Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1147 K.2025/1510

Zayi belgesi verilmesine ilişkin hasımsız davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle talebin reddine yönelik verilen karara karşı, talep eden tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden dilekçesinde özetle; şirketin, 2022 yılına ait Genel Kurul Toplantı ve Karar Müzakere Defteri, 2022 yılına ait Pay Defteri, 2022 yılına ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin, son genel kurul sonrası, vekalet ilişkisi bulunan şirket avukatlarından ...'a ofis adresinde teslim edildiğini, akabinde ... ofisini kapatarak home-office olarak evinden çalıştığını, şirket aktif olmayıp vergi dairesi nezdinde mükellefiyetinden 31/11/2023 tarihinde re'sen terk edilmekle şirketin tasfiyesi düşünüldüğünden defterleri teslimi için avukatla iletişime geçildiğini, ancak yapılan aramalarda avukatın ilgili defterleri bulamadığını,

ofisini kapatması nedeniyle taşınırken kaybolmuş olabileceğini, konutunda yaptığı aramada da bulamadığını ifade ettiğini, netice olarak 18/11/2024 tarihi itibariyle, şirkete ait pay defteri, genel kurul karar defteri ve yönetim kurulu karar defterinin kaybolduğunun anlaşıldığını, ilgili defterlerin bulunamaması sebebiyle genel kurul kararı alınamayıp kapanış işlemlerinin gerçekleştirilemediğini belirterek 6102 sayılı TTK 82. maddesi çerçevesinde, pay defteri, genel kurul karar defteri ve yönetim kurulu karar defterleri yönünden taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı, ticari defterin zayi olduğunun tespiti amacıyla eldeki davayı açmış ise de tacir olup ticari defter ve kayıtlarının korunmasında özen yükümlülüğünün bulunduğu, zayi belgesi verilmesine ilişkin hallerin TTK'nun 82/7 maddesinde tahdidi olarak sayıldığı,

bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş olması gerektiği, (Yargıtay 11. HD 2016/11963 esas 2018/3664 karar sayılı ilamı), davacının, defterin zayi olmasında kusuru olmadığını dinlenen tanık beyanları ile dahi ispat edemediği, zayi belgesi verilmesi için davayı ispata yeterli bilgi ve belge sunulmadığı, TTK'nın 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşmadığı ve eldeki davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle;

" Davanın reddine," ilişkin karar verilmiş, karara karşı talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; davanın reddinin hatalı olduğunu, gerekli tüm dikkat ve özenin gösterildiğini, kusursuz ve samimi olduğunu, zayi belgesi verilmesi için koşulların bulunduğunu ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Hemen belirtmek gerekirse 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda, talep eden şirket, şirkete ait 2022 yılına ait Genel Kurul Toplantı ve Karar Müzakere Defteri, 2022 yılına ait Pay Defteri, 2022 yılına ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin son genel kurul sonrası, şirket vekili Av. ...'a ofisinde teslim edildiğini, akabinde ...'un ofisini kapatarak evini home-office yaptığını, şirket aktif olmayıp vergi dairesince 31/11/2023 tarihinde re'sen terk edilmekle şirketin tasfiyesine gidildiğini, bu süreçte ilgili avukatın söz konusu defterleri bulamadığını, taşınırken kaybolmuş olabileceğini, konutunda yaptığı aramada da bulamadığını ifade ettiğini, 18/11/2024 tarihi itibariyle,

şirkete ait pay defteri, genel kurul karar defteri ve yönetim kurulu karar defterinin kaybolduğunun anlaşıldığını iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuştur.

Ne var ki dosya kapsamında toplanan delillerden açıkça anlaşıldığı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defterlerin, talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil defterin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suretiyle kaybolduğu, merkezi Ankara/ Çankaya'da bulunan şirkete ait 2022 yılına ait Genel Kurul Toplantı ve Karar Müzakere Defteri, 2022 yılına ait Pay Defteri, 2022 yılına ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin, davacı tacirin kabulüne göre, şirketin vekili olan avukata teslim edildiği, avukatın bürosunu taşıdığı sırada bu defterlerin kaybolduğu,

tanık beyanları kapsamından da şirkete ait söz konusu defterlerin, şirket vekili aynı zamanda yönetim kurulu üyesi Av. ...'a ofisinde teslim edildiği, akabinde ...'un ofisini kapatarak evini home-office yaparak taşındığı, yapılan aramalarda bu defterlerin bulunamadığı, taşınma aşamasında kaybolduğunun düşünüldüğünün beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, zayi belgesi verilmesi talep edilen şirkete ait 2022 yılına ait Genel Kurul Toplantı ve Karar Müzakere Defteri, 2022 yılına ait Pay Defteri, 2022 yılına ait Yönetim Kurulu Karar Defterinin korunması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmediğinin ve defterlerin, 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde belirtildiği şekilde kaybolmuş olduğunun usulünce ispatlanamadığının kabulünün gerekmesi, mahkemece, TTK'nın 82/7. maddesindeki koşulların bulunmadığı,

şirketin kusursuz olup gerekli dikkat ve özenin gösterildiğinin, irade dışı bir ziyaa bulunduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle talebin reddine yönelik karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemesi ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.