Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/368 K.2025/635

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil kuruluş tarafından Isparta 4. Asliye Hukukuk Mahkemesinin 2023/103 esas sayılı alacak davasında ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Emlak Gıda Turizm Taşımacılık Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi nin ihyası hakkında dava açmak üzere taraflarına yetki verildiğini iddia ederek Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün ... no ile kayıtlı bulunan ve 23.10.2014 tarihinde re’sen terkin olunan ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Emlak Gıda Turizm Taşımacılık Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ihyası ile şirket yetkilisine temsil yetkisi verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Emlak Gıda Turizm Taşımacılık Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Geçici 7.maddesi kapsamında 23/10/2014 tarihinde re'sen terkin edildiğini, terkin olunan şirketin adres değişikliğinin tescili zorunluluğunu yerine getirmediğini, ...

Kurumsal Hizmetler İnşaat Emlak Gıda Turizm Taşımacılık Mobilya Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin Müdürlüklerine bildirilen son adresine şirket adresine kapatılma nedenine ilişkin TTK'nin Geçici 7.Maddesinin 4 fıkrasının a bendi uyarınca 03/07/2014 tarihinde çıkarılan tebligat, "taşınmış" notuyla iade olduğunu, ihtarın ayrıca, 07/07/2014 tarih 8606 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiğini, re'sen terkin işleminin yapılan ilana ve 2 ay içerisinde bildirimde bulunmadığı takdirde münfesih sayılacağı ihtarına rağmen 07/07/2014 tarih ve 8606 sayılı TTSG'de yapılan ilan ile gerçekleştirildiğini,

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün tescile dair verilen kararlara karşı açılan davalarda yasadan doğan zorunlu hasım konumunda olduğunu belirterek davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden reddine, ek tasfiyeye karar verilmesi halinde ise tasfiye memuru atanmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafından ihyası talep edilen şirketin de aralarında bulunduğu bir kısım davalılar hakkında Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/103 Esas sayılı dosyasında rücuen alacak davası açıldığı, anılan dava dosyasının halen derdest olup davacı vekiline ticaret sicilinden re'sen terkin edilen şirketin ihyası için dava açmak üzere yetki ve süre verildiğinden, dava açmakta hukuki yararının mevcut olduğu, dosya kapsamına celp edilen bilgi ve belgelere göre;

davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ihyası talep edilen şirketi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilerin ticaret sicilindeki adreslerine bu konuda ihtarat yapıldığına ilişkin tebligat bulunmadığı, aynı şirketin adresine çıkarılan ihtar yazısını içerir tebligatın ise tebliğ edilemeyip "taşınmış" olması sebebiyle iade edildiği, ancak 559 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen Geçici 10. maddesi gözetildiğinde adres değişikliğini bildirmediğinden,

münfesihlik durumu ortadan kalkmadığından ihya talebine dayanak dava dosyasının takip ve taraf teşkili işlemleri ile sınırlı olmak üzere (ek) tasfiyesine yönelik olarak ihyasına karar verilebileceği, öte yandan dosya kapsamında toplanan delillere göre davalının TTK Geçiçi 7. Maddesindeki usule uygun olarak terkin işlemini gerçekleştirmediğinin de sabit olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, ...’nün ... sicil numarasında kayıtlı iken ticaret sicilinden resen terkin edilen ...

Kurumsal Hizmetler İnşaat Emlak Gıda Turizm Taşımacılık Mobilya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2023/103 Esas sayılı dosyasının takip ve infazı ile sınırlı olarak ihyasına, davalı Şirketin son yetkili temsilcisi olan Yasin Kahramaner’in tasfiye memuru olarak atanmasına, tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirketin terkin tarihinde; derdest davalarının, alacak ve borçlarının Müdürlükleri tarafından bilinmesi mümkün olmadığından işbu davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, dava konusu şirketin geçici 7. maddedeki prosedüre uygun olarak hukuka uygun bir şekilde kapatıldığını, şirketin son adresine tebligat yapıldığından,

tebligat ulaşmasa dahi yapılan ilan Tebligat Kanunu uyarınca yapılmış bir tebligat sayılacağından yapılan ihtarın hukuka uygun olduğunu, geçici 7/16.maddesi uyarınca Ticaret Bakanlığına geçici 7. maddenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeleri yapma yetkisi verildiğini, dava konusu tebliğin de bu kapsamda düzenlenmiş olup, sicil müdürlüğünün tebliğ hükümlerini uygulamakla yükümlü olduğunu, iptal edilmemiş tebliğ hükümlerine dayanılarak gerçekleştirilen işlemler hukuka uygun olup, hukuka uygunluk karinesinden yararlanmakta olan tebliğin uygulanması sebebiyle müdürlüklerine kusur yüklenemeyeceğini,

müdürlükleri aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini bildirilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; 6102 sayılı TTK Geçiçi 7.m. gereğince ticaret sicilinden re'sen terkin edilen şirketin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ticaret sicil kayıtları, Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/103 Esas sayılı dosyası vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Ticaret sicil kayıtlarının incelenmesine, ihyası istenen ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresi tespit edilemediğinden 23/10/2014 tarihinde sicilden re'sen terkin edildiği, terkin hususunun 27/10/2014 tarihinde tescil ve ilan edildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 Sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde anonim ve limited şirketlerin hangi şartlarda sicilden resen terkin edileceği düzenlenmiştir. Anılan maddenin 1. fıkrası uyarınca 1.7.2015 tarihine kadar sayılan halleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır.

