Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1468 K.2024/210

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davalı ile davadışı iş ortaklığı arasında 30.03.2016 tarihinde alacağın devri sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davalının alacaklısı olduğu 3 adet senedin 6 ay süre ile icra takibine konu edilmemesi şartı ile iş ortaklığının vergi dairesinden alacağı vergi iadesi bedelinin davalıya devrinin kararlaştırıldığını, davalının bu süreyi beklemeden senetleri icra takibine konu ederek sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile dava dışı ... iş ortaklığı lehine sözleşmeden kaynaklı cezai şart alacağının doğduğunu, cezai şart alacağının dava dışı iş ortaklığı tarafından müvekkili şirkete temlik edildiğini,

müvekkili şirketin tüm taleplerine rağmen ödemenin yapılmaması üzerine alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili süresinden sonra verdiği cevap dilekçesinde; temliknameye konu alacak için vergi dairesi tarafından onay verilmediğini, temliknamenin koşullarının gerçekleşmediğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davalı tarafından alacağın temliki sözleşmesinde kararlaştırılan süre dolmadan senetleri icra takibine konu edilmişse de vergi dairesinin 15/04/2021 tarihli yazısında iş ortaklığının KDV iadesi alacağının bulunmadığı, alacağın devrinin 252 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin nakden iade esasları çerçevesinde bir belge olmadığı, yani vergi dairesi yönünden bağlayıcılığının olmadığı, ayrıca davalı ...'e 30/06/2016 tarihi itibari ile yapılan bir nakden iadenin bulunmadığı gerekçesiyle alacağın temliki hükümlerinin gerçekleşmediği, takibin dayanağı olan cezai şartın gerçekleşmemesi sebebi ile davacının alacaklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, taraflar arasındaki temlik işleminin şartı olan vergi dairesine yazılan yazının eksik olduğunu, İpek-Serel iş ortaklığı ve ... iş ortaklığının KDV ve stopaj alacağının temlik edildiğini, mahkemece sadece ... iş ortaklığının iade alacağının bulunup bulunmadığının sorulduğunu, KDV ve stopaj alacağının kurumlar vergisi alacağının bulunup bulunmadığının sorulmadığını davalının tek taraflı temlik sözleşmesini ihlal ederek cezai şart alacağını doğurduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OALN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe ve davaya konu cezai şart alacağının varlığı konusunda mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olup olmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı iş ortaklığı ile davalı arasında yapılan alacağın devri sözleşmesi gereği, davalının alacaklı olduğu bonoların bedeli karşılığı, iş ortaklığının vergi dairesinden olan alacağının davalıya temliki karşılığında, bonoların icra takibine konu edilmemesinin ve takibe konu yapılması halinde cezai şartın kararlaştırıldığı, davalının sözleşme hükmüne rağmen bonoları takibe koyması sebebi ile gerçekleşen ve davacıya temlik edilen cezai şart bedelinin tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı ... ve ... İş Ortaklığı ile davalı arasında yapılan 01/03/2016 tarihli alacağın devri sözleşmesi incelendiğinde; İş ortaklığının vergi dairesinden olan KDV ve stopaj iade alacağının 430.000,00TL'sinin davalıya temlik edileceği, temlik alan davalının uhdesinde bulunan 3 adet senedin temlik ödemesi yapıldığında temlik edene iade edileceği, vergi dairesinin onayını sonrası senetlerle ilgili hiçbir takip yapılamayacağı, dava açılamayacağının, senetlerin icra takibine konu yapılması halinde senet bedeli kadar temlik edenin cezai şart ödeyeceğinin, sözleşme tarihinden itibaren 6 ay içerisinde temlik bedelinden 150.000 TL'nin davalının hesabına yatmaması halinde davalının senetleri tahsile koyabileceği karalaştırılmıştır.

Vergi Dairesi Müdürlüğünün 15/04/2021 tarihli yazısında;"01/10/2013 tarihi itibari ile mükellef ... İş Ortaklığı'nın davalıya KDV ve GSTP iade alacaklarından 430.000,00 TL tutarlı alacağın devrinin olduğu, iş ortaklığının KDV iadesi alacağının olmadığı, alacağın devrinin 252 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin nakden iade esasları çerçevesinde bir belge olmadığı, davalı ...'e 30/06/2016 tarihi itibari ile yapılan bir nakden iadenin bulunmadığı" bildirilmiştir.

Davaya dayanak alacağı temliki sözleşmesinde alacağın konusu :Temlik eden dava dışı ... iş ortaklığı ve İpek - Serel iş ortaklığının vergi dairesi nezdinde bulunan KDV ve stopaj alacağı olup mahkemece dava dışı ... iş ortaklığının alacağının bulunup bulunmadığı yönünde ilgili vergi dairesine yazı yazılarak alınan cevap üzerine karar verilmiştir.

Oysa yapılması gereken iş; alacağı temlik eden ... iş ortaklığı ve ... iş ortaklığının vergi dairesi nezdinde bulunan KDV ve stopaj alacağının doğup doğmadığının araştırılması akdi ihlal eden tarafın belirlenmesi gerekmektedir.

Hal böyle olunca; mahkemece, tarafların iddia ve savunması üzerinde yeterince durulup 01/03/2016 tarihli temlikname gereğince davacının talep ettiği cezai şart alacağının doğup doğmadığı hususunda inceleme ve araştırma yapılarak varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."