Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/351 K.2023/880

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı firmanın ... ilinde besi hayvancılığı yaptığını, davalı ...

Kombinası Müdürlüğü ile 17/03/2017 tarihinde büyükbaş hayvan alım sözleşmesi (kesim sözleşmesi) imzalandığını, sözleşmenin konusunun davacı firmanın yetiştirici olarak beslediği 100 tosunu sözleşmede belirtilen kesim tarihindeki güncel karkas et (kesim) bedelleri üzerinden davalı kombinaya teslimi olduğunu, davacı firmanın sözleşmede belirtilen şekilde hayvan yetiştiriciliği yaptığını, dilekçe ile kuruma 08/11/2017 tarihinde başvurarak 50 adet hayvanın kesiminin gerçekleştirilmesi ve kalan 50 adet için de beside hayvan varlığı azalacağından ek süre talep ettiğini,

davalı kurum tarafından da 15/11/2017 tarihli cevabi yazı ile erteleme talebinin uygun görüldüğünü, daha sonra davalı kurum tarafından kesimin 14/12/2017 tarihinde 24,30 TL/et kilogram fiyatı üzerinden malatya kombinasında kesimin yapılabileceğinin belirtildiğini, davacı firmanın ise cevap olarak sözleşme dahilinde davalı kurumun internet sitesinde belirtilen güncel kesim fiyatının dikkate alınması gerektiği ve sözleşmede yerli, ithal hayvan ayrımının yapılmamasına rağmen fiyatlandırmadan haksız olarak bu ayrım yapılmakla miktara itiraz edildiğini, buna rağmen 50 adet hayvanın 24,30 TL/ et kilogram birim fiyat üzerinden kesildiğini,

davacı firma tarafından da ihtirazi kayıtla fatura düzenlendiğini ve davalı kurumun ödeme yaptığını, davalı kurumun sözleşmeye aykırı davranarak düşük birim fiyatından hayvan alımı/kesimi yapmak sureti ile davacının zararına sebebiyet verdiğini belirterek belirsiz alacak davası olmak üzere davacının uğradığı zararın tespiti ile şimdilik 2.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; talebini daha sonra 47.985,0TL olarak arttırmıştır.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davalı kurumun iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, esasa yönelik olarak da yapılan uygulamanın taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğunu ve davacının herhangi bir zararının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, 28/11/2017 tarihinde yapılması gereken 100 adet kesimden 50’sinin gerçekleştirildiği, kalan 50 adet kesimin hayvan varlığının az olması sebebiyle 3 ay ertelenmesi için davacı tarafından ek süre talep edildiği, kurum tarafından da bu süre talebi uygun görülerek kalan kesimin 22/02/2018 tarihine ertelendiğinin belirlendiği,

tarafların karşılıklı serbest iradeleri ile kurulan sözleşmenin yukarıda belirtilen 9.2.bendine göre besi hayvanlarında yerli veya ithal menşeli besi hayvanı ayrımı yapılmayacağı, 11.1.1. bendinde büyükbaş hayvanların sözleşme tarihindeki kurum alım fiyatından aşağı olmamak kaydıyla kesim tarihindeki kurum alım fiyatı ile satın alınacağı, (Sözleşme tarihindeki cari aşım fiyatı 22.50 TL) ayrıca 11.2.1., 11.2.2., 11.2.3. bent gereğince ise ilave ödemeler yapılacağının öngörüldüğü,

sözleşme kapsamında, satın alınan hayvan alımının kesim tarihinde Kurum’un belirlediği en yüksek fiyatın 25,00 TL olup bu fiyata ilave ödemeler yapılması gerektiği, her ne kadar davalı kurum tarafından bu fiyatın yerli hayvanlar için geçerli olduğu belirtilmişse de sözleşmede yerli ve yabancı hayvan ayrımı yapılarak fiyat belirlenebileceğine ilişkin hüküm bulunmadığı, yine sözleşmede davalı kurumun belirlediği fiyattan daha düşük bir fiyatla hayvan alımı yapabileceğine ilişkin hüküm de bulunmadığı, aksine güncel fiyatın uygulanacağının hüküm altına alındığı,

davalı kurumun kesim tarihinde iki farklı fiyat belirleyip sözleşmede bulunmayan gerekçelerle iki farklı fiyattan daha düşük fiyatı uygulamasının sözleşmeye aykırı olup davacı tarafın talebinin yerinde olduğu, sözleşme kapsamındaki hayvanların niteliğine uygun kesim tarihindeki fiyat olan 25 TL/kg üzerinden ilave ödemeler hesaplanarak bulunan tutara göre eksik ödemenin tespit edilmesi gerektiği, buna göre yapılan hesaplama sonucunda;14/12/2017 tarihinde 61 canlı hayvan TL/kg 407.425,00 TL.

08/02/2018 tarihinde 29 canlı hayvan TL/kg 180.325,00 olup, toplam 587,750,00 TL davacı tarafa ödeme yapılması gerekirken 539.794,50 TL ödeme yapıldığı, aradaki fark olan (ilave ödemeler hariç TL/kg üzerinden yapılan hesaplamada) 587.750,00 – 539,794,50 = 47.985,00 TL davacının bakiye alacağının bulunduğu, tarafların tacir olup talep edilen avans faizinin yerinde olduğu belirtilerek DAVANIN KABULÜ İLE 47.985,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; Davacı yanın müvekkili kurumca kendisine bildirilen 22,50-TL'yi "kanuni haklarını saklı tutarak" kabul edip hayvanlarını kestirdiği, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Hayvan alım fiyatı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 17.03.2017 tarihli sözleşmenin incelenmesinde;

Sözleşmenin Konusu başlıklı 5. maddesinde; Sözleşmenin konusunun sözleşmede özellikleri belirtilen ve Bakanlığın kontrolünde yetiştirici tarafından beslenen 100 tosunun sözleşmede kararlaştırılan karkas et bedeli üzerinden yetiştirici tarafından temini ve kombinaya teslimi işi olduğu;

Hayvanların Teslim Yeri ve Teslim Programı başlıklı 8. maddedeki tablodan hayvan cinsinin tosun olup, 100 adet olduğu, kesim tarihinin ise 28.1.2017 tarihi olarak belirlendiği, Besi Hayvanında Aranacak Nitelikler ve Asgari Besi Sonu Özellikleri başlıklı 9. maddesinde; "Yetiştirici tarafından temin edilen hayvanlar; yerli, kültür ırkı veya melezi büyükbaş hayvanlar olacaktır." ;" Besi hayvanlarından yerli veya ithal menşeli besi hayvanı ayırımı yapılmayacaktır." hükmünün yer aldığı;

Fiyatlandırma başlıklı 11. maddede ise; 11.1.1. Büyükbaş hayvanların sözleşme tarihindeki kurum alım fiyatından aşağı olmamak kaydıyla kesim tarihindeki kurum alım fiyatı ile satın alınacağı( sözleşme tarihinde kurum cari alım fiyatının 22,50 TL/et) olduğu;11.2. maddesinde ilave ödemelerin düzenlendiği belirtilmektedir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle taraflar arasında düzenlenen sözleşme uyarınca belirlenen fiyattan alacağın hesaplanması doğru olup, istinafa gelenin sıfatına göre sair istinaf itirazları yerinde değildir.

Ne var ki mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada dava tarihinden sonra yapılan kesim yönünden de bedel hesaplanıp hüküm altına alınmış olması doğru görülmediğinden Dairemizce incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verilerek bilirkişiden yeniden rapor alınmış ve dava tarihine kadar yapılan kesim gözetilerek davacının talep edebileceği tutarın 11.521,98TL olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönden kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nin 356.maddesi uyarınca yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."