Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/116 K.2022/1809

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili tarafından davalıya ciro edilen senet bedelinin ödenmesine rağmen davalı hamil tarafından mükerrer tahsile çalışıldığını, bonoyu iade etmeyerek Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2015/4371 esas sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu belirterek müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; takibe konu bononun ödenmediğini, davacının iddiasını yazılı delille kanıtlaması gerektiğini bildirerek davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacının takibe konu 30/01/2015 vade tarihli bono yönünden bedelsizlik iddiasını ispat edememesi ve bu yönüyle de icra takibine konu bonoya ilişkin ödeme neticesinde istirdat talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, kötü niyet tazminatı talebi yönünden şartları oluşmadığından davalının da kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece ödemeye dair mahsup fişleri nin değerlendirilmediğini ödemenin bono bakiyesi olduğuna dair açık ibarenin bulunmasına rağmen bu hususun gözden kaçırıldığını, ayrıca müvekkilinin takibe ve davaya konu senedin ödendiği ve bedelsiz kaldığı yönünde dava dilekçesinde yemin deliline dayandığını mahkemece yemin teklif etme hakkının hatırlatılmadığını eksik inceleme ve araştırma neticesiyle karar verildiğini, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davacının takibe ve davaya konu senet nedeniyle dava konusu borçtan dolayı sorumlu olup olmadığı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, takibe konu kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

İcra takip tarihi itibariyle senedin zamanaşımına uğramadığı davacı borçlunun yetki itirazı üzerine ödeme emrinin iptaline karar verildiği, takibin derdest olduğu yetkili yer icra dairesinde takibe devam edildiği anlaşılmakla senedin zaman aşımına uğradığı yönündeki ret kararında bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

Davaya konu senedin ödendiğinin senedin mükerrer tahsile çalışıldığını iddia eden tarafın iddiasını yazılı delille veya yemin delili ile kanıtlaması gerekir.

Davacının ödeme belgesi olarak dayandığı banka havale makbuzunda dava konusu senede yönelik ödeme yapıldığına dair bir ibare bulunmamaktadır. Ancak davacı taraf dava dilekçesinde ve delillerini bildirdiği 18.07.2018tarihli dilekçesinde yemin deliline dayanmıştır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Davanın esasıyla ilgili olarak gösterilen “uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin” toplanmaması ile anlaşılması gerekenin hakimin belirli bir yargıya vararak karar vermesinde etkili/esaslı nitelikteki deliller sözedilmekte olup bu özellikte delillerin toplanmaması tahkikatın büyük ölçüde yeniden yapılmasını gerektirir nitelikte ise HMK’nin 353/I-a-6. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Zira somut olayda olduğu gibi taraflar arasındaki uyuşmazlığı oluşturan çeke ilişkin olarak davalının borçlu olup olmadığının belirlenmesi için açıklanan yönlerden tahkikat yapılması zorunlu olup anılan araştırma ile davalı yanın ileri sürdüğü vakıaya dair delilin toplanmaması ve bu delillerin değerlendirilmemiş olması halinde yargı sistemimiz bakımından benimsenmiş olan dar istinaf sisteminden uzaklaşılarak ilk derece mahkemesince değerlendirilmemiş olan konularda ilk defa istinaf mahkemesince bir delile ilişkin olarak tartışma yapılarak yargıya varılacaktır ki bu da iki dereceli yargılama olan istinaf yargı sistemi ile bağdaşmayacaktır.

Bu bakımdan ilk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için yukarıda açıklanan delillerin toplanmaması ve bu delillere ilişkin her hangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."