Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/527 K.2022/1924

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 14/10/2008 tarihindeki bayilik sözleşmesinin sona ermesi üzerine 11/12/2013 tarihli 5 yıl süreli yeni bir bayilik sözleşmesi ve aynı tarihli bir protokolün imzalandığını, davalının bayilik ilişkisi sürmekte iken ürün alımlarından kaynaklı 4 adet fatura borcunu ödememesi nedeniyle alacağın tahsili için aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra müdürlüğünün yetkisine ve borca haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; faturaların müvekkiline usulüne uygun tebliğ edilmediğinden içeriğine itiraz etme imkanının olmadığını, faturaların sadece ticari defterlerde değil, aynı zamanda davacı şirketin otomasyon kayıtlarında da yer alması gerektiğini, faturaların otomasyon sistemine kayıtlı olup olmadığı ve ürünlerin stoklara girip girmediğinin araştırılmasını talep ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalının icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazının reddi ile, faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, icra takibinden önce temerrüt ihtarının gönderilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının icra takibine yaptığı itirazın asıl alacak miktarı olan 141.555,72TL üzerinden iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; takipte talep edilen işlemiş faizin reddine dair kararın hatalı olduğunu, ödeme tarihinin sözleşme hükümleriyle açıkça düzenlendiğini, temerrüt ihtarına gerek olmadığını, 11/12/2013 tarihli bayilik sözleşmesinin 9/3-6-8.maddesindeki hükümler gereğince faturaların üzerinde son ödeme tarihlerinin belirtildiğini, temerrüdün gerçekleştiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, takibe konu işlemiş faiz alacağı yönünden temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bayilik sözlemesi kapsamında akaryakıt satımına ilişki 4 adet fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 14. İcra Müdürlüğü'nün 2016/13138 esas sayılı dosyasının yapılan incelenmesinde; davacı tarafından 20/06/2016 tarihinde davalı aleyhine 59.130,72 TL asıl alacak (19.11.2015 tarihli ... numaralı fatura, 2.449,47 TL geçmiş gün faizi (28.01.2016-20.06.2016 TCMB avans faizi, 10.151,35 TL asıl alacak (19.11.2015 tarihli ... numaralı fatura, 420,52 TL geçmiş gün faizi (28.01.2016-20.06.2016 TCMB avans faizi, 65.666,22 TL asıl alacak (26.11.2015 tarihli ... numaralı fatura, 2.474,63 TL geçmiş gün faizi (10.02.2016-20.06.2016 TCMB avans faizi,

6.607,43 TL asıl alacak (26.05.2016 tarihli ... numaralı faturanın tamamı 13.984,99 TL olup 6.607,43 TL'lik kısmı talep edilmiştir.) 47,52 TL geçmiş gün faizi (26.05.2016-20.06.2016 TCMB avans faizi olmak üzere toplam 146.947,86 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde icra müdürlüğünün yetkisine ve borca itiraz ettiği, itiraz davacı alacaklıya tebliğ edilmediğinden İİK 67.maddesi uyarınca hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki 11/12/2013 tarihli bayilik sözleşmesinin Fiyat ve Ödeme Usulleri başlıklı 9.maddesinin 3. fıkrasında "Vadeli alımlarda ödemeler, TP tarafından belirlenen vade sonunda ve TP'nin faturası esas alınarak yapılır.

Vade süresi, TP'nin onayına bağlı olarak değişebilir...", 9/6 maddesinde, "Bayi tarafından akaryakıt ve türevleri bedelinin vadesinde ödenmemesi halinde, gecikilen süre boyunca işleyecek ticari faiz ve diğer tüm masraflar ana borca ilaveten bayiden tahsil edilir.", 9/8.maddesinde, "TP'nin belirlediği plana göre ödemelerin bayi tarafından vadesinde yapılmadığı taktirde hiçbir ihbara gerek kalmaksızın tüm borç muaccel hale gelir ve herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın borçlu mütemerrit duruma düşmüş olur.." hükmünün bulunduğu ve davaya konu faturalarda son ödeme tarihinin yazılı olduğu görülmüştür.

Konuyla ilgili olarak Yargıtay İBHGK 27/06/2003 Tarih, 2001/1 Esas, 2003/1 Karar sayılı kararında özetle, sözleşmenin ifa aşamasıyla ilgili olarak düzenlenen faturanın şekli ve kapsamı konusunda TTK'da hüküm bulunmadığı, faturanın zorunlu içeriği ve şekil şartlarına ilişkin ayrıntılı düzenlemenin Vergi Usul Kanununda yer aldığı, Vergi Usul Kanunun 230.maddesinde faturada bulunması gereken bilgilerin 5 madde halinde sıralandığı, kanunda sayılan bu zorunlu unsurların aynı zamanda faturadaki olağan(mutad) içeriğin ne olduğunu ortaya koyduğu,

fatura sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olduğu için TTK'nın 23/2 maddesine göre süresinde itiraz edilmemekle kabul edildiği varsayılan fatura içeriğinin ancak sözleşmenin ifa safhasıyla ilgili olarak faturada yer alması olağan sayılan malın cinsi veya yapılan işin adedi, türü, bedeli gibi hususlara ilişkin olabileceği,

sözleşmenin kuruluşu aşamasında başta var olmayıp ifa ile ilgili hususlarda sözleşmeyi değiştiren ve diğer tarafın durumunu ağırlaştıran kayıtların sonradan faturaya konulması durumunda -ki buna muhattabınca itiraz edilmese dahi- bu kayıtların faturanın zorunlu ve olağan içeriğinden kabul edilmesinin düzenlemenin şekline ve amacına aykırı olacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, mahkemece, temerrüdün gerçekleşmediği gerekçesiyle davacının işlemiş faize yönelik talebi red edilmiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmede, vadeli alımlarda vadenin davacı tarafından belirleneceği, ödemelerde faturanın esas alınacağı,

ödemelerin vadesinde yapılmaması halinde herhangi bir ihtara gerek olmaksızın temerrüdün gerçekleşeceği hususları kararlaştırılmış olup Yargıtay İBHGK kararında belirtilen açıklamalar dikkate alındığında sözleşmede var olup ifayla ilgili olan vade tarihinin dava konusu faturalara yazılması ve faturaların itirazsız davalı defterlerine kaydedilmesi nedeniyle artık temerrüdün gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Yargılama sırasında mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı tarafından icra takibinde talep edilebilecek işlemiş faiz hesaplanmış olup usul ve yasaya uygun bulunan bilirkişi raporu gereğince icra takibinde talep edilen işlemiş faizin yerinde olduğu anlaşıldığından davacının istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum olmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca davanın kabulü yönünde hüküm kurulmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."