Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/1237 K.2023/622

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davalı ... Şirketinin müvekkili aleyhinde tahsil için takibe koyduğu 21/04/2012 keşide tarihli ve 54.203,00 TL bedelli çeki, müvekkili şirketin reklam servisinde çalışan ...'ın davalı ... ile anlaşarak, yapılmamış reklam hizmetleri için faturalar kesip , müvekkili şirket yöneticilerinden...'ın imzasını taklitle, şirket muhasebesinden geçirerek ödenmesini sağlamaya çalıştıklarını, yapılmamış hizmetin bedelini çek olarak tahsil edilmeye çalışıldığını,

bu nedenle ... ve davalı ... aleyhinde Ankara Cumhuriyet Savcılığı'nın 2012/44277 soruşturma sayılı dosyasında kovuşturma başlatıldığını ve çekin arkasına soruşturma nedeniyle işlem yapılamadığının bankaca şerh düşüldüğünü belirterek takip nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, aksız takip nedeniyle davalılar aleyhinde %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... vekili; dava konusu çekin ödenmemesinin sorumluluğunun müvekkiline atfedilmeye çalışıldığını, çekin arkasına ödenmemesi şerhinin savcılıkça düşüldüğünü , davacı şirketin şikayeti üzerine dolandırıcılık suçu istinadıyla Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/196 Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhinde yargılamanın devam ettiğini, söz konusu ceza yargılaması neticesinin beklenmesi gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; müvekkilinin ... firması olduğunu, söz konusu çeki ciranta ...'un kendilerine ... ve temlik sözleşmesi uyarınca verdiğini, söz konusu çekin ticari ilişkiyi belgeler irsaliyeli faturayla birlikte ibraz edildiğini, bu nedenle ... işleme nedeniyle tüm bedelleri ilgilisine ödediğini, çeki takibe koymakta herhangi kusurlarının bulunmadığı ve iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduklarını bildirerek davanın reddine ve davacı tarafın takip konusu miktarın %40'ından aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı aleyhinde takibe konu edilen çekin yapılmadığı halde, yapılmış gibi gösterilen reklam hizmeti karşılığı sahtecilikle düzenlenen faturalar nedeniyle verildiği ve bedelsiz olduğu, çek nedeniyle davacının, davalı lehdar ...' a borçlu olmadığı, yine söz konusu fatura ve çeki ... sözleşmesi kapsamında devir alan diğer davalının da temlik alacaklısı sıfatı nazara alınarak keşideci davacının bedelsizlik defini ona karşıda ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne.

Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2012/8150 esas sayılı dosyasına konu edilen, ... nolu, keşidecisi .... Ltd.

Şti., lehtarı ... / ... olan, 21/02/2012 vade tarihli ve 54.203,00 TL bedelli çekten ve takipten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, İcra İflas Kanunun 72. maddesi gereğince, çeki takibe koyan davalı ... şirketinin takip konusu alacağın %40'ı oranında hesap edilen 21.681,2 TL tazminata mahkum edilmesine, bu miktarın davalı faktöring şirketinden alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı davalı faktöring şirketince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili; davacının mali kayıtlarını bir kısım suç unsurlarından ayıklayarak kendi durumuna uygun hale getirmesi, müvekkiline olan borçtan kurtulması anlamını taşımadığını, davacı yanın takibe konu çek bedelinden sorumlu olduğunu, davacının icra takibinden kaynaklı borçlu olmadığının tespitine dair kararın hatalı olduğunu, müvekkili aleyhine tazminata karar da verilmeyeceğini belirterek ilk Derece Mahkemesi kararını kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık factoring sözleşmesi kapsamında temlik edilen fatura nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, factoring sözleşmesi kapsamında devredilen satım sözleşmesine konu faturalara ilişkin mal teslim edilmediği halde fatura düzenlendiğinden bahisle açılan menfi tespit davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

10/10/2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazetede Yayımlanan Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 hükmü uyarınca “Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak ... şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile,

bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.” Bu hüküm nedeniyle dava konusu çekin fatura karşılığı olduğunu kontrol etmek suretiyle aldığını savunan davalı ... şirketinin, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilen bir alacağı devraldığı konusunda mahkemede kanaat uyandıracak delilleri ibraz etmesi gerekir.

Dosyada anılan Yönetmeliğin bu hükmüne uygun şekilde ibraz edilmiş fatura veya benzeri belgeler bulunmamaktadır.

Somut olayda; ceza yargılaması sonucunda davacı çalışanları tarafından verilmeyen reklam hizmeti nedeniyle sahte olarak düzenlenen fatura nedeniyle düzenlenen çekin bedelsiz olduğunun anlaşılmasına dosya kapsamı ile davacı yanca bu hususun ispat edildiğinin anlaşılmasıyla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davacı yanın iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmasına, çekin bedelsiz olduğunun ispat edilmiş olmasına göre davalı vekilinin sair istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

İİK md. 72. Maddesi uyarınca her ne kadar somut olayda mahkemece davacı lehine kötüniyet tazminatına karar verilmiş ise de ceza dosyası kapsamı, somut olayın özelliği dikkate alındığında davalı yanın kötüniyetli olduğu kabul edilemeyeceğinden davacı yanca talep edilen kötüniyet tazminatının reddine karar verilmesi gerekirken kabulü doğru değildir.

Somut olayda; davalılardan ... şirketinin temlike konu faturaların sahte olarak oluşturulduğunu bilebilecek durumda olmamasına, davalının takip yapmakta haksız ise de kötü niyetli olduğu hususunun da davacı tarafından ispat edilemediğinden davacı yanın kötü niyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."