Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/266 K.2023/497

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin değişik renk ve tonlarda dekoratif renk ve boya elde edilmesini sağlamak maksadıyla bayilerine mülkiyeti müvekkiline ait olan ... makinelerini sözleşme imzalayarak teslim ettiğini, davalı ile imzalanan kullanım sözleşmesinin feshedilmesine rağmen makinenin iade edilmediğini belirterek makinenin tüm parçalarıyla birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kullanım sözleşmesinin davacı tarafından tek taraflı olarak hazırlandığını ve bayilere imzalatıldığını, müvekkilinin sözleşmeyi zorunlu olarak imzaladığını, müvekkilinin davacı şirketten satın aldığı boya ve bazların dava konusu makinede işlenmek sureti ile kullanabilir hale geldiğini, 11 yıl süre ile sözleşmenin sorunsuz bir şekilde uzatıldığını, makinenin geri alınmasının büyük zarara neden olacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin bağlayıcı olduğu, davacının sözleşmeyi feshettiği, feshin yasal olduğu, mülkiyeti davacıya ait olup kullanımı davalıya bırakılan ... makinesinin davacıya iade edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının fesih ihtarına karşı makinenin alınması halinde müvekkilinin elinde bulunan boyaların rayiç değerlerinden iade alınarak yerine hazır boyların verilmesinin talep edildiğini, bu taleplere davacı tarafından cevap verilmediğini, sözleşmenin tek taraflı olarak düzenlendiğini, müvekkilinin zorunlu olarak sözleşmeyi imzalandığını, ticari örf ve adet gereği davacının feshinin doğru olmadığını, davacının müvekkiline sattığı malzemelerin dava konusu makine olmadan işlenemeyeceğini, fesih ihtarından sonra davacının bayilerine yönelik yazdığı yazılarda iş ortaklarına hizmet verileceğinin belirtildiğini, bu yazılar dikkate alınmadan karar verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mülkiyeti davacıya ait olup kullanım hakkı sözleşme ile davalıya bırakılan dava konusu makinenin davacıya iadesi gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kullanım hakkı davalıya bırakılan makinenin sözleşmenin feshi nedeniyle aynen iadesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında 08/02/2009 tarihinde ... ...

Kullanım Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 8. maddesinde sözleşme süresinin iki yıl olarak belirlendiği ve davacı şirket tarafından sözleşmenin bitim tarihinden evvel bir ay önceden sözleşmenin feshedildiği bildirilmediği sürece sