabi karar niteliğinde olduğunun kabulü gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.