Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1441 K.2023/1583

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili,müvekkili şirket ile davalı şirket arasında LGP alım satımına ilişkin olarak anlaşma bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından 15/03/2018 tarih 509039 seri numaralı 243.170,554 TL bedelli fatura düzenlendiğini, fatura uyarınca davalı şirketin fatura bedelinin ödenmemesi halinde aylık %2,5 vade farkından sorulu tutulacağını, vadesi gelmesine rağmen fatura bakiyesinin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün 2018/11005 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacı ..., taraflar arasında yapılan LPG alım satımına ilişkin sözleşme uyarınca davalıya LPG tedarik ettiği halde davalının takip dayanağı 15.03.2018 tarih ve 509039 seri numaralı 243.170,54 TL'lik fatura bedelini ödemediğini ileri sürdüğü, yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde;

takip dayanağı 15.03.2018 tarih ve 509039 seri numaralı 243.170,54 TL'lik faturanın, davalının taahhüt ettiği ileri sürülen 2.984,98 ton LPG'den eksik çektiği bakiye 2.887,38 ton için düzenlendiğinin ortaya çıktığı, bilirkişi raporunun dosyaya kazandırılmasından sonra davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde davalı şirketin, LPG satış koşullarını kabul ettiğini, 2.984,98 litre LPG çekimi yapmayı taahhüt ettiği halde taahhüdünü yerine getirmediğini, davalının koşullarını kabul ettiği 2018 Yılı LPG Satış Uygulamalarına dayanarak 243.170,54 TL'lik eksik çekim faturasının düzenlendiğini belirterek ek rapor alınmasını talep etmiş,

dilekçesi ekinde ise 2018 yılı LPG satış uygulaması, müşteri kayıt formu, sipariş açma protokolü, hizmet sözleşmeleri, aydınlatma metni ve dava konusu faturanın tebliğine ilişkin olduğunun ileri sürdüğü mail çıktılarını sunduğu, davacı yanın rapora karşı itirazlarının karşılanması için bilirkişiden ek rapor alındığı, sunulan belgelerden davalının alış taahhüdünde bulunduğunu gösteren bir kaydın bulunmadığının bildirildiği,

davacı ...'ın, takip dayanağı 15.03.2018 tarih ve 509039 seri numaralı 243.170,54 TL'lik faturayı, davalı tarafın 2018 yılı Şubat ayı için taahhütte bulunduğunu ileri sürdüğü 2.984,98 litre LPG'den çekim yapılan 97,60 kısmının mahsubu sonrası kalan 2.887,38 litrelik LPG için düzenlediği anlaşıldığına göre, davalının 2018 yılı Şubat ayı için LPG alış taahhüdünde bulunup bulunmadığı,

bulundu ise alış taahhüdünde bulunduğu miktarın tespitinin önem arz ettiği, davacı tarafından bilirkişi raporuna itiraz aşamasında sunulan az yukarıda zikredilen belgelerden davalının 2018 yılı Şubat ayı içinde çekim yapacağı miktara ilişkin bir taahhüdü bulunmadığının görüldüğü, öte yandan, davacı tarafından bilirkişi ek raporuna karşı sunulan itiraz dilekçesinde; davalı yanın çekim yapmayı taahhüt ettiği tutarın, müşteri kayıt formunun 11 inci sayfasında yazılı olduğu bildirilmiş ise de işaret edilen sayfanın sunulan belgeler arasında yer almadığı, 11.01.2018 tarihli müşteri kayıt formunda; davalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ilgili adres, telefon, banka hesap bilgileri ve mail adreslerine yer verildiği, çekim taahhüdüne ilişkin herhangi bir kaydın yer almadığının müşahade edildiği, davacı tarafça karar duruşmasında tahkikatın eksik olduğundan bahisle bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sundukları faturanın tebliğine ilişkin belge asıllarının ilgili kargo şirketininden getirtilmesi için müzekkere yazılmasının talep edildiği, 6100 sayılı HMK'nın madde 119/1-f. uyarınca; davacı yana dava dilekçesi ile, iddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceğini göstermek yükümlülüğü getirilmiş;

bu ilke basit yargılama usulü bakımından "Delillerin ikamesi" başlıklı 318. maddenin 1. bendinde de tekrarlandığı, aynı Kanunun madde 129/1-e. uyarınca aynı yükümlülük davalı için öngörülmüştür.

Bu külfet, iddia ve savunma sebeplerinin yargılamanın belirli bir aşamasına kadar ileri sürülmesini, bundan sonra ileri sürülen iddia ve savunma sebeplerinin mahkemece dikkate alınamayacağını ifade eden "teksif ilkesi" ile ilişkili olduğu, yanı sıra, 6100 sayılı HMK'nın "Somutlaştırma yükü ve delillerin gösterilmesi" kenar başlıklı 194. maddesinde dayandıkları vakıaların, ispata elverişli şekilde somutlaştırması gerekliliğinin taraflara yüklendiği, somutlaştırma yükü ile taraflardan, dayandıkları delilleri göstermeleri beklendiği gibi hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini de açıkça göstermelerinin beklendiği,

davacı vekilinin, davalı yanın ödeme emrine itirazlarının haksız olduğundan bahisle iptalini istediği halde, takip dayanağı faturanın davalıya tebliğine ilişkin kargo gönderilerine delil olarak dayanmamış, taraflar arasındaki ticari ilişkiye ait olduğunu ileri sürdüğü sözleşme, müşteri kayıt formu, sipariş açma protokolü, 2018 yılı LPG satış protokolü vb delillerini ancak bilirkişi raporuna itiraz aşamasında dosyaya sunmuş olup, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 119/1. maddesine aykırı şekilde dava dilekçesinde de göstermediği,

bu durumda takip dayanağı faturanın davalıya tebliğ edildiğine yönelik davacı yanın iddiasının kanıtlanması için mahkemece kendiliğinden bir araştırma yapılmasının mümkün olmadığı, davalı yanın takibe konu fatura içeriğine ve bedeline itiraz etmekte haklı sebeplerinin olduğu, davacının davalının çekim taahhüdünde bulunduğu iddiasını kendisine tanınan kanuni süreler içinde usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı belirtilerek davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından.

Yerel mahkemece eksik incelemeye dayalı karar verildiği, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, faturaya ve huzurda görülen davaya konu borcun karşılığı olan, davalı tarafın almayı taahhüt ettiği 2.984,98 litre LPG müvekkil şirket tarafından tedarik edilmiş, borç ifa edildiği, ancak sözleşmeye aykırı şekilde davalı ... edimini ifa etmediği, dosyada mevcut "2018 yılı LPG satış uygulamaları" belgesinin 6. bölümünde "Alıcının Taahhhütü" hükmünün düzenlendiği,

6.2.2 Eksik çekilen miktar madde 6.2.1'de belirtilen miktarın üzerinde ise, ALICI bakiye miktarın tamamına uygulanmak üzere satıcıya bildirdiği aylık çekiş programından sapma oranlarına göre eksik çekilen her ton için tabloda yer alan tutarda (USD/M.Ton,) ek ödeme yapacağı, nitekim somut olayda da davalı şirket, müvekkili şirketin LPG satış koşullarını kabul ettiği ve 2.984,98 litre LPG çekimi yapmayı taahhüt ettiği, ancak davalı daha sonra taahhüdü yerine getirmediği, müvekkili şirketin de davalının koşullarını onayladığı 2018 Yılı LPG Satış Uygulamalarına dayanarak 243.170,54 TL'lik, eksik çekim faturası düzenlediği,

davanın kabulü gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemece eksik araştırma yapılıp yapılmadığı hususu uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı taraf davalı şirketin 2.984,98 litre LPG çekimi yapmayı taahhüt etmesine rağmen 2018 yılında bu taahhüdü yerine getirmediğini, bu nedenle 243.170,54TL'lik faturanın eksik çekim faturası olarak düzenlendiğini ve takibe konulduğunu belirterek haksız itirazın iptalini istemiştir.

Davaya konu İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün 2018/11005 sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 16.04.2018 tarihinde alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlu ... Sanayi ve Tic. A.Ş. aleyhine 15/03/2018 düzenleme tarihli ve 20/03/2018 vade tarihli faturaya dayalı olarak 6.079,269 TL fark alacağı, 243.170,54 TL fatura bedeli, 1.753,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 251.003,63 TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlu şirketin itirazı üzerine takibin durduğu, davanın yasal süresi içeresinde açılmış olduğu,Takibin dayanağı 509 039 sıra nolu ve 15.03.2018 düzenleme tarihli 20.03.2018 vade tarihli fatura alacağı olarak gösterildiği görülmüştür.

Davacı tarafça sonradan sunulan ve dava konusu faturaya dayanak gösterilen “2018 yılı LPG Satış Uygulamaları” düzenlemesinin programla ilgili 3. maddesi;“31 ALICI, yıllık baz taleplerini, aylar, rafineriler ve terminaller itibari ile ayrı ayrı 13 Kasım 2017 tarihine kadar SATICI'ya bildirecektir.

ALICI, söz konusu taleplerini, çeyrek dönemler (Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık) itibari ile ve sadece ileriye dönük olmak üzere en az 45 gün önceden SATICI'ya bildirmek kaydıyla, aylar, rafineri ve terminaller itibari ile... revize edebilecektir. İlk çeyrek dönem için (Ocak-Mart) revize talebinde bulunulamayacaktır.

3.2 ALICI 3.1. maddesinde belirtildiği şekilde revize ettiği baz taleplerini, ait olduğu aydan en az 15 gün önce SATICI'ya bildirilmek kaydıyla rafineri ve terminaller itibari ile en fazla...oranında olmak üzere yeniden revize edebilecektir.”şeklindedir.

2018 Yılı Lpg Satış Uygulamaları" belgesinin 6. bölümünde ise "Alıcının Taahhhütü" düzenlenmiştir. Şöyle ki;

6.1 ALICI; yıllık, üç aylık ve aylık taleplerini Madde-3 Program maddesinde belirtilen zaman periyotlarında ve limitler çerçevesinde revize ederek SATICI'ya bildirmek ve aylık ürün tahsisini her bir rafineri ve terminal için ayrı ayrı olmak üzere en az %95 oranında çekmekle yükümlüdür. ALICI, ürün tahsislerini aylık programına uygun olarak düzenli çekmeye azami gayret gösterecektir.

6.2 ALICI'nın 6.1 maddesindeki çekiş taahhüdünü mücbir sebep halleri hariç olmak üzere yerine getirmemesi durumunda;

6.2.1.Aylık çekiş programından eksik çekilen miktar 50 M. tondan düşük ise herhangi bir ek ödeme uygulamasına gidilmeyecek ve eksik çekilen bu miktar mütakip ayağa aktarılmayacaktır.

6.2.2 Eksik çekilen miktar madde 6.2.1'de belirtilen miktarın üzerinde ise, ALICI bakiye miktarın tamamına uygulanmak üzere SATICI'ya bildirdiği aylık çekiş programından sapma oranlarına göre eksik çekilen her ton için aşağıdaki tabloda yer alan tutarda (USD/M.Ton,) ek ödeme yapacaktır." hükmü düzenlenmiştir.

Mahkemece alınan 10/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin düzenlemiş olduğu alacağa konu faturanın ürün satışı karşılığı olmayıp, davalının almayı taahhüt ettiği ürünü eksik alması nedeniyle düzenlenmiş olduğu, faturanın düzenlenmesine dayanak gösterilen davalının taahhüt ettiği miktarla ilgili talep, sözleşme v.b. bir belgenin sunulmadığı, düzenlenmiş faturanın davalıya bildirimiyle ilgili belge bulunmadığı, 15/03/2018 tarih 509039 seri numaralı 243.170,54 TL bedelli faturadan kaynaklı davacının alacak iddiasının mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.

Sunulan belgeler üzerine alınan 26/01/2021 tarihli ek bilirkişi raporunda da; davacı şirket tarafından sunulan belgeler arasında davalı şirketin 2018 yılında 2.984,98 ton alış taahhüt ettiğine ilişkin talebiyle ilgili belge görülmediği bildirilmiştir.

Bilirkişi ek raporunda düzenlenen 15.03.2018 tarihli dava konusu faturanın 5/3/ 2018 tarihinde kargo ile ... Anonim Şirketinin ... adresine irsaliye belgesinin gönderici ödemeli olarak gönderildiği teslim bilgileri olarak "20.03.2018 tarihinde adrese teslim edildi- ... birimince teslim edildiğinin belirtildiği ... ile 20.03.2018'de teslim edilmiştir" denildiği ancak faturanın tebliği ile ilgili olarak Yurtiçi Kargoya teslim ve kargonun tebliğiyle ilgili orijinal veya fotokopi belgelerin sunulmadığı bildirilmiştir. Davacı ..., ... A.Ş. “2018 Yılı LPG Talepleri ve Satış Uygulamaları” düzenlemesini 23.10.2017 tarihinde birimlerine göndermiştir.

Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davalının imzaladığı asgari alım taahhüdü bulunmadığına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."