Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2026/289 K.2026/319

Taraflar arasındaki ticaret sicil memurunun kararına itiraz istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hissedarı olduğu ...

Eğitim Öğretim A.Ş.'nin 09/12/2025 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulunda alınan kararların tescil edilmemesi talebiyle davalıya 11/12/2025 tarihinde başvurulduğunu, olağanüstü genel kurulun 09/12/2025 günü saat 18:00 sonrası yapılmış olmasın rağmen tescil kararının 10/12/2025 tarihinde gerçekleştiğini, şirket ana tüzüğü gereğince yönetim kurulunun 3 kişiden oluşması gerekirken yapılan genel kurulda önceki yönetim kurulu ibra edilmeden ve tek kişinin yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğini,

ana sözleşme gereğince yönetim kurulunun 3 kişiden oluşması gerekirken bir kişinin yönetim kurulu üyesi olarak seçilmesine genel kurulda itiraz edilmesine rağmen tek kişilik yönetim kurulu seçimi yapıldığını, sicilin yönetmelik uyarınca alınan kararın ana sözleşmeye aykırı olup olmadığını dikkate almadan tek kişilik yönetim kurulu üyeliğinin tesciline karar verdiğini belirterek ...

Eğitim Öğretim A.Ş.'nin 09/12/2025 tarihli olağanüstü genel kurul kararının tescilinin şirket ana sözleşmesine aykırılığının tespitine, 10/12/2025 tarihli tescil işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ticaret sicil müdürlüğünce verilecek kararlara itiraz hakkının ilgiliye tanındığını, davacının müvekkilinin kararına itiraz hakkı bulunmadığını, davacının hukuki yararının bulunmadığını, dava konusu genel kurul kararının iptaline ilişkin dava açıldığını, yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmemiş olmalarının yeniden seçilmelerine engel olmadığını, müvekkili aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, gerek TTK ve gerekse Ticaret Sicil Yönetmeliği hükümleri uyarınca olağanüstü genel kurul kararı ve oy birliği ile de alınmış olsa anonim şirket esas sözleşmesinde yönetim kurulunun 1 kişiden oluşacağına yönelik düzenleme bulunduğu halde ve yine genel kurul gündem maddelerinde esas sözleşmenin yönetim kurulu üye sayısına ilişkin 7. maddesinde değişiklik yapılmasına dair bir madde de bulunmadığı halde,

genel kurulun ortaklarının katılımı ile toplanarak ve toplanma ve karar nisabı bakımından esas sözleşmede değişiklik yapma imkanı varken bu yönde değişiklik yapmadan farazi oy birliği ile dahi esas sözleşmeye aykırı karar alması halinde, bu kararın esas sözleşmeye uygun olduğu kabul edilemeyecek olmasına göre, ticaret sicil müdürünün tescil ve ilan işleminin TTK'nın 32. maddesine ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34/ç maddelerine uygun olarak işlem yapılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ...

Müdürlüğünün 81850 sicil numarasında kayıtlı bulunan ... Eğitim Öğretim A.Ş 'nin 09.12.2025 tarihli genel kurul kararının tescili işleminin iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; aktif husumet yokluğu nedeni ile davanın usulden reddi gerektiğini, davacının davaya konu şirketin ortağı olup, ticaret sicili müdürlüklerine başvurabilecek ilgili kişilerden olmadığını, davacının müvekkiline yapmış olduğu başvurunun, tescil işleminin gerçekleştirilmemesi talebini içeren müvekkilini uyarmaya yönelik bir başvuru olduğunu, söz konusu başvurunun, tescile itiraz davasının ön şartı olarak mevzuatta aranan başvuru koşullarını taşımadığını, başvurunun kanunda yer alan nitelikleri taşımaması yanında, kişinin başvurusuna dair verilmiş bir karar da bulunmadığını,

yalnızca müdürlük personeli tarafından kişinin dilekçesinin teslim alınması aşamasında söz konusu tescil işleminin bir önceki gün gerçekleştirildiği bilgisinin verildiğini, bu kapsamda davanın usulden reddi gerektiğini, mahkemeye başvurabilmek için elde sicil memurunca reddedilmiş bir istem dilekçesi olması gerektiğini, müvekkilinin işleminin iptali için itiraz dava yoluna başvurulabilmesi için gerekli olan dava şartının gerçekleşmediğini, sicil işlemine karşı itiraz davası açılmadan önce ticaret sicil müdürlüğüne başvuru yapılmasının zorunlu olduğunu,

müvekkili tarafından henüz işlem tesis edilmeden ve ticaret sicil müdürlüğünü uyarıcı nitelikte bulunan başvurunun kanunun aradığı anlamda bir başvuru niteliği olmadığını, müvekkilinin talebi reddedeceğinin düşünülmesinden hareketle, sicil memurluğuna hiç tescil başvurusu yapılmadan veya red kararı olmadan doğrudan doğruya mahkemeye başvurulmasının mümkün olmadığını, her ne kadar davacı tarafça henüz dava konusu tescil işlemi yapılmadan ticaret sicil müdürlüğüne başvuru yapılmış ise de, bu başvuru tescilin yapılmamasına yönelik olup, tescil işleminden sonra yapılması gereken tescilin terkin edilmesi istemiyle aynı mahiyette olmadığını,

müvekkilinin tescil işleminin iptali için itiraz dava yoluna başvurulabilmesi için gerekli olan dava şartının gerçekleşmediğini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu genel kurulun iptali davasının açıldığını, davacının genel kurul kararının iptali davası yanında huzurdaki davayı tesis etmesinde hukuki yararı olmadığını, davaya konu tescil işleminin hukuka uygun olduğunu, sicil müdürlüğü aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından yapılan tescil işleminin iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

İlk derece mahkemesi karar başlığında davalı olarak "Ankara Ticaret Odası Başkanlığı" yer almakta ise de, dava dilekçesinde davalı olarak "... Müdürlüğü"nün yer aldığı, dava dilekçesinin ... Müdürlüğüne tebliğ edildiği, ... Müdürlüğü vekilinin davaya cevap verdiği ve istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşıldığından karar başlığındaki bu hususun maddi hata niteliğinde olduğu gözetilerek Dairemiz karar başlığında doğru hasım olan ... Müdürlüğü davalı olarak gösterilmiştir.

... Eğitim Öğretim A.Ş.'nin 09/12/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantı tutanağı, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi suretleri, şirket ana sözleşmesi, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap dosya içerisinde yer almaktadır.

Davacı yan davalı sicil müdürlüğü tarafından yapılan ... Eğitim Öğretim A.Ş.'nin 09/12/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescili işleminin yasaya aykırı olduğunu, iptal edilmesi gerektiğini iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının sicil tarafından yapılan tescil işlemine karşı iptal davası açmaya ilişkin ilgili sıfatı bulunup bulunmadığı, davalı tarafından yapılan ... Eğitim Öğretim A.Ş.'nin 09/12/2025 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescili işleminin yasaya uygun olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; TTK'nun itiraz başlıklı 34/1. maddesinde "İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler." denilmiştir.

Anılan hükümden anlaşılacağı üzere ilgililer sicil müdürlüğünce verilen kararın tebliğinden itibaren 8 gün içerisinde tescil istemi hakkında verilen karara karşı itiraz edebilecektir. Dava konusu tescil işlemi 10/12/2025 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilmiş, işbu dava ise TTK'nun 34. maddesinde belirlenen 8 günlük hak düşürücü süre içerisinde 16/12/2025 tarihinde açılmıştır. Burada tartışılması gereken diğer bir husus davacının ilgili sıfatı bulunup bulunmadığıdır.

Ticaret sicil memurluğu kararlarına karşı ancak ilgililer itiraz edebilir. Bu ilgililerin kimler olacağı ise Ticaret Sicil Yönetmeliği’nin 22. maddesinde ve TTK'nun 28. maddesinde açıklanmıştır. Anılan maddelere göre, tacirin hükmi şahıs olması halinde onun salahiyetli uzuvları veya selahiyetli temsilcileri ilgili kişi olarak kabul edilmektedir. Somut olayda ticaret sicil kararına itiraz eden davacı Zeynep Kırlangıç dava dışı ...

Eğitim Öğretim A.Ş.'nin ortağı olup, şirket müdürü sıfatı bulunmamaktadır. Davacı işbu davayı kendi adına ortak sıfatıyla açmıştır. Tacir tüzel kişi ise yetkili uzuvları veya yetkili temsilcileri ilgili sıfatını taşımaktadır (Gönen Eriş, Ticari İşletme ve Şirketler, 1. Cilt, 3. Baskı, Ankara 2004, s:935). Şirket ortağının ise ilgili sıfatı bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla itiraz eden davacının işbu davada aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca, mahkemece davacı TTK'nun 34. maddesi uyarınca ilgili sıfatına sahip olmadığından işbu davayı açamayacağı, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.