Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1447 K.2025/1223

Taraflar arasındaki ticari şirkete özel denetçi tayin edilmesi istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın reddine yönelik verilen karara karşı, davacılar tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacılar; davalı şirketin kurucularından olan muris ...'ın 08/02/2023 tarihinde vefat ettiğini, davacı mirasçılarına ...’dan intikal eden paylar sonucunda her biri % 8,33 oranında pay sahibi olmak üzere toplamda %33,32 oranında davalı şirket payına sahip olduklarını, pay sahibi oldukları davalı şirkette, 03/12/2024 ve 10/01/2025 tarihlerinde 2023 faaliyet yılına ilişkin Olağan Genel Kurul Toplantıları gerçekleştirildiğini, bu toplantılarda davalı şirkete özel denetçi atanması talebinde bulunduklarını ancak taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, şirketin faaliyetleri,

mali durumu ve yönetim kararları hakkında bilgi edinme hakkına sahip olduklarını, davalı şirketin yönetiminin, mali tablo ve finansal işlemleri pay sahipleriyle şeffaf bir şekilde paylaşmamasının şirket kaynaklarının kötüye kullanıldığına dair ciddi şüpheler doğurduğunu, davalı şirketin gelir-gider dengesinde görülen tutarsızlıklar,

yapılan harcamaların belgelendirilmemesi ve belirli kişi ya da kuruluşlara olağanın dışında maddi aktarımlar yapılması gibi hususların özel bir denetim mekanizmasının devreye girmesini zorunlu kıldığını belirterek şirketin faaliyetlerinin bağımsız bir denetimle incelenmesi için özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; davacıların, 03/12/2024 tarihinde yapılması planlanan fakat yine davacıların talebi ile Türk Ticaret Kanunu'nun 420. maddesi uyarınca ertelenen ve 10/01/2025 tarihinde gerçekleşen şirketin 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında özel denetçi atanması yönündeki taleplerinin oy çokluğu ile reddedildiğini, kanunen özel denetçi atanmasına ilişkin şartlardan hiçbirinin mevcut olmadığını, davacıların, şirketin 2023 yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların iptali için de dava açtıklarını ve davanın mahkemenin 2025/184 Esas sırasında derdest olduğunu, huzurdaki davadan başka açılmış çok sayıda dava olduğunu,

davacıların tamamen şirketi zor duruma sokmak maksadıyla hareket ettiklerini, davacıların 03/12/2024 tarihli genel kurulda sormuş oldukları tüm sorulara şirketin yönetim kurulunda 10/01/2025 tarihli genel kurulunda ayrıntılı cevaplar verildiğini, davacıların temsilcileri tarafından 10/01/2025 tarihli genel kurulunda bu durumun ikrar edildiğini, davacıların şirkete yöneltmedikleri soruları, huzurdaki davaya konu ettiklerini, şirketin organlarının kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal etmediğini, şirketin veya pay sahiplerinin herhangi bir zarara uğratılmadığını,

davacılar tarafından herhangi bir zararın varlığının ikna edici bir biçimde ortaya konulamadığını, davacıların bilgi alma hakları ile inceleme taleplerinin eksiksiz bir biçimde yerine getirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; özel denetimin belirli olaylara ilişkin olabileceği, yani içeriği ve sınırları belirli olan, genel nitelik taşımayan, somut olayların araştırılmasına yönelik olması gerektiği, davacının hiç bir bilgisi olmadığı bir hakkın ihlal edilmiş olabileceği ümidiyle tamamen araştırmaya yönelik bir talepte bulunmasının mümkün olmadığını, davacıların, sınırları belirli bir konuya ilişkin olarak özel denetçi atanmasını talep etmediği, adeta şirketin tüm faaliyetlerinin ayrıntılı olarak incelendiği bir denetim yapılmasını talep ettikleri ki bu hususun TTK'nun ön gördüğü özel denetçi atanmasına ilişkin müesseseye uygun olmadığı,

davacıların, mahkemenin 2025/172, 2025/173, 2025/174, 2025/175, 2025/176, 2025/178 Esas sayılı dosyalarında da aynı dilekçeyi birebir vererek farklı şirketler hakkında özel denetçi atanmasını istemesinin de yapılan bu açıklamaları desteklediği, belirtmek gerekir ki TTK'nun 439/2. maddesinde dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koymalarına yönelik açıklama ve delillere de yer verilmediği gerekçesiyle;

" davanın reddine " ilişkin kesin olmak üzere karar verilmiş, karara karşı, davacılar tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, mahkemece, 2025/174 - 492 E.,K sayılı, 01/09/2025 tarihli ek kararla; bu kez verilen kararın, TTK 440/2 maddesi uyarınca kesin olduğu, HMK 346 maddesi uyarınca istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle; " davacılar vekilinin istinaf talebinin reddine" ilişkin istinaf yolu açık olmak üzere karar verilmiş, verilen ek kararın taraflara tebliği ile bu kez yasal süresinde usulüne uygun şekilde davacılar tarafından ek karara yönelik istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar ek karara ve asıl karara yönelik istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin ret kararının istinaf incelemesine konu edilmemesinin yargısal denetim imkanından yoksun bırakılmaları anlamına geldiğini, kararın kesin olduğuna ilişkin farklı görüşler bulunduğunu, karara karşı istinaf yolunun açık olması gerektiğini, finansal tablolarda tespit edilen ciddi tutarsızlıklar bulunup denetimin gerekli olduğunu, pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme haklarının sistematik olarak engellendiğini, şirketin finansal kaynaklarının kötüye kullanıldığına dair güçlü şüpheler bulunduğunu, özel denetçi atanmasının hukuken dayanağı bulunmakta olup gerekli bulunduğunu ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; davalı anonim şirkete 6102 Sayılı TTK 'nun 438 ve devamı maddeleri gereğince özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 438. maddesinde her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439. maddesinde ise, genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özen denetçi atanmasını isteyebilecekleri aynı yasanın 440/2. maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin emsal niteliğindeki 06/11/2017 tarih 2016/3294 Esas 2017/6052 Karar sayılı içtihatında; " ... dosyadaki bilgi ve belgelere, temyiz edilen kararın anonim şirkete özel denetçi atanması isteminin reddine ilişkin olmasına, 6102 sayılı TTK'nın 440/2. maddesi uyarınca anonim şirkete özel denetçi atanması yolundaki istemin kabulüne yahut reddine ilişkin mahkeme kararlarının kesin nitelik arz etmesi nedeniyle ... davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile yerel mahkemenin ... sayılı temyiz istemin reddine ilişkin ek kararının onanmasına " karar verildiği görülmüştür.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin emsal içtihatı ile mevcut düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, somut olayda davacı tarafın, davalı anonim şirketin olağan genel kurul toplantısında şirkete özel denetçi atanmasına ilişkin isteminin genel kurulca reddine karar verilmesi üzerine, davacı tarafça, kararın isabetsiz olduğu iddiası ile süresi içerisinde özel denetçi atanmasına ilişkin işbu dava açılmış ve mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de 6102 sayılı TTK'nın 440/2. maddesi uyarınca anonim şirkete özel denetçi atanması yönündeki istemin kabulüne yahut reddine ilişkin mahkeme kararları kesin niteliktedir.

Hal böyle olunca, mahkemece özel denetçi atanmasına ilişkin davada verilen kararın TTK'nun 440/2.maddesi uyarınca kesin olduğu gözetilerek davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine yönelik verilen ek kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle kesin karara yönelik davacı tarafın istinaf başvurusunun reddine ilişkin ilk derece mahkemesi ek kararında bir isabetsizlik görülmediğinden, davacı tarafın ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -