Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1508 K.2023/1632

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin 01/06/2020 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehdarı ... olan, ... Şubesinin 0006719 seri no'lu 30/01/2020 keşide tarih ve 20.500,00 TL bedelli çeki kaybederek zayi ettiğini, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/236 Esas, 2020/765 sayılı kararı ile çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, TTK. madde 652'deki iptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir ve yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir hükmü gereğince alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalının, itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; müvekkilinin ikamet adresinin Adapazarı/Sakarya olduğu, davaya bakmaya yetkili mahkemenin Sakarya mahkemeleri olduğunu, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, dosyanın yetkili Sakarya mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, borcun zamanaşımına uğradığını, davanın süresi içinde açılmadığını, davalı müvekkili davacıyla ya da belirtilen lehtarla herhangi bir hukuki ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin böyle bir borcunun bulunmadığını, davacı taraf sadece çekin iptali kararına dayanarak davayı açtığını sebepsiz zenginleştiği iddiasının hukuka aykırı olduğunu, davaya konu edilen çekin keşide edilmediğini,

dava dilekçesindeki ... ile aralarında gerek ticari gerek kişisel hiç bir ilişkisi bulunmadığını, imzaya da itiraz ettiklerini, çekin 30/01/2020 keşide tarihli olup çek iptaline ilişkin davanın da 21/12/2020 tarihinde açıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı zayi nedeniyle iptal kararına dayanarak keşidecisi olan davalıdan TTK.

564/1 maddesi uyarınca talepte bulunduğu, ancak davalının ödemeden kaçındığı henüz ortaya çıkmış bir senet hamili bulunmadığı, davacının çekin meşru hamili olduğunu kanıtladığı, çekin zayi nedeniyle iptali kararı davacıya çekin keşidecisine müracaat ile yani bir çek düzenlenmesini talep etme veya iptal kararına dayanarak borçludan çek bedelini isteme hakkını vereceği, dava konusu çekte; keşideci davalı ..., lehdar ... olup, çekin davacıya ciro ile davacının dava konusu çekte hak sahibi ve iyiniyetli son hamil olduğu,

davalı asıl borçlunun ise ancak iyiniyetle ödeme yapıldığını, ispat etmek suretiyle borcundan kurtulabileceği, ancak davalının borcu ödediğine dair ödemeyi iddia ve ispat edemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ,davalının Ankara 26. İcra Müdürlüğünün 2021/955 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının 20.500,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile işlemiş faiz talebinin reddi ile takibin devamına,% 20 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; takibin ve davanın yetkili yer mahkemesinde görülmediğini yetkili yer mahkemesinin müvekkilinin yerleşim yeri olan Sapanca olduğunu, bir çekin ortadan kaybolması hallerinde yetkili hamil olan kişinin iptal davasını açma hakkının yanında çekin yetkili hamilini belirleme ve çek üzerinde yer alan imzanın kime ait olduğunu kanıtlama yükümlülükleri de bulunduğunu, müvekkilinin davaya konu edilen çeki keşide etmediğini, bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, takibe konu zayi olan çekten dolayı davacı alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeni ile iptal edilen çeke dayalı takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davalı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya incelendiğinde; davacı tarafın hamili olduğu zayi olan çekin davalı keşideciden sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince mahkeme kararı ile zayi olduğu ve iptal edildiğini belirterek, icra takibine başladığı, davalı tarafın itirazı sonucunda bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İtirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı bir dava çeşididir. Davalı borçlu hem icra dairesinin yetkisine hem de borca itiraz etmiştir. İcra İflas Kanunu 50.maddesi gereğince öncelikle icra dairesinin yetkisine itirazın incelenmesi gerekir. Yetkili icra dairesinde takip yapılması dava şartıdır.

Davada çözümlenmesi gereken sorun icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın öncelikli olarak incelenerek karar verilmesidir.

Taraflar arasında akdi ilişki mevcut olmayıp, dava TTK'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmıştır. Somut olayda, TBK' nun 89. maddesi hükmü uygulanamaz. Bu durumda, davalının icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazı dikkate alınarak, genel yetkili davalının ikametgahının bulunduğu yer icra dairesinde icra takibinin yapılması gerektiğinin gözetilerek, öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yargılamanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.a.4 .maddesi gereğince kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."