Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/459 K.2022/280

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl davada davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl Davada

Davacı vekili, müvekkili davacı şirkette on ay gibi kısa bir süre çalışan dava dışı ...'in, müvekkilinin bilgi, rıza ve talimatı dışında müvekkili şirket müşterilerinden dava dışı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.

İle davacı şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığı halde davacı şirket adına sözleşme akdettiğini ve sözleşmeye istinaden davacı şirket emrine düzenlenmiş keşide yeri Ankara olan 30.04.2017 keşide tarihli 83.150,00 TL bedelli ve 31.03.2017 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli iki adet çek aldığını, davacı şirketin dava dışı ... İnş. Tic.Ltd.

Şti. ile dava dışı ...'in yaptığı sözleşmenin geçersizliğini önlemek ve mağduriyetini gidermek için yeni bir sözleşme yaptığını, ancak dava dışı ... İnş. Tic.Ltd.

Şti.'nin iki adet çeki sözleşme bedeli olarak ...'e teslim ettiğini beyanla ödemeden imtina ettiğini, dava dışı ...'in iki adet çeki müvekkili şirkete teslim etmeyerek ve iki adet çekin arkasını cirolayarak davalı şirkete verdiğini, çeklerin iadesi için davalı şirkete müracaat edildiğini ancak müracaatın sonuçsuz kaldığını beyan ederek, dava konusu iki adet çekin iptaline ve iki adet çek ile ilgili olarak davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... Ltd. Şti. vekili, davacının kötü niyetli iddiaları ve müvekkilinin yetkisiz hamil olduğu yönündeki isnatlarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, nitekim müvekkilinin son hamil olması nedeniyle müvekkiline karşı dava ikame edilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu çeklerin ... Ltd.

Şti. tarafından müvekkiline ciro edildiğini, davacının elinde itirazın kaldırılmasını sağlayacak belgelerden birisi bulunmadığı sürece menfi tespit davası açamayacağını, ...'in sözleşme tarihinde ve dava konusu çeklerin müvekkiline teslimi tarihinde davacı şirketin İç Anadolu Bölge Satış Uzmanı olduğunu, bu süreç içerisinde ... aracılığı ile davacı şirket bayilerinden olan ... Ltd.

Şti. ile müvekkili arasında sözleşme akdedildiğini ve sözleşme konusu işlerin anılan şirket tarafından yerine getirildiğini, ... aracılığı ile ... Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşme akabinde bu kez müvekkilinin Kazan Yolu Projesinde kullanılacak diverse modüler bölme, duvar sistemine ait anahtar teslim montaj dahil malzeme satışı hususunda ... tarafından aynı şirketin bayilerinden olduğunu belirttiği, ... Ltd. Şti. İle çalışmasının önerildiğini, ... Ltd. Şti.

İle akdedilen sözleşmede herhangi bir sorun yaşanmaması üzerine ... Ltd. Şti. ve davcı şirket ile 14.07.2016 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin ... tarafından davacı şirket imzası ve kaşesi ile birlikte imzalandığını, sözleşmenin davacı şirket satış uzmanı tarafından imzalanmasının ticari teamüllere aykırı bir durum olmadığını, sözleşemeye istinaden müvekkili şirket tarafından ... Ltd. Şti.

Hesabına 110.000,00 TL ödeme yapıldığını ve sözleşmeye istinaden 16.11.2016 tarihli sevk irsaliyesinde belirtilen malların davacı tarafından teslim edildiğini, akabinde sözleşme ile yüklenilen edimlerin gereğinin yerine getirilmediğin, ...'in 110.000,00 TL'nin iade edileceğini beyan ettiğini, ancak anılan tutarın müvekkili şirket hesabına aktarılmadığını, akabinde müvekkili şirketçe yapılan ödemeye karşılık davacı şirket ve ... Ltd.

Şti. cirolarına haiz çeklerin ... tarafından müvekkili şirkete teslim edildiğini, akabinde davacı şirketin çeklerden haberdar olmadığını beyan ederek müvekkiline ihbarname gönderdiğini, dava konusu çeklerin davacı şirkete iadesinin kabul edilebilir olmadığını, şahsi def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin iyi niyetli olduğun beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen Davada Davacı vekili, dava dışı ...'in müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili olmaması sebebiyle müvekkili şirket bilgisi ve rızası dışında keşide yeri Ankara olan, 30.04.2017 keşide tarihli, 83.150,00 TL bedelli çek ile, 31.03.2017 keşide tarihli, 80.000,00 TL bedelli çeki davalı şirkete ciro yoluyla teslim ettiğini beyan ederek, keşide yeri Ankara , keşide tarihi 30.04.2017 olan keşidecisi dava dışı ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, 6945651 çek numaralı 83.150,00 TL bedelli, keşide yeri Ankara, keşide tarihi 31/03/2017 olan keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, 6945650 çek numaralı 80.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalı şirkete müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu her iki çek altındaki imzanın davacı şirket yetkili temsilcilerinin eli ürünü olmadığı, imza inkarının çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak defi niteliğinde olduğu, hamilin iyi niyet savunmasının dinlenemeyeceği gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kabulü ile davacı şirketin keşide yeri Ankara , keşide tarihi 30/04/2017 olan keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, 6945651 çek numaralı 83.150,00 TL bedelli, keşide yeri Ankara, keşide tarihi 31/03/2017 olan keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, ... çek numaralı 80.000,00 TL bedelli çekler yönünden davalı ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine, imzaların istiklali prensibi gereğince davacının davaya konu çeklerin iptali yönündeki isteminin reddine,

Birleşen dava yönünden davanın kabulü ile davacı şirketin keşide yeri Ankara, keşide tarihi 30/04/2017 olan keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, 6945651 çek numaralı 83.150,00 TL bedelli, keşide yeri Ankara, keşide tarihi 31.03.2017 olan keşidecisi ... İnş. Tic. Ltd. Şti. olan, ... çek numaralı 80.000,0TL bedelli çekler yönünden davalı ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran asıl davada davalı ... vekili. Eldeki davanın açılmasına sebebiyet veren şahsın davacı şirketin İç Anadolu Bölge satış uzmanı olan ... olduğu, ...'in çek tanzim ve tedavüle sokuluş tarihi itibariyle davacının çalışanı olduğu, davacı şirket ile müvekkili arasında davacı şirketin bayisi ...

Tic.Ltd.Şti. tarafından ifa edilmek üzere 14.07.2018 tarihli satım sözleşmesi imzalandığı, satım sözleşme bedelinin müvekkili tarafından davacı şirket bayisi ...'ya peşin olarak ödendiği, ancak davacı ve bayisi tarafından yüklenilen edim yerine getirilemeyince bir miktar müvekkile iade edilmiş, kalanı için de davaya konu çeklerin müvekkiline verildiği, dava dışı ...'in davacı şirket çalışanı iken davacı şirket adına yapmış olduğu işlerden davacının sorumlu tutulmaması,

davacının yanında çalışan işçinin işini yaparken verdiği zararlardan sorumlu olduğu sabit iken yerel mahkemenin davanın kabulüne karar vermiş olmasının hatalı olduğu bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davaya konu çekten dolayı davacı yanın sorumluluğunun değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

30.01.2017 tarihli ... Yapı ile dava dışı İHH inşaat şirketi arasında malzeme satış sözleşmesi başlıklı belgenin düzenlendiği anlaşılmaktadır.Dava konusu çeklerin incelenmesinde ... İnşaat Ticaret Limited Şirketi Kaşesi üzerinde keşideci imzası bulunduğu 31.03.2017 ve 30.04.2017 keşide tarihli olup ... Yapı Anonim Şirketinin lehdar olduğu 83.150,0 TL ve 80.000,0 TL tutarlı düzenlendiği; her iki çekin de ... Şirketi kaşesi üzerinde imzayla davalı ... şirketine ciro edildiği, bu şirketin de diğer davalı ... Şirketine ciro ettiği görülmüştür.

Davacı ... Şirketi yetkilileri arasında ..., ..., ...,..., ... ve ... olduğu, ...'in yetkililer arasında bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece alınan grafoloji uzmanı bilirkişi raporunda 31.03.2017 keşide tarihli ... çek numaralı 80.000,0 TL bedelli ve 30.04.2017 keşide tarihli ... nolu 83.150,0 TL değerinde çekin arka yüzlerinde basılı bulunan ... Sistemleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi içerikli kaşe izleri üzerinde bulunan ciranta imzaların ..., ..., ..., ... ve ... elinden çıkmadığı, incelemeye konu ... Bankası AŞ. ... şubesinin ...…... ıban numaralı hesabına ait keşidecisi ...

İnşaat Ticaret Limited Şirketi olan, ... Yapı Ticaret A.Ş. adına düzenlendiği belirtilen çeklerin arka yüzlerinde basılı bulunan ... Sistemleri Sanayi Ve Ticaret A.ş. içerikli kaşe izleri üzerinde atılı bulunan ciranta imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ... elinden çıkmadığı ...'in hakiki imzalarının model alınması suretiyle takliden oluşturulmuş sahte imzalar oldukları belirtilmiştir .

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle lehdar davacı şirket kaşesi üzerine atılı ciranta imzasının şirket yetkilisi eli ürünü olmadığının belirlenmesi ve bu hususun herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak defilerden olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı ... Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."