Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/1275 K.2022/732

...

MAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/02/2019

ESAS-KARAR NO ... DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : 30/05/2022

YAZILDIĞI TARİH : 28/06/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında..." unvanlı iş yeri için 01/01/2014 tarihinden itibaren geçerli açık satış noktası sözleşmesi düzenlendiğini, davalı işleticinin sözleşme ile işletmekte olduğu iş yerinde davacı şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerinden 90.000 lt miktarındaki ürünü, herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın işbu satış miktarının tamamlanmasına kadar satmayı diğer hususlar ile birlikte kabul ve taahhüt ettiğini,

davacı şirket tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen geri ödenmek kaydı ile iş yerinin açılmasında yardımcı olmak amacıyla 95.000,00 TL katkı sağlanmış olup, bu hususun davalı işleticinin 12 adet faturası bayi / distribütör...13 adet dekontu ile anlaşıldığını, davalının sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen katkıları aldığı halde, sözleşme ile yüklendiği edimlerini yerine getirmediğini, ...ürünlerini bulundurmadığını, iş yerini kapattığını, sözleşme süresince iş yerinde bira satışına ilişkin faaliyetlerini sonlandırdığını, biraların satışını azaltacak ve şirketin ve biraların kalite,

marka ve imajını olumsuz yönde etkileyecek davranış ve eylem içine girdiğini, bira satışının süreklilik arz edecek şekilde yapılabilmesi için gerekli satış belgesi, ruhsat vs. her türlü yasal zorunlulukları yerine getirmediğini, bunları güncellemediğinin anlaşıldığını, sözleşmenin 20, 21 vd. maddelerinde davalının yükümlülüklerinden veya taahhütlerinden herhangi birini yerine getirmemesi veya ihlal etmesi halinde uygulanacak müeyyidelerin belirlendiğini, olayda sözleşmenin 20 ve 21. maddelerinin uygulanma koşullarının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 90.000,00 TL cezai şartın dava tarihinden,

95.000,00 TL mali yardım/katkı tutarlarının verildikleri tarihlerden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı yanıt vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 3. maddesi gereği davalının 90.000litre ürün satmayı taahhüt etmesine karşın 10.970,05 litresini sattığı, taahhüdünü yerine getirmeden faaliyetine son verdiği, sözleşmenin 20. maddesi uyarınca taahhütlerin yerine getirilmemiş olduğu, sözleşmenin 21. madde uyarınca 3.maddenin ihlali nedeniyle 90.000,00TL cezai şart alacağı koşullarının oluştuğu, 21.madde gereğince mali katkıların da faizi ile birlikte geri ödemenin kabul edildiği,

bu haliyle katkı payı alacağının oluştuğu, miktarı tarafların ve dava dışı distribütörün ticari defterleri ve dosya kapsamı itibariyle KDV dahil düzenlenen fatura miktarı 95.000,00 TL olup, KDV dahil bu miktarın talep edilebileceği kanaatine varılmakla katkı payı bedeline konu alacağın bu miktar üzerinden kabulüne, alacağa dava tarihi öncesi itibariyle temerrüde düşürücü ihtarname bulunmadığından dava tarihinden itibaren tarafların vasfı da nazara alınarak avans faizi işletilmesi gerektiği belirtilerek;

-Davanın kabulü ile 90.000,00 TL cezai şart, 95.000,00 TL katkı bedeli olmak üzere toplam 185.000,00 TL'nin 17/12/2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından. Dava konusu alacaklardan "katkı tutarları"na uygulanması gereken faiz oranı da taraflar arasından tanzim ve imza edilen, itiraza uğramayan 01.01.2014 tarihinden geçerli sözleşme gereğince verildikleri tarihlerden itibaren işlemiş ticari faiz de dahil olmak üzere uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz olduğu,

taraflar arasında tanzim olunan sözleşmenin 20.ve 21.maddesi koşullarının gerçekleştiği, Sözleşmenin 21. maddesinde 6. satırından itibaren sözleşme hükmü "....almış olduğu nakit veya nakit bazlı katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan avans işlemlerindeki iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere..." denilmek suretiyle faiz başlangıcının bu tarihlerden başlatılması gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Katkı bedeline uygulanacak faiz başlangıcı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin davalı tarafça ihlal edildiği iddiasıyla sözleşmeye dayalı cezai şart ve katkı payı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı yan istinaf itirazında mahkemece hükmedilen 95.000,00TL katkı tutarının faiz başlangıcının dava tarihinden itibaren başlatılmasının hatalı olduğunu bildirmiştir.

Taraflar arasında tanzim olunan 01.01.2014 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davacı ... Şirketi ile davalının sahibi olduğu... unvanlı iş yeri ve ... ... Ltd. Şti.'nin distribütör olarak sözleşmede belirtildiği, davacı tarafça sözleşmenin 12.maddesi gereğince 95.000,0TL katkı sağlandığı, bu maddede şirketin payına düşen nakit veya nakit bazlı aktarımın bu sözleşmenin imzalanmasını müteakip "işletme faaliyetlerine katkı" adıyla tanzim edilecek faturanın şirkete tesliminden sonra 30 gün içinde yapılacağı ve belirlenen tarihlerde peyder pey aktarılacağının belirtildiği; bu bedele dair 13 adet fatura düzenlendiği;

Sözleşmenin 21. maddesinde "....almış olduğu nakit veya nakit bazlı katkılar ile kredi ve diğer her türlü sabit yatırım harcamalarının tümü ile kendisine uygulanan avans işlemlerindeki iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş ticari faizi de dahil olmak üzere ... Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte...nakten ve defaten itirazsız geri ödemeyi...ve ayrıca şirkete 90.000TL cezai şart ile birlikte ödemeyi...kabul ve taahhüt eder..." şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedildiği ve sözleşmenin 21. maddesinde belirtildiği üzere katkı bedellerinin davalıya verildiği tarihlerden itibaren ve istinafa gelenin sıfatına göre mahkemece KDV dahil 95.000,00TL' ye hükmedildiğinden KDV dahil tutarların ... Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesi gereklidir. Bu nedenle mahkemece katkı bedeli yönünden dava tarihi öncesi temerrüde düşürülmediğinden bahisle faiz başlangıcının dava tarihinden başlatılarak bu tarihten itibaren avans faiziyle tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Öyle ise talebe konu katkı bedellerinin davalıya verildiği tarihlerin tespiti gereklidir. Dosyada mevcut bedellerin verilmesine dair düzenlenen teslim tutanağı tarihleri ile fatura tarihleri gözetilerek verildiği tarihler belirlenmiştir.

Buna göre. 1)2553 nolu faturaya konu ödenen KDV dahil 10.000TL'nin 10.03.2014 tarihinden. 2)2552 nolu fatura ile ödenen 20.000,0TL tutara 19.02.2014 tarihinden. 3)2554 nolu faturaya konu tutar olan 10.000TL nin 19.03.2014 tarihinden. 4) 2557 nolu faturaya konu 5.000TL nin 10.05.2014 tarihinden. 5)2558 nolu faturaya konu tutarın 5.000,0TL nin 20.05.2014 tarihinden,6)2563 nolu faturaya konu tutarın 5.000TL nin 20.05.2014 tarihinden.

7)2565 nolu faturaya konu 5.000,0 TL nin 08.09.2014 tarihinden itibaren, 8) 2566 nolu faturaya konu tutar 5.000,0TL nin 06.09.2014 tarihinden.

9) 2567 nolu faturaya konu 5.000,0 TL nin 08.09.2014 tarihinden itibaren, 10)2568 nolu faturaya konu 5.000,0TL nin 08.09.2014 tarihinden itibaren, 11)2569 nolu faturaya konu 2.500TL 08.09.2014 tarihinden itibaren, 12)2561 nolu faturaya konu 7.500,0TL nin 31.05.2014 tarihinden itibaren 13)Gib 2014-052 nolu faturaya konu ödenen 10.000,0TL'nin 08.04.2014 tarihinden itibaren ...

Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle HMK'nin 353/1-b-2.maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."