Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1077 K.2025/1410

Taraflar arasındaki itirazın iptali (kasko poliçesine dayalı ödenen tazminatın rücuen tahsili) istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

04/01/2022 tarihinde, dava dışı sigortalı ...'a ait ... plakalı traktörün çıkan yangından dolayı yandığı; dava dışı sigortalıya 480.000,00 TL ödeme yapıldığı; sigortalı ... plakalı aracın akümülatör aksamında teknik arıza sebebiyle veya elektrikli tüketicilerde sarf edilen elektrik enerjisi gereği neticesinde yangının meydana geldiği; bu nedenle dava dışı sigortalıya ödenen 480.000,00 TL'nin davalı tarafa rücu edildiği; ödeme yapılmaması üzerine Ankara 23. İcra Dairesi'nin 2022/8701 Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığı; davalının itirazı üzerine takibin durduğu beyan edilmiş olup; icra dosyasına yapılan itirazın iptaline;

davalının, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığı; davanın zamanaşımına uğradığını; ayıp ihbarı için belirlenen hak düşürücü sürelerin geçtiği; icra takibinde istenen işlemiş ve işleyecek olan faizin hatalı olduğu; müvekkili ücreticinin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı; yangının, traktörün üretim ayıbından kaynaklanmadığı; depoda bulunan elektrik panosundan çıktığı; davacı tarafından tek taraflı alınan ekspertiz raporunun, tamamen varsayımlara dayandığı ve hukuka aykırı olduğu beyan edilmiş olup; davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; 13/05/2025 tarihli celsede, davacı tarafın duruşmaya geçerli mazereti bulunmaksızın katıldığı ve davalı tarafın dosyanın işlemden kaldırılması ve açılmamış sayılmasına karar verilmesi talebi bulunduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nun 150/1 maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına, basit yargılama usulünde görülen davanın, ikinci defa takipsiz bırakıldığı ve daha önce bir defa mahkeme tarafından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olduğu anlaşıldığından, 6100 sayılı HMK'nun 320/4 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkeme dosyasında 13/05/2025 tarihli celsede dosya kapsamında sunulan mesleki mazeret dilekçesinin haksız ve hukuka aykırı olarak kabul edilmediğini, yasaya aykırı olarak dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettiğini, dosya kapsamında sunulan mazeret dilekçesinin yargılamayı uzatma mahiyetinde olmayıp iş yoğunluğunun sebebiyle sunulduğunu ayrıca mazeret dilekçesi içerisinde de eksikliklerin giderilmesini, dosyanın bilirkişiye tevdi edilmesi talebinin olduğunu,

e-duruşma ekranı dahi açılmadan mahkeme salonunda işlemden kaldırma kararı verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, duruşma sorgulama ekranında e duruşmanın başlatılmadığının da görüldüğünü, mahkemece e-duruşma ekranının açılması bile gerek görülmeden duruşmaya katılmadığınızdan işlemden kaldırma ve akabinde davanın açılmamış sayılmasına kararı verildiğini, bununla birlikte avukatlık faaliyeti gereği mesleki mazereti belgelendirilmediğini olsa dahi dosya kapsamında mazeretin son kez kabul edildiğine yönelik daha önce verilmiş bir ara karar bulunmadığını,

yerel mahkemece hatalı olarak işlemden kaldırma kararı verildiğini mazeretinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesini usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamında aykırı olarak ikinci kez işlem kaldırıldığı mahkemece hatalı olarak ifade edildiğini, mahkemece yapılan bu tespit dosya kapsamına uymadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; rücuen tazminat istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Davacı tarafça 20/01/2023 tarihinde davalı aleyhine açılan eldeki davanın öncelikle Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/57 esas sırasına kaydının yapıldığı, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/06/2023 tarihli celsesinde, HMK. 'nun 150/1 maddesi uyarınca yenilenme talebine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın yenilenmesi üzerine yapılan yargılama sonucu Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/57 E 2023/567 K sayılı karar ile Asliye Hukuk Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verildiği,

Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/02/2024 tarih 2023/419 E. 2024/78 K. Sayılı kararı ile görevli mahkemenin Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verildiği,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 06/06/2024 tarihli, 2024/566 Esas ve 2024/913 Karar sayılı ilamı ile görev uyuşmazlığının çözülmesi suretiyle Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlendiği ve dosyanın Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yukarıda belirtilen esasa kaydedilerek ön inceleme duruşmasının 21/01/2025 günü yapılmasına karar verildiği görülmüştür.

21/01/2025 tarihli ön inceleme celse zaptı incelendiğinde, taraf vekillerini ön inceleme duruşmasına katıldığı, duruşmanın 13/05/2025 gününe talik olduğu görülmüştür.

Davacı vekilince 29/04/2025 tarihinde e-duruşma talep etmesine ve mahkemece bu talebinin kabul edilmiş olmasına rağmen 13/05/2025 tarihinde duruşmaya mazereti nedeniyle katılamayacağına ilişkin dilekçe gönderdiği, mahkemece 13/05/2025 tarihli celsede davacının mazaretinin red edilip dosyanın işlemden kaldırılarak davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın usule ve kanuna uygun olup olmadığına ilişkindir.

6100 sayılı Kanun’un konu ile ilgili 150 nci maddesinin birinci fıkrası “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir”; aynı maddenin altıncı fıkrası “İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Buna göre duruşma tayin edilerek, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan yalnız biri duruşmaya katılırsa gelmeyen tarafın geçerli mazeret gönderip göndermediği, gerekli masrafın karşılanıp karşılanmadığı incelenerek; gelen tarafın bu mazeret dilekçesine karşı beyanına göre, dosyanın işlemden kaldırılmasına ya da kaldırılmamasına karar verilecektir.

Mazeretin haklı sebebe dayanması halinde, hâkimin mazereti kabul etmesi gerekmektedir.

Davacı vekilinin mazeret dilekçesinde, mazeretinin dayanakları gösterildiğinden mazeret talebinin kabulüne karar verilmelidir.

Bu bağlamda somut olay irdelendiğinde, davacı tarafça duruşma saatinden önce gönderilen mazeret dilekçesi ile aynı tarihte farklı adliyelerde girilecek duruşmaları bulunduğundan mazeretli sayılmayı talep ettiği, davacı tarafça sunulan UYAP ekran kaydı incelendiğinde davacı vekilinin aynı tarihte İstanbul Adliyesinde de duruşmalarının bulunduğu, bu durumda mazeretin haklı sebebe dayandığı, mazeretin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca; dayanağa gösterilmiş mazeretin davayı uzatma amacını taşımadığı taktirde reddedilmesi hukuki dinlenilme hakkı ve aynı zamanda adil yargılanma hakkının ihlali sonucunu doğuracağı, davanın açılmamış sayılması için gerekli yasal koşulların oluşmadığı gözetilerek, yargılamaya devam edilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince mazeretin reddedilerek dosyada yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın açılmamış sayılması yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın açılmamış sayılması için gerekli yasal koşulların oluşmadığı gözetilerek, yargılamaya devam edilmesi üzere dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

04/12/2025 Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -