Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/707 K.2023/286

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin cari hesap ilişkisi içinde bulunduğu davalı ... ... A.Ş.’ne ...

Şubesine ait 1002730 numaralı 20/03/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çek ile ... numaralı 29/02/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekleri verdiğini, ancak 29/02/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekin ibraz tarihinin geçerli bir tarih olmaması, diğer çekin ise ibraz süresinin geçirilmesi sebebi ile yıllardır ticari ilişkiden dolayı oluşan güvene istinaden çekleri geri almadan karşılığında ...numaralı 15/01/2013 tarihli 75.000,00 TL bedelli başka bir çeki davalı ... ....

A.Ş.’ne verdiğini, 75.000,00 TL bedelli çekin ibrazında ödendiğini, müvekkilinin borcunun kalmadığını, müvekkilinin diğer iki çekin iadesini beklerken 29/02/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekin, keşide tarihinin 28/02/2013 olarak tahrif edilmek ve paraflanmak sureti ile takas odasına ibraz edildiğini öğrendiğini, parafların müvekkilinin el ürünü olmadığını belirterek müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin cari hesap ilişkisi içinde bulunduğu davalı ... .... A.Ş.’ne ...

Şubesine ait ... numaralı 20/03/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çek ile ... numaralı 29/02/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekleri verdiğini, ancak 29/02/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekin ibraz tarihinin geçerli bir tarih olmaması, diğer çekin ise ibraz süresinin geçirilmesi sebebi ile yıllardır ticari ilişkiden dolayı oluşan güvene istinaden çekleri geri almadan karşılığında ...numaralı 15/01/2013 tarihli 75.000,00 TL bedelli başka bir çeki davalı ... ....

A.Ş.’ne verdiğini, 75.000,00 TL bedelli çekin ibrazında ödendiğini, müvekkilinin borcunun kalmadığını, müvekkilinin diğer iki çekin iadesini beklerken 20/03/2012 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli çekin, keşide tarihinin 20/03/2013 olarak tahrif edilmek ve paraflanmak sureti ile takas odasına ibraz edildiğini öğrendiğini, parafların müvekkilinin el ürünü olmadığını belirterek müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl ve birleşen davada davalı ... .... A.Ş. vekili cevap dilekçelerinde özetle; dava konusu çeklerin basım tarihinin 02/08/2012 ve 25/06/2012 tarihleri olduğunu, dava konusu çeklerin davacı şirket yetkilisi tarafından keşide tarihinin sehven 29/02/2012 ve 20/03/2012 olarak yazıldığını, tarih itibariyle fiili imkânsızlığın fark edilmesi üzerine yine davacı şirket yetkilisi tarafından paraflanmak suretiyle çeklerin fiziksel olarak müvekkili şirkete gelmeden önce düzeltme yapılarak gönderildiğini, 75.000,00 TL bedelli çekin diğer çeklerle ilgisinin olmadığını, başka bir alım satım ilişkisi için düzenlendiğini, davacının kötüniyetli olduğunu belirterek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçelerinde özetle; davacının keşideci imzasını kabul ettiğini, çeklerin basım tarihi dikkate alındığında geçmişe yönelik çek keşide etmenin hukuki ve ticari faydasının bulunmadığını, davacının 02/08/2012 basım tarihli çeki sehven 29/02/2012 olarak, 25/06/2012 basım tarihli çeki sehven 20/03/2013 olarak keşide ettiğini ve sonrasında keşide tarihini paraflayarak düzelttiğini, dava konusu çeklerin diğer davalı ... .... A.Ş.’den fatura karşılığında faktoring sözleşmesi nedeniyle alındığını, davacının itiraz ve def’ilerinin iyiniyetli 3. şahıs olan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak asıl ve birleşen davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, asıl ve birleşen davaya konu çekler üzerindeki parafların davacı şirket temsilcilerine ait olmadığının tespit edilmesi, davacı tarafından keşide edilen 15/01/2013 tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin davalı ... .... A.Ş.’ne verildiğine ilişkin davacı ticari defterlerinde kayıt bulunmamakla birlikte ödemeye ilişkin kaydın bulunması, çek bedelinin 15/01/2013 tarihinde ödenmesi ve buna ilişkin kaydın hem davacı hem de davalı/müflis şirket kayıtlarında yer alması birlikte değerlendirildiğinde, bahse konu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığı ve çeklerin iptalinin gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davada davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kök rapor ve ek rapor arasında çelişki bulunduğunu, davacının ticari defterleri ile iddiasını ispatlayamadığını, davacının çeklerdeki keşideci imzasını kabul ettiğini, paraf imzalarını inkar ettiğini, çeklerin basım tarihleri itibariyle geçmişe yönelik çek keşide etmenin hukuki ve ticari faydasının bulunmadığını, sehven keşide edilen çeklerin keşide tarihi düzeltilerek davacı tarafından paraflandığını, müvekkilinin çekleri diğer davalıdan faktoring ilişkisi nedeniyle faturalar karşılığında aldığını, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, dava konusu çekler nedeniyle davacının davalılara borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu çekler incelendiğinde; davacı şirket tarafından davalı/müflis ...’ne adına keşide edilen 20/03/2012 keşide tarihli, ... nolu çekin keşide tarihinin paraflanarak 20/03/2013 olarak değiştirildiği, 29/02/2012 keşide tarihli, ... nolu çekin keşide tarihinin paraflanarak 28/02/2013 olarak değiştirildiği görülmüştür.

Davacı şirket yetkilisi ...hakkında resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılığa teşebbüs suçlarından dolayı Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/149 E. sayılı dosyası üzerinden görülen kamu davasında, sanığın beraatine karar verildiği, kararın istinaf incelemesi sırasında vekalet ücreti yönünden düzeltilmek suretiyle istinaf isteminin kesin olarak reddine karar verildiği, savcılık aşamasında alınan bilirkişi raporunda çeklerdeki paraf imzalarının davacı şirket yetkilisine ait olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacı dava konusu çekler yerine davalıya 75.000,00 TL bedelli çeki verdiğini iddia etmektedir. Uyuşmazlık davacının dava konusu çekler yerine geçmek üzere davalı şirkete 75.000,00 TL bedelli çeki verip vermediği noktasında toplanmaktadır. Tarafların ticari defterleri incelenmek suretiyle alınan kök ve ek raporda, dava konusu çeklerin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, 75.000,00 TL bedelli çekin ise kayıtlı olmadığı, davalı şirketin ticari defterlerinde dava konusu çeklerin kayıtlı olmadığı, 75.0000,00 TL bedelli çekin kayıtlı olduğu, bu çeke ilişkin ödemenin her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmekle bu tespite dayalı olarak mahkemece dava konusu çeklerin yerine 75.000,00 TL bedelli çekin verildiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bir kambiyo senedi yerine başka bir kambiyo senedi verildiğinin yazılı delille ispatının gerekir. Dosya kapsamında 75.000,00 TL lik çekle ilgili çek suretinin altında "bu çeki 102738-102815 nolu çeklere istinaden alınmıştır" yazısı ile ... isim ve imzası bulunmaktadır.

Ceza dosyası kapsamında alınan ifadelerde davalı şirket yetkilileri, ...'ın pazarlamacıları olduğunu beyan etmişlerdir. Bu durumda dava konusu olan çekler yerine 75.000,00 TL bedelli çekin davalı şirket tarafından alındığı, 6361 sayılı Kanunun 9/2 fıkrası hükmü sebebiyle faktoring ilişkisinde alacağın devri hükümleri uygulanacağından davacı iddiasının davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceği, davalı faktoring şirketinin iyiniyet savunmasının dinlenemeyeceği anlaşıldığından mahkemenin bu gerekçe ile davanın kabulüne karar vermesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasına gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca gerekçe düzeltilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."