Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/1973 K.2022/938

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ağır vasıta yedek parça ticareti yaptığını, müvekkil şirket yetkilisi...ın 10/08/2017 tarihinde İstanbul'da ... plakalı aracı park halinde iken aracın sağ arka kapı camı kırılarak çantasının çalındığını, çanta içerisinde bulunan müşterilerinden alacaklarına karşılık almış olduğu çeklerin bulunduğunu, çeklerinde çanta ile birlikte çalındığını, şikayette bulunduğunu, soruşturma başlatıldığını, çekler hakkında Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ödeme yasağı kararı bulunduğunu, bu dosyaya keşidecisi ...

Otomotiv...Ltd Şti olan ... Pınarbaşı Şubesine ait ... numaralı ... hesaba ait 31/08/2017 tarihli 10.000,00TL bedelli çekle ilgili davalı şirket tarafından müdahale dilekçesi verildiğini, yine keşidecisi ..., Lehtarı ... olan ... Çarşı Kadıköy Şubesine ait ... numaralı ... hesap numarasına ait 31/08/2017 tarihli 20.000,00TL bedelli çekle ...

Otomotiv Ltd Şti. tarafından tedbir kararının kaldırılması talebinde bulunulduğunu, ...iddiaları doğrultusunda çeklerin davalı şirket elinde bulunduğundan çekler ile ilgili olarak hamil aleyhine istirdat davası açılması için süre verilmesi nedeni ile işbu davayı açtıklarını, müvekkilinin müşterisi ... Oto...Tic. Ltd Şti olan ... Pınarbaşı Şubesine ait ... numaralı ... hesaba ait 31/08/2017 tarihli 10.000,00TL bedelli çeki teslim aldığını, çekte bulunan ... Oto.San.

Ltd Şti kaşesi ve imza müvekkili şirkete ait olmadığını şirket yetkililerine ait olmadığını, çeki haksız şekilde ele geçiren kişi yada kişiler müvekkilinin unvanını bilmedikleri için sahte kaşe hazırlatılarak kendilerini ele vermediklerini, bu durumun da kaşenin ve imzanın müvekkiline ait olmadığını gösterdiğini, çekin çalınarak haksız olarak piyasaya süren kişi yada kişiler müvekkilinin İnternet sitesinden edindikleri eksik bilgi ve yeni logosunu kaşede kullandıklarını, keşidecisi ... olan ...

Çarşı Kadıköy şubesine ait 31/08/2017 keşide tarihli ... numaralı 20.000,00 TL bedelli çekin de müvekkilinin müşterisi ... Otomotiv Nak. İnş. Petrol Ürünleri İth. İhr. San Tic. Ltt Şti.' den aldığını, çeki cirolamaya fırsat bulamadan çekin çalındığını, bu çekle işlem yapan ... İnş. Medikal Teknik Hırdavat ve Reklam San Tic. Ltd.

Şti.' nin çeki ne suretle elde ettiğini, kimden hangi ticari ilişkiye dayanarak aldığını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin çekleri piyasa süren şirket ile ticareti bulunmadığını, ciro üzerindeki imzaların da müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını ve imzaların da kime ait olduğu hususunun müvekkili şirket tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını belirterek,

dava konusu çeklerin davalılardan istirdadına, müvekkili şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çeklerin müvekkiline teslimine, davalı ...tarafından çekler ile ilgili olarak icra takibinde bulunulması ive bu kişi tarafından çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu alacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince ödeme yasağı kararının devamına ve icra takiplerinin de tedbir yolu ile durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; müvekkili şirketin dava konusu edilen çeklerde iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, müvekkili şirketin hazır ihtiyaç maddeleri ... Ltd Şti.' ne toz şeker sattığını, buna ilişkin faturaları sunduklarını, bu şirketinde ciro yolu ile çekleri teslim ettiğini, ticari kayıtların incelenmesi sonucu da durumun ortaya çıkacağını, taleplerin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davaya konu ...

Pınarbaşı Şubesi'nden verilme 31/08/2017 tarihli 10.000,00.-TL bedelli çekin Kayseri 6.İcra Müdürlüğü'nün 2017/12524 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, yine ...

Çarşı - Kadıköy Şubesinden verilme 31/08/2017 tarihli 20.000,00.-TL bedelli çekin ise takibe konu edildiğini, çeklerin ticari ilişkiye istinaden verildiğini, tedbir kararının müvekkili şirketi mağdur ettiğini belirterek icranın durdurulmasına ilişkin kararın kaldırılmasına, hasız ve hukuka aykırı açılan davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, TTK’nın 792. maddesi uyarınca çeki elinde bulunduran hamilin ancak kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunun ispat edilmesi halinde çeki iade etmekle yükümlü olduğu, bu durumların davacı yanca ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davaya konu edilen çeklerin müvekkilince henüz ciro edilmesinden önce hırsızlandığını, bu konuda suç duyurusunda bulunduklarını, halen kovuşturmanın devam ettiğini, dava konusu edilen çeklerin davalı elinde bulunduğunu, davalı şirketin çekin çalıntı olduğunu bildiğini, iyiniyetli olmadığını, çalınan çeklerden çoğunun davalının eline geçtiğini, çeklerin davalıya gerçek bir ticaret karşılığında geçmediğini, davalı şirket ile cirantalar arasında organik bağın bulunduğunu, kararın hatalı olduğunu ve kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, çek istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesi gereğince ciro silsilesinin görünüşte düzgün olmasının yeterli olmasına,

792. maddesi uyarınca çekin elinden rızası dışında çıktığını iddia edenin ancak çeki elinde bulunduranın çeki iktisabında kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde iade ile yükümlü tutulabileceğine, ispat yükü kendi üzerinde olan davacının ispat külfetini yerine getiremediğine göre davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."