Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/113 K.2025/331

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde usta pozisyonunda çalıştığını, iş akdinin işveren tarafından sebep gösterilmeksizin ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, davacının tüm süre çalıştığının tespiti amacıyla İzmir 9. İş Mahkemesinin 2023/43 Esas numaralı dosyası ile iş davası açıldığını, yargılama sırasında ilgili şirketin tasfiye edilerek 28/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden terkininin sağlandığının öğrenildiğini, 20/03/2024 tarihli duruşmada terkini sağlanan şirketin ihyası için tarafına süre verildiğinden bahisle ilgili işlemlerin yapılabilmesi için şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; ihyası talep edilen ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 13/11/1989 tarihinde kurulduğunu ve şirketin 15/05/1996 tarihli genel kurulunda alınan tasfiyeye girme kararı üzerine gerekli işlemler yapılarak 29/05/1996 tarihinde şirketin tasfiyesinin sonlandırıldığına dair genel kurul kararının 03/10/2023 tarihinde tescil edilerek bu hususun 07/10/2013 tarihli Ticaret Sicil gazetesinde ilan edildiğini, ihyası istenen şirketin hukuka uygun olarak kapatıldığını,

Ticaret Sicili Müdürlüğünün tescile dair verilen kararlara karşı açılan davalarda yasadan doğan zorunlu hasım durumunda olduğunu belirterek ek tasfiyeye karar verilmesi halinde TTK'nun 547/2.maddesi uyarınca tasfiye memuru atanmasına, davada yasal hasım olduklarından tarafları aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın kabulü ile Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğünün 26135 sicil numarası ile kayıtlı olup ticaret sicilinden davalı Ticaret sicil müdürlüğünce TTK geçici 7. madde uyarınca resen terkin edilen ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin tüzel kişiliğinin İzmir 9. İş Mahkemesinin 2023/43 esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere ihyasına davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...

İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, 16/07/1996 tarihinde tescil edilen merkez nakli işlemiyle birlikte şirket merkezini İstanbul'a taşıdığını, bu durumun 22/07/1996 tarihli 4085 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesin'de ilan edildiğini, Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğüne husumet yöneltilemeyeceğini, Şirketin canlandırılması için tasfiyesinden önceki merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi’nde terkin işlemini gerçekleştiren Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne karşı “şirketin ihyası davası” açılması gerektiğini, ...

İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, merkez naklinden sonra şirket işlemlerine İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nde devam ettiğinden işbu davada Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün taraf sıfatı kalmadığını, taraflarına husumet yöneltilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğunu,

Müdürlük yönünden davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. ve 115.maddeleri uyarınca pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ihya davalarında veya ek tasfiye davalarında; şirketin canlandırılması için tasfiyesinden önceki merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi’nde “şirketin ihyası davası” açılması gerektiğini, bu yetki kuralı kesin yetki kuralı olup resen nazara alınması gerektiğini, şirket son adresi; “... olduğunu, dolayısıyla davanın Ankara Asliye Ticaret Mahkemesinde değil, yetkili mahkeme olan İstanbul Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, söz konusu davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. ve 115.maddeleri uyarınca yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini,

Ticaret sicili müdürlüğünün tescile dair verilen kararlara karşı açılan davalarda yasadan doğan zorunlu hasım durumunda olduğunu, davada husumet yanlış gösterilmekle birlikte; yapılacak yargılama sonucu davanın açılmasında kusurlarının bulunmaması nedeniyle taraflarına yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; anonim şirketin ihyası istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Dosya kapsamında yer alan İzmir 9. İş Mahkemesi'nin 20/03/2024 tarih, 2023/43 esas sayılı dosyasının (3) numaralı celsesinde davacı vekiline dava dışı şirkete taraf ehliyeti kazandırmak için dava açmak üzere yetki ve süre verildiği görülmüştür.

Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 17/04/2024 tarihli cevabi yazısında; ... sicil numarasında kayıtlı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin merkezinin 349451-0 sicil numarası ile İstanbul'a naklettiğini, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ndeki kaydının resen terkin edildiği, şirketin merkez nakli işlemine ilişkin ilam düzeltme yazısının 09/04/2024 tarih ve 11061 sayılı TSG ilanında yayınlandığının bildirildiği görülmüştür.

Davalı tarafça davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevap lahiyasının ekindeki belgeler incelendiğinde; münfesih olmalarına veya sayılmalarına rağmen TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca müdürlükçe yapılan ihtar ve 07/10/2013 tarihli yayımlanan ilana rağmen süresi içerisinde bildirimde bulunmayan şirketin 23/01/2014 tarihinde ticaret sicilinden re'sen silindiğinin tescil edildiği, 28/01/2014 tarih, 8495 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği, şirket adına çıkartılan 03/10/2013 tarihli ihtarı içerir tebligatın 08/11/2013 tarihinde şirketin taşınmış olduğundan bahisle bila ikmal iade edildiği, şirket müdürüne aynı yönde çıkartılmış tebligatın dosya kapsamına sunulu olmadığı görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7.maddesi gereğince.

01/07/2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılacak olup, anonim ve limited şirketler 559 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermayelerini öngörülen tutara çıkarmamış bulunmaları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlük tarihinden önce veya 01/07/2015 tarihine kadar münfesih olmaları,

Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması nedeniyle ara bilançoların ve kati bilançonun genel kurala tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle re'sen terkin edilebilecektir.

Ticaret Sicil Müdürlüklerince kapsam dahilideki şirketlere bir ihtar gönderilecek olup bu şirketler tasfiye memuru bildirmeleri halinde maddede gösterilecek usulde tasfiye edilecek olup, ihtara rağmen tasfiye memuru bildirilmediği taktirde şirketlerin unvanı ise ticaret sicilden re'sen silineceği, ancak şirketin devam eden davasının bulunması halinde bu madde hükmünün uygulanmayacağı gibi sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını talep edebilecektir.

Somut olaya gelince, ilk derece mahkemesince, davalı Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ihyası istenen şirketinin 6102 sayılı TTK'nın geçici 7.maddesi uyarınca hangi sebeple münfesih olduğu veya sayılması gerektiğine ilişkin şirkete yada temsilcilerine yapılan ihtar ve tebliğe ilişkin belgelerin çıkartılarak gönderilmesinin istendiği Ticaret Sicil Müdürlüğünce gönderilen 17/04/2024 tarihli cevabi yazı ile ilgili belgelerin gönderilmediği gibi yukarıda ayrıntısıyla izah edildiği üzere şirket merkezinin İstanbul iline nakledilmiş olduğunun mahkemeye bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafça dava dışı şirketin taraf olduğu İzmir 9. İş Mahkemesi'nin 2023/43 esas sayılı dosyasının derdest olduğundan bahisle şirketin ihyası istemine ilişkin olarak işbu dava açılmıştır. İlk derece mahkemesince derdest davada taraf teşkili sağlanması gerektiğinden bahisle iş bu dosya ile sınırlı olmak üzere, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğundan ötürü şirketin sınırlı ihyasına karar verildiği görülmüştür.

Davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce mahkeme verdiği cevapta husumet ve yetki itirazında bulunulmamasına rağmen istinaf dilekçesinde davalının eldeki davada pasif husumetinin bulunmadığı ve ayrıca davanın yetkisiz mahkemede açıldığı bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 547/1 maddesi gereğince ihya davasında yetkili mahkeme şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Dosya içerinde bulunan Ticaret Sicil Müdürlüğü yazısından ihyası istenen şirketin merkezini 1996 yılında İstanbul iline nakletmiş olduğunu ancak Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'ndeki kaydının resen terkin edilmiş olduğunun bildirildiği, davalı vekilince istinaf dilekçesi ekinde sunulan 22/07/1996 tarih, 4085 sayılı TSG incelendiğinde, Ankara Ticaret Sicil Memurluğu'nun ... sicil numarasına kayıtlı dava konusu şirketin ticari ikametgahının İstanbul vilayeti dahilinde nakledilmesine ilişkin alınan kararın ilan edildiği, uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamada şirketin mersis adresinin " ..." olduğu, ve şirketin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 258 sicil numarasında kayıtlı ve durumunun terkin olduğu görülmüştür.

Dava konusu şirketin terkin olunmadan önceki merkez adresinin İstanbul olduğu, TTK'nun 547/1 maddesi gereğince yetki kuralının kesin yetki kuralı olduğu hususunun mahkemece re'sen nazara alınması gerekirken bu husus göz önünde bulundurulmaksızın işin esasına girilmek sureti ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu şirketin eksiksiz sicil dosyasının bir örneğinin dosya arasına alınması suretiyle İstanbul Sicil Müdürlüğü'nce dava konusu ihyası istenen şirketin ne nedenle terkin edildiği, terkinin İstanbul Sicil Müdürlüğünce mi yoksa Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün bildirim yazısı üzerine mi yapıldığının belirlenmesi suretiyle, eksik delillerin toplanıp gerekli araştırmaların yapılmasından sonra işin esasına girilerek karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gözetilerek kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma gerekçesi dikkate alındığında, bu aşamada davacının vekalet ücretine yönelik sair istinaf talebinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -