Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/391 K.2022/1550

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı keşideci tarafından lehtar olarak müvekkili lehine düzenlenen 31/01/2019 ve 28/02/2019 keşide tarihli her biri 25.000,00 TL bedelli çeklerin davalı tarafından müvekkilinin elinden zorla cebir ve tehdit kullanmak suretiyle alınarak sahte kaşe ve ciro ile kullanıldığını, müvekkilinin davalı hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, savcılık tarafından hukuki ihtilaf gerekçesiyle takipsizlik kararı verilmesi üzerine çek iptali davası açıldığını, çek iptali davasında verilen süre içinde işbu çek istirdatı davasının açıldığını, çeklere dayalı icra takibi başlatıldığını belirterek çeklerin istirdatına ve en az %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; tarafların arasında ticari ilişki bulunduğunu, davacının borçlarını kapatmak için cirolu olarak dava konusu çekleri müvekkiline verdiğini, müvekkilinin yetkili hamil olarak yasal haklarını kullandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davanın menfi tespit ve çek istirdatı istemine ilişkin olduğu, savcılık soruşturması sırasında bilirkişiden alınan raporda imzanın davacıya ait olmadığının ve şüphelilerin de imzaları ile kaligrafik uygunluk bulunmadığının tespit edildiği, rapordaki incelemeler yeterli olduğundan yeniden rapor alınmasına gerek görülmediği, çeklerdeki imzaların davacıya ait olmadığı tespit edildiğinden davanın kısmen kabulü ile davacının çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, çeklerin istirdatına, davalının kötüniyetli olarak takip başlattığı ispat edilemediğinden davacının kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının çeklerin zorla alınarak sahte kaşe ve imza ile ciro edildiği itirazı hakkında inceleme yapılmasına gerek görülmeksizin savcılık raporuna göre karar verilmesinin hatalı olduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, taraflar arasında ticari ilişki bulunmasına rağmen ticari defterlerin incelenmediğini, savcılık dosyalarında takipsizlik kararı verildiğini, çeklerin cirolu olarak müvekkiline verildiğini, davacının çeklerin bedelini ödememek için kötüniyetli hareket ettiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kötüniyet tazminatı talebinin reddi yönündeki kararın hatalı olduğunu, tanıkların dinlenmediğini, maddi olayın aydınlatılmasına olanak tanınmadığını, senedin ele geçiriliş aşamalarının araştırılmadığını, kötüniyetin her türlü delille ispat edilebileceğini, dava konusu çeklerin sahte imza ve kaşe kullanılmak suretiyle davalı tarafça ciro edildiği ve icra takibi başlatıldığının ispat edildiğini, tanık dinletme talebinin haksız yere red edildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, çek istirdatı talebi hakkında verilen mahkeme kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı ve kötüniyet tazminatı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup, davacı lehtar çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur.

TTK'nın 792. maddesine göre çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Mahkemece HMK'nın 25 ve 26. maddeleri hilafına olacak şekilde davacının talebinin menfi tespit ve çek istirdatı talebi olarak kabul edilerek kabul kararı verilmesi doğru görülmemiş, davacının talebinin çek istirdatı olduğu dikkate alınarak TTK 792. maddesi uyarınca inceleme ve değerlendirme yapılması bakımından davalının istinaf isteminin kabulüne, kaldırma nedenine göre davacının istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Benzer yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 12/01/2015 Tarih, 2014/14243 Esas, 2015/176 Karar sayılı kararı).

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."