Madde hükmüne göre limited şirketler, 559 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince sermayelerini öngörülen tutara çıkarmamış bulunmaları, 6102 Sayılı TTK'nın yürürlük tarihinden önce veya 1.7.2015 tarihine kadar münfesih olmaları, aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantılarının yapılamaması,

TTK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce tasfiye işlemlerine başlanılmış olmakla birlikte genel kurulun toplanamaması sebebiyle ara bilançoların ve kati bilançonun genel kurula tevdi edilemediği için ticaret sicilinden terkin edilememeleri sebepleriyle resen terkin edilebilirler. Anılan maddenin 4. fıkrasına göre.

Ticaret sicil müdürlüklerince kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanır. Yapılacak ihtar, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderilir.

İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/02/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçer. Bu şirketler tasfiye memuru bildirdikleri takdirde maddede gösterilecek usulde tasfiye edilecek olup, ihtara rağmen tasfiye memuru bildirmeyen şirketlerin unvanı ise ticaret sicilinden re'sen silinir.

Ancak, devam eden davası bulunan şirketler için bu madde hükmü uygulanmayacağı gibi sicilden kaydı silinen şirket alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplere dayanarak mahkemeye başvurmak suretiyle şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilirler.

Somut olayda Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/103 Esas sayılı dosyasında derdest rücuan alacak dosyalarında davacı idare tarafından ihyası istenen davalı ... Kurumsal Hizmetler İnş. Emlak Gıda Tur. Taş. Mob. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne karşı açılan davalarda anılan mahkemece verilen ara kararla davacı idare vekiline davalı şirketin ihyası için yetki ve süre verildiği dosya kapsamında yer alan anılan dava dosyasına ait belgelerden anlaşılmış olmakla davacının eldeki ihya davasında hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

30/12/2012 gün ve 28513 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin" Tebliğ'in 1. maddesinin "d" bendinde; "18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 10 ve 32 nci maddelerine göre adreslerinin ve durumlarının tespit edilememesi nedeniyle ilgili odadaki üyelikleri askıya alınan ve oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl sonunda oda kaydı silinerek, sicil kaydı silinmek üzere Müdürlüklere bildirilen şirketler ve kooperatifler." ifadesi ile kanunda olmayan bir hali tebliğ ile düzenlemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davalı müdürlükçe dava dışı şirket adresi tespit edilemediğinden sicilden terkin edilmiş ise de, 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. Maddesinde adresin tespit edilememesi nedeninin şirketin terkin nedenleri arasında düzenlenmediği, ihyası istenen şirketin re'sen terkin edilmesine esas bu sebep kanunda tahdidi olarak sayılan hallerden olmadığından terkin işlemi usulsüzdür (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/03/2022 tarih ve 2021/7912 Esas 2022/2149 Karar sayılı ilamı). Bu durumda açılan davada usulsüz şekilde ticaret sicilinden re'sen terkin edilen şirketin, ihyasına karar verilmesi gerekmiştir.

Öte yandan 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerde tasfiye ve ticaret sicilinden re'sen kayıtlarının silinmesinin düzenlendiği, aynı maddenin 4.fıkrasının "a" bendinde; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla,

11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, aynı maddenin 11.bendinde ise; dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen süresi içerisinde cevap vermeyen veya tasfiye memuru bildirmeyen veyahut durumunu kanuna uygun hale getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtları ile birlikte bildirmeyen şirketin unvanının ticaret sicilinden re'sen silineceği düzenlenmiştir.

Ayrıca, davalı sicil müdürlüğü geçici 7. maddeye göre tesis ettiği işleme gerekçe olarak şirketin "adresin tespit edilememesi" göstermiş ve işlemlerini de bu çerçevede yapmıştır. Yapılan işlemler geçici 7. Maddenin 4/a fıkrasındaki usule göre de yerine getirilmemiş, silinme işlemi nedeniyle şirketi temsil ve ilzama en son yetkiliye ihtar gönderilmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle esasen ihyası istenen şirketin sicilden terkin koşulları oluşmadığı halde TTK'nın 7. maddesine aykırı olarak dosyada yer alan ticaret sicili kayıtlarına göre ihyası istenen şirket halen faal iken davalı sicil terkin işlemini gerçekleştirmiş olduğundan, ilk derece mahkemesince şirketin ihyasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bununla birlikte davacı idare tarafından açılan Isparta 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/103 Esas sayılı dava dosyasında derdest rücuan alacak davasında taraf teşkilini sağlamak için açılan işbu davada ilk derece mahkemesince HMK'nın 26. Maddesi gereği taleple bağlılık kuralı gözetilerek anılan dava dosyası ile sınırlı olarak şirketin ihyasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, davalı sicil tarafından TTK'nın geçici 7.maddesinde sayılmayan "adresin tespit edilememesi" sebebine dayalı olarak terkin işlemleri aynı maddenin 4/a maddesindeki usule de uyulmaksızın gerçekleştirilmiştir. Bu durumda davanın açılmasına sebebiyet veren ve HMK'nın 326. Maddesinde belirtilen koşulun da gerçekleşmediği gözetilerek yargılama sonunda haksız olduğu anlaşılan davalı sicil aleyhine ilk derece mahkemesince yargılama giderlerine hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -