Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/1065 K.2022/1793

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili,müvekkili aleyhine Eskişehir 8. İcra Dairesi'nin 2017/9204 Esas sayılı icra dosyası ile davalı tarafça kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin kesinleştiğini ve dosya alacaklısı tarafından müvekkiline 03/05/2018 tarihli borç muhtırası ile takip dosyasına 11.689,89 TL borçları bulunduğunun bildirildiğini, ödemenin yedi gün içinde yapılması gerektiğinin aksi halde cebri icraya devam edileceğinin ihtar edildiğini,

müvekkilinin eşinin vefatından sonra 2013 yılından bu yana oğlunun ikametinde kaldığını ancak mernis bilgilerini değiştirmediği için adına yapılan ödeme emri ve borç muhtırası tebligatlarının...Köyündeki adresine yapıldığını, bu nedenle icra takibine süresinde itiraz etme imkanın bulunmadığını, takibe konu senedin müvekkili tarafından düzenlenmediğini, senet üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili,kambiyo senetlerinden kaynaklanan davaların ticari dava niteliğinde olup davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, müvekkilinin 130.000 kişinin üzerinde üyesi olduğunu ve senet karşılığı üyelerine ekipman sağladığını, bonolardaki imzaların sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadıklarını, takip nedeniyle müvekkilinin kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, savcılık soruşturma dosyasınca alınan imza raporu dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmüş olup, rapor ile takip ve dava konusu bonodaki imzanın davacı eli ürünü olmadığı belirlendiğinden, Davanın KABULÜ ile, Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2017/9204 esas sayılı takip dosyasına konu, alacaklısı davalı kooperatif, borçlusu ... olan 17/02/2015 tanzim tarihli, 17/02/2016 ödeme tarihli, 6.133,33 TL.'lik senet nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, takibin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili; Karar gerekçesinde savcılık dosyasından alınan bilirkişi raporuna atıf yapılmakla yetinilmiş olup yerel mahkeme tarafından eksik inceleme ile karar verildiği, emsal Yargıtay kararında da görüldüğü üzere davacı ...'in senet tanzim tarihinden önceki döneme ait karşılaştırmaya elverişli ıslak imzalı belgelerin toplanması, keşide tarihine en yakın olanından başlanarak bilirkişilerce imza incelemesi yapılması gerekirken savcılık dosyasından alınan raporla yetinilmesi usul, yasa ve Yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun düşmediği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verilip verilmediği uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu senede dayalı Eskişehir 8. İcra Dairesinin 2017/9204 Esas sayılı icra takip dosyasında;Sınırlı Sorumlu Pancar Ekiciler Kooperatifi tarafından ..., ..., ... aleyhine, 15.09.2017 tarihinde 6.133,33TL asıl alacak, 2.351,11TL işlemiş faiz olmak üzere 8.484,44 TL alacak için 17/02/2015 tanzim tarihli, 6.133,33 TL. bedelli senede dayalı kambiyo takibi yapıldığı takibin devam ettiği anlaşılmaktadır.

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/25997 soruşturma sayılı (birleşme sonrası 2017/33065 Soruşturma sayılı) dosyasında alacaklısı ..., borçlusu ..., ..., ... olan, 17/02/2015 tanzim ve 17/02/2016 ödeme tarihli, 6.133,33 TL. bedelli, alt bölümünde taahhütname bulunan bir adet senet üzerinde inceleme yaptırılmış olup, Ankara Jandarma Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü 02/10/2018 tarih ve ANK-BLG-18-02756 numaralı uzmanlık raporunda gerekçeleri açıklandığı üzere sonuç olarak; "Tetkike konu belge üzerinde ... adına atılı bulunan imzalar ile ...'in mukayese imzaları arasında yapılan karşılaştırma neticesinde;

İmzaların genel şekil ve tersim tarzı,İmzaların başlangıcındaki "A" harfinin tersimi, İmzaların sonlandırılış itiyadı, Kaligrafik ve itiyadi diğer hususiyetler yönünden farklılıklar görülmüş, söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasen ... elinden çıkmadığı kanaatine varılmıştır." şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Davaya konu senedin incelenmesinde; 17.02.2015 tanzim tarihli,07.02.2016 ödeme tarihli 6.133,33TL bedelli, malen ihdas nedenli , kooperatifin adı yazılı başlığı olan,müşterek ve müteselsil borçlular ..., ..., ... imzalı olduğu görülmüştür.

Mahkemece ayrıca imza incelemesi yapılmadan yetersiz ceza aşamasında alınan bilirkişi raporu ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bilirkişi incelemesi yapılmadan önce mevcutsa, o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir (m.211/b, c. 2).

Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir (m. 211/b), (Kuru B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s 350 vd.).

6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde yer alan ve imza incelemesi konusunda getirilen bu sıraya uyulması zorunludur. Buna göre hâkim imzayı inkâr eden tarafın isticvap edilmesine karar verdiği hâlde, bu davete icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması sonucunu doğuracak ve bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç kalmayacaktır. Aynı şekilde inkâr edilen imza ile karşılaştırılan imzanın birbirine benzemediğinin ilk bakışta tespit edilebildiği hâllerde bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek yoktur (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T., s. 1795).

Kambiyo senedindeki imzanın keşideciye ait olduğu yönündeki ispat yükü, senedi elinde bulundurup icra takibine girişen ve senette yer alan imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden davalı alacaklıya düşmektedir.

Buna göre, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

İncelemenin de Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.05.2001 gün 2001/12-436 E., 2001/467 K. ve 06.06.2001 tarih ve 2001/12-466 E., 2001/483 K. sayılı kararlarında da aynen benimsendiği gibi; herhangi bir belgedeki imza veya yazının, atfedildiği kişiye ait olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması,

bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay'ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Öyle ise mahkemece davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği imza incelemesine esas belgeler getirtilerek yukarıdaki açıklamalar ışığında belgeler toplanıp bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğinden ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için yukarıda açıklanan delillerin toplanmaması ve bu delillere ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."