Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1071 K.2024/64

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile müvekkiline ait 160 ton/saat kapasiteli, 1997 Model ... marka ... seri numaralı asfalt plentinin ekipmanı ile birlikte davalıya KDV dahil 1.122.000,00 TL'ye satılması konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşme ile satışa konu makine ve ekipmanlar için, davalı tarafından 280.000,00 TL peşin ödeme yapılması 280.000,00 TL peşinat alınması ve kalan tutarın 5 taksitte ödemesinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin ''VADE FARKI'' başlıklı 8. maddesinde;

''3.,4. ve 5. Taksit ödemelerinde Euro Kuru 3.250/TL/EURO olarak baz alınış olup, çek tahsil gününde Euro Kuru baz alınan kurun üzerinde olması durumunda oluşan kur farkı satıcıya ödenecektir'' hükmü'' nün yer aldığını, bu kapsamda 3. taksit ödemesinin 30.10.2016 tarihinde 3.250/TL/EURO karşılığı 124.000,00 TL (38.153,85 EURO) olarak yapılacağının kararlaştırıldığını, ödeme tarihi olan 08.11.2016 tarihinde EURO Kuru'nun 3.5130-TL olması dikkate alınarak 134.034,46 TL ödenmesi gerekirken kur farkındaki artış dikkate alınmadan 124.000,00 TL tahsil edilebildiğini,

bu nedenle 30.10.2016 tarihli 3.taksit ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 10.034,46 TL bakiye alacağının bulunduğunu, 4. taksit ödemesinin 30.11.2016 tarihinde 3.250/TL/EURO karşılığı 236.000,00-TL (72.615,38 EURO) olarak yapılacağı kararlaştırıldığını, ödeme tarihi olan 07.12.2016 tarihinde EURO Kuru'nun 3.6841 TL olması dikkate alınarak 267.522,34 TL ödenmesi gerekirken kur farkındaki artış dikkate alınmadan 236.000,00 TL tahsil edilebildiğini, bu nedenle 30.10.2016 tarihli 4. taksit ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 31.522,34 TL bakiye alacağının bulunmadığını,

5. taksit ödemesinin 30.12.2016 tarihinde 3.250/TL/EURO karşılığı 236.000,00 TL (72.615,38 EURO) olarak yapılacağı kararlaştırıldığını, ödeme tarihi olan 30.12.2016 tarihinde EURO kuru'nun 3.6841 TL olması dikkate alınarak 269.882,34 TL ödenmesi gerekirken kur farkındaki artış dikkate alınmadan 236.000,00 TL tahsil edilebildiğini, bu nedenle 30.12.2016 tarihli 5. taksit ödemesi için kur farkından kaynaklanan artış nedeniyle 33.882,34 TL bakiye alacağı bulunmadığını, 3.,

4. ve 5. taksitlerin ödeme tarihinde Euro kurundaki artıştan kaynaklanan ve sözleşmenin 8. maddesi doğrultusunda kur farkının yansıtılarak ödenmesi gerekirken müvekkiline ödenmeyen 75.439,14 TL'nin müvekkiline ödenmesi amacıyla bu davanın açıldığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davalı taraftan vade farkı adı altında herhangi bir talepte bulunulmaksızın iş bu davanın açıldığını, her ne kadar davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesine dayanmak suretiyle iş bu davanın kabul edilmesi gerektiğini iddia ise de bu talebinin yersiz ve mesnetsiz olduğunu, iddia edildiği şekilde kur farkı hesaplanması halinde dahi çıkabilecek kur farkının 64.576,25 TL olduğunu, bu sözleşmeyi kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafın bu sözleşme gereğince üstlenmiş olduğu edimleri gereği gibi yerine getirmediğini, bahse konu makinenin kurulumunu ve çalışır hale gelmesini sağlamadığını,

bu nedenle üstlenmiş olduğu edimi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, sözleşme altındaki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşmenin 8. vade farkı maddesinde, 3-4-5 taksit ödemelerinde Euro kuru 3,25-TL/Euro baz alınmış olup, çek tahsil gününde Euro kuru baz alınan kurun üzerinde olması durumunda oluşan kur farkı satıcıya ödenecektir, hükmünün bulunduğu, bilirkişi tarafından sunulan 01/12/2020 tarihli rapora göre kur farkından kaynaklanan hesaplamalara göre toplam kur farkının 68.743,26 TL olduğu, her ne kadar davalı tarafından aşırı ifa güçlüğü bulunduğu belirtilmiş ise de söz konusu sözleşmenin karşılıklı olarak ifa edilmesi,

uyuşmazlığa konu borç miktarı ve davalının ekonomik verileri göz önüne alındığında, TBK'nın 338. maddesini uygulama olanağı bulunmadığı, ayrıca yine her ne kadar davalı tarafından sözleşmeye konu asfalt plentinin sözleşmeye uygun olarak teslim edilmediği iddia edilmiş ise de söz konusu iddiasını ispatlayacak süresinde ayıp ihbarında bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı anlaşıldığından, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davacının kur farkından kaynaklı 68.743,26 TL alacaklı olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Mahkemece sözleşme altındaki imzaya itiraz edildiği ve davacı yanca sözleşme aslının dosya kapsamına ibraz edilemediği ve belge fotokopisi üzerinde yapılan incelemenin müvekkilini bağlamadığı gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğu, taraflar arasında sözleşmenin varlığı ispat edilmeksizin kur farkı talep edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmenin yabancı para üzerinden kurulduğu hususunun ispat edilemediği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında davacı yanın kur farkı alacağı talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında kur farkından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir, İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 160 ton/saat kapasiteli, 1997 Model ... marka ... seri numaralı asfalt plentinin ekipmanın satımına dair anlaşma yapıldığı, bu anlaşma kapsamında ekipmanın teslim edildiği ve bedelinin ödendiği hususunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı yanca dosya kapsamına fotokopisi sunulan sözleşmenin 7 nolu ödeme planı kapsamında ödemelerin yapıldığı, ancak 8. vade farkı başlıklı madde uyarınca vade farkı alacağının tahsilinin talep edilmesine karşın davalı yanca ödenmediğinden bahisle iş bu dava açılmış olup, davalı yanca taraflar arasındaki satım sözleşmesi ilişkisi kabul edilmekle birlikte dosya kapsamına fotokopisi sunulan belge altındaki imza kabul edilmeyerek yazılı sözleşme inkar edilmiştir.

İmzası inkar edilen sözleşmenin 7. maddesindeki ödeme planı kabul edildiği gibi ödemeler için verilen çek bedellerinin de tahsil edildiği hususu taraflar arasında ihtilafsızdır. Yine sözleşmenin 10. maddesi uyarınca sözleşme aslının davacıda bulunmadığı davacı yanca da belirtilmiş olup, fotokopi belge üzerinde yapılan imza incelemesinin hükme esas alınması mümkün değildir.

Davalı tarafın kur farkından dolayı sorumlu tutulabilmesi için taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunması gerekmekte olup, davacı yanca bu alacağın varlığı hususunun dosya kapsamı ile ispat edilemediği anlaşılmıştır. Her ne kadar davacı yanca sözleşme aslının davalıda kaldığı iddia edilmiş ise de fotokopisi sunulan belge altındaki imza davalı yanca inkar edildiğinden anılan sözleşme hükmünün davacı lehine yorumlanabilmesi de mümkün değildir. Davacı yanca basiretli bir tacirden beklenen özen yükümlülüğü ile iddia ettiği sözleşmenin imzalanmadığı anlaşılmış olup, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."