Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2019/868 K.2021/2312

...

MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 11/12/2018

ESAS-KARAR NO ...

KARAR TARİHİ : 30/12/2021

YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2022

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili; davalı alacaklı .... tarafından 26/03/2013 keşide tarihli, 65.000,00 TL bedelli çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yaptığı, takibin derdest olduğu, borçluların ise icra takibinden sonra açmış olduğu eldeki menfi tespit davası ile, çekin verilmesine sebep olan ticari ilişkide malın teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili; davacıların iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, çekin bir ödeme aracı olup temel ilişkiden bağımsız olduğunu, şahsi def’ilerin cirantaya karşı ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddi ile alacağın %20’si oranında tazminatın davacılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ... ... A.Ş. ...

Şubesine ait, Ankara 26/09/2013 keşide tarihli, 65.000,00 TL bedelli, keşidecisinin ..., lehdarın.... olduğu, çekin arkasında lehdarın cirosunun bulunduğu, daha sonraki cirantaların ..., ..., ...... olduğu, hamil tarafından 26/09/2013 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve bankaca karşılığının bulunmadığının çekin arkasına yazıldığı, aldırılan bilirkişi raporunda davacıya ait ticari defterlerin açılış noter tasdiklerinin yapıldığı, kapanış tasdiklerinin bulunmadığı, davalı şirketin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, davaya konu çekin her iki tarafın ticari defterlerinde kaydının olduğu,

bunun dışında herhangi bir kaydın bulunmadığı, çeke konu malların teslim edilmediğinin ispat yükünün davacıda olduğu, davacı iddiasını ispat için yazılı belge sunmadığı, taraflara ait ticari defterlerde de bu hususta bir kaydın bulunmadığı, davacının yemin deliline dayanmadığı, davacının çeklerin avans olarak verildiği iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili, icra takibinin dayanağının 26/03/2013 keşide tarihli, 65.000,00TL bedelli çekin davalı şirkete sipariş edilen mallar karşılığı verildiğini, davalı şirketin sipariş edilen malları vermediğini, çekin karşılıksız kaldığı iddiası sonucu menfi tespit davası açıldığını, tarafların ticari defterlerine delil olarak dayanıldığını, davalılardan ...'ın davaya konu çeki karşılıksız olduğunu bildiği halde müdürü olduğu şirketten kendisine ciro ederek kendisine mal etmesinde kötü niyetli olduğunu ispat için tanık deliline başvurduğunu,

mahkemecc aldırılan bilirkişi raporunda davacıya ait ticari defterlerin açılış noter tasdiklerinin yapıldığı, kapanış tasdiklerinin bulunmadığı, davalı şirketin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, davaya konu çekin her iki tarafın ticari defterlerinde kaydının olduğu,

herhangi bir kaydın bulunmadığının tespit edildiğini, 26/03/2013 keşide tarihli, 65.000,00 TL bedelli çekin davacı şirketin ticari defterlerine sipariş edilen mallara karşılık davalı şirkete avans olarak verilen çek olarak kayıt edildiğini, davalı şirketin bu çekin karşılığı olan malları verdiğine dair bir kayıt olmadığını, davalı şirketin defterlerine şirket müdürü ...'dan alınan çek olarak kayıt edildiğini, ...'ın bu çeki müdürü olduğu şirkete neden verdiğine dair bir kayıt işlenmediğini ve davacı şirkete bu çek karşılığı mal veya hizmet verildiğinin kayıtlı olmadığını,

davacı şirketin ...'ın müdürü olduğu şirkete sipariş edilen mallar karşılığı olarak aldığı çekin arkasındaki beyaz ciroyu kullanarak kendisine malettikten sonra şirketine verdiği ve sipariş edilen malları teslim etmediği iddiasını tanıkla ispat edebileceğini, mahkemenin tanık dinletme talebinin reddine karar vermesinin kanuna aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istinaf etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya konu edilen çekin avans olarak verilip verilmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çeke istinaden yapılan icra takibinden sonra borçlu tarafından İİK’nun 72/3. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilmesine, aksinin iddia edilmesi halinde, bir başka ifade ile çekin avans olarak verildiği, ancak karşılığında mal teslim edilmediğinin iddia edilmesi halinde ispat yükü malın teslim edilmediğini iddia eden yana düşmesine,

TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerekmesine, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödeme aracı olan çekin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve çeklerin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ispatı gerekmesine,

ispat yükü kendi üzerinde olan davacının çeklerin avans olarak düzenlediği ve borçlu olmadıklarını ispat edememiş olmasına göre davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."