Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2018/1028 K.2021/395

3-... - 4-... - 5-... - 6-... - 7-... - 8-... - 9-... - 10-... -

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 16/03/2021

YAZILDIĞI TARİH : 01/04/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, 15.02.2011 tarihinde sürücüsü tespit edilemeyen ....plakalı araçla tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen bu kaza neticesinde.... plakalı araçta yolcu olan.un vefat ettiğini, ... için 80.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 80.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, .için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL olmak üzere toplam 560.000,00 TL davacıların uğramış olduğu manevi zararın davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davaya cevap vermek için süre uzatımı talep etmiş ancak davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafça....... mirasçıları için manevi tazminat talebinde bulunulmuş ise de İMM Genel Şartları incelendiğinde araç sürücüsünün uğrayacağı zararlar dolayısıyla ileri süreceği talepler teminat dışı bırakıldığından bu davacılar yönünden davanın reddine karar verilmiş, diğer davacıların murisi araçta yolcu olarak bulunan.....ın ölümü nedeniyle davacıların açtığı manevi tazminat talebinin poliçe kapsamında olduğu, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel şartları incelendiğinde teminat dışı olarak sayılan hallerden de sayılmadığı anlaşıldığından kusursuz olarak vefat eden .... mirasçıları olan davacılara tarafların sosyal ve ekonomik durumları da dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili, davaya konu trafik kazasında... plakalı aracın sürücüsünün tespit edilemediğini, yerel mahkemece araç sürücüsü olarak...un kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı şirketlerin hak sahiplerinin uğradığı zararlardan sorumlu olduğunu, yerel mahkemece davalı lehine ayrı ayrı vekalet ücretine ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının reddedilen kısım yönünden kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istinaf etmiştir.

Davalı vekili, davacının istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, davacıların araç sürücüsünün eşi ve çocukları olması sebebiyle talepleri İMM poliçesi teminatı dışında kaldığından yerel mahkemece bu davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinin ......genel şartlarına ve yerleşik Yargıtay içtihatlara uygun olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun 100.0000,00.-TL'lik teminat limiti ile sınırlı olduğunu, yerel mahkemece bu hususun gözardı edildiğini ve teminat limitinin üzerinde hüküm kurulduğunu, dava konusu trafik kazasında kusur durumuna ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmadığını,

kaza tek araçlı olsa dahi kazanın meydana gelmesinde mücbir sebep varlığı incelenmeksizin eksik ve hatalı incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, müteveffanın müterafik kusuru olup olmadığının dikkate alınmadığını belirterek davacının istinaf taleplerinin reddi ile mahkemece verilen ret kararının onanmasına, kabul kararı yönünden ise yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak itirazları doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istinaf etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davalı ... şirketinin poliçe limiti ve oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava,....poliçesine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

TTK'nın "sigortanın kapsamı" başlıklı 1409. maddesi uyarınca sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının teminat dışında kaldığı hususunun ispat yükü sigortacıya aittir.

Somut olayda davacıların miras bırakanlarının davalıya ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı araçta bulundukları sırada meydana gelen kazada vefat ettikleri hususu ihtilaflı değildir. Aracın işleteni ile kaza anında kim tarafından sevk ve idare ediliği hususu da teminat bakımından önemlidir. Zira bu husus önem arzetmekte olup... Genel Şartlarının 3-c maddisi uyarınca aracı sevk edenin eşi, usul ve füru ile birlikte yaşadığı kardeşlerinin uğradığı zararlar teminat kapsamı dışında kabul edilmiştir.

Bu anlamda aracı sevk edenin belirlenmesi davacıların zararının teminat kapsamında kalıp kalmadığının belirlenmesinde önem arz etmektedir. Ancak kaza anında aracın kimin tarafından kullanıldığı konusunda ceza soruşturmasında ve bu dosyada yapılan tahkikat neticesinde bir belirleme yapılamamıştır.

Buna karşın ilk derece mahkemesince aracı sevk ve idare edenin... olduğu kabul edilmiş, bu belirlemeyi ise Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ....Soruşturma ve ... Karar sayılı dosyasından verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara dayandırmıştır.

Öncelikle sözkonusu Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Kararda mahkemenin kabulü gibi bir maddi vaka belirlemesi bulunmadığı gibi, 6098 sayılı TBK'nın 74. maddesinde de düzenlendiği üzere hukuk hakimini ancak ceza hakiminin maddi vaka belirlemesi bağlamakta olup bu anlamda ortada ceza kovuşturması da bulunmamaktadır.

Dosya kapsamındaki deliller ele alındığında, KTT ve ceza soruşturması kapsamından alınan ifadeler ve toplanan delillerden sürücünün kim olduğu hususunda kesin bir belirleme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu bakımdan yukarıda yer verilen TTK'nın 1409. maddesi uyarınca rizikonun teminat kapsamı dışında olduğu hususunun ispatı davalı ... şirketinde olup davalı yan sürücünün kim olduğunu ispatlamış değildir. Açıklanan nedenlerle mahkemece ....'un yakınları tarafından açılan manevi tazminat davasının reddi doğru olmamıştır.

Bunun yanında dosya kapsamında yer alan .... poliçesi incelendiğinde "..." olarak 100.000,00.-TL sigorta bedeli belirtildiği ve priminin ödendiği anlaşılmaktadır. Poliçenin 5. sayfasında yer verilen artan mali sorumluluk sınırsız teminatına ilişkin açıklamadan da anlaşılacağı üzere teminatın sınırsız olarak verildiği hallerde sözkonusu "sınırsızlığın" azami tutar olarak 2.500.000,00.-TL ile sınırlı olduğu belirtilmektedir. Bu anlamda sigorta teminatı altına alınan kazaya karışan araç için artan mali sorumluluk sigorta teminat limiti olarak 100.000,00.-TL öngörülmüş olduğundan ancak limit kadar davalı ... şirketinin sorumluluğu sözkonusu olacaktır.

Ancak mahkemece bu husus gözden kaçırılarak sorumluluk limitinin üzerinde tazminata hükmedilmiş olduğu anlaşılması karşısında bu yöne isabet eden davalı yan istinaf itirazının kabulü gerekmiştir.

Kabule göre de, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunması nedeni ile reddedilen manevi tazminat tutarları üzerinden her biri aleyhine vekalet ücreti takdir edilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamakla birlikte tazminat talepleri tümden reddedilen davacılar aleyhine nispi oranda vekalet ücreti takdiri hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin ve davalı ... şirketinin istinaf itirazı kabul edilerek HMK m. 353/1-b-2 uyarınca yeniden esas hakkında hüküm kurularak sigorta güvencesi altına alınan aracı kimin kullandığının belirlenememesi nedeni ile tüm davacıların davalarının kabulüne karar verilmesi gerekmiş olup toplam 100.000,00.-TL poliçe limiti tutarında davalının sorumlu olduğundan bu tutarın aşağıdaki şekilde davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır