Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2020/776 K.2023/204

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 23.10.2014 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca davacının ...Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'ne 37.500 ton kömür teslim ettiğini, davalıya değişik tarihlerde teslim edilen 5 parti toplam 882.260 ton kömürün nem değerleri nedeniyle 296.180 ton kömürün de kül değeri nedeniyle redde girdiğini ve toplamda 1.178,44 ton kömürün bedeli ödenmediği gibi, kömürlerin davalı tarafından tüketilmiş olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme'nin eki Teknik Şartname'nin "Diğer Hususlar" Başlıklı kısmının 4. maddesinin 2. fıkrasının e ve f bentlerinde,

kömürlerin belirtilen nem ve kül değerlerinin üzerinde olması halinde "kömürler alınmamış kabul edilir ve hiçbir şekilde ödeme yapılmaz" hükmünün bulunduğunu, bu hüküm uyarınca toplamda 1.178,44 ton kömürün sözleşme bedeli olan 147.305,00 TL'nin müvekkiline ödenmediğini belirterek BK 227. maddesi uyarınca ödenmeyen 1.178,44 ton kömürün belirlenecek bedelinden fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000,00 TL'sinin her bir kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsilini talep ve dava etmiş, 01/12/2017 tarihli dilekçesi ile talebini 147.305,00 TL olarak ıslah etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin eki teknik şartnamenin "Diğer Hususlar" bölümü ceza başlıklı maddesinin 4.2. maddesisinim e) fıkrasında "Teslim edilen kömürün Orijinal bazda nem oranı max % 12 olacaktır. Bu değerin üzerindeki her %1 nem artışı için TL/Ton fiyatından %4 tenzil edilecektir.

Orijinal bazdaki nem oranının %15 (dahil) ve üzerinde olması halinde, bu oranın tespit edildiği kömürler alınmamış kabul edilir ve hiçbir şekilde ödeme yapılmaz", f) fıkrasında "1/2 vardiyada kömürün kuru bazdaki kül oranı maksimum % 47 olacaktır.

Bunun üzerinde kül içeren kömürler için aşağıdaki ceza sistemi uygulanır, vd Kül oranı %50’nin üzerindeki kömürler için hiçbir şekilde ödeme yapılmaz." hükümlerinin bulunduğunu, davacının dava konusu yaptığı kömürlerin anılan düzenlemelere aykırı olduğunun yapılan testler sonucu tespit edildiğini, tacir olan davacının teklif verdiği ihalede teknik şartnamenin yukarıda yer alan yükümlülüğünü bildiği,

bilmesi gerektiği ve sonucunda da çıkabilecek maliyeti öngörmesi gerektiğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, davacının sözleşmenin 34.6 maddesini ileri sürmesinin sözleşmenin idari şartnamesinin "ihale dokümanın kapsamı" başlıklı 5. maddesinde yer verilen öncelik sıralamasına açıkça aykırı olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, teknik şartnamenin 4.2 maddesinin e ve f benlerinde nem oranının % 15 ve üzeri olması, kül oranının ise % 50'nin üzerinde olması halinde kömür teslim alınmış olsa dahi bedelinin ödenmeyeceğinin açık bir şekilde düzenlendiği, bu itibarla davacının dava konusu kömür bedelini davalıdan talep edemeyeceği, davacı taraf bahsi geçen teknik şartnameye itiraz haklarının olmadığını, matbu olarak düzenlendiğini ileri sürmüş ise de sözleşme öncesi ihale aşamasında teknik şartnameden haberdar olan, buna göre teklif veren ve basiretli davranması gereken davacının bu iddiasına itibar edilmediği,

taraflar arasındaki sözleşmenin 36.4 maddesi gereğince davalının gereken prosedürü yerine getirmediği ileri sürülmüşse de az yukarıda ifade olunduğu üzere teknik şartnamenin taraflar arasındaki sözlemeye göre üst norm niteliğinde olduğu ve öncelikle uygulanması gerektiği, davacının bu iddiasının da yerinde olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Teknik sözleşmenin matbu olarak hazırlandığını ve hiçbir maddesine müvekkili tarafından beyan ve itirazda bulunma hakkının olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 34.6 maddesinin işletilmediğini, BK’nın 227. madesine aykırı olarak haksız bir şekilde ödeme yapılmadığını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Davacı tarafından teslim edilen kömürün sözleşme ile belirlenen şartlar ve vasıflara uygun olup olmadığı, davacının bedelini talep etmekte haklı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasındaki ... İşletme Müdürlüğü ihtiyacı 37.500 ton taş kömürünün alımı işine ait 23/10/2014 tarihli sözleşmenin 8.1 maddesinde ihale dökümanının sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, farklı hükümler bulunması veya çelişki halinde ihale dokümanında yer alan hükümleri esas alınacağı belirtilmiş, 8.2 maddesinde de;

" İhale dökümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1)İdari şartname

2)Teknik şartname

3)Sözleşme tasarısı

4)Yazılı açıklamalar" düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan Teknik Şartname'nin "DİĞER HUSUSLAR"başlıklı bölümün 4.2. Maddesinin e bendinde; "Teslim edilen kömürün Orijinal bazda nem oranı max % 12 olacaktır.(her 1/2 vardiya için ayrı ayrı). Bu değerin üzerindeki her %1 nem artışı için TL/Ton fiyatından %4 tenzil edilecektir. Orijinal bazdaki nem oranının %15 (dahil) ve üzerinde olması halinde, bu oranın tespit edildiği kömürler alınmamış kabul edilir ve hiçbir şekilde ödeme yapılmaz" düzenlemesinin, f bendinde ise " 1/2 vardiyada kömürün kuru bazdaki kül oranı maksimum % 47 olacaktır. Bunun üzerinde kül içeren kömürler için aşağıdaki ceza sistemi uygulaancaktır...................... Kül oranı %50’nin üzerindeki kömürler için hiçbir şekilde ödeme yapılmaz." düzenlenmesinin bulunduğu görülmüştür.

Dosya içinde bulunan belgelerden; davacı tarafça davalıya teslim edilen toplam 882,60 ton kömürün nem oranının % 15 ve üzeri olduğu, 296,180 ton kömürün kül oranının % 50'nin üzerinde olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle teknik şartnamede belirlenen niteliklere uygun olmayan kömürün teslim alınsa dahi bedelinin ödenmeyeceğinin çok açık bir şekilde düzenlediği ve üst norm olarak sözleşme veya diğer yazılı açıklamalardan daha önce uygulanması gerektiği, bu değeri taşımayan kömür teslim alınmış, hatta kullanılmış olsa dahi bedelinin ödenmeyeceği anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davacının iş bu davadaki alacak talebi yerinde değildir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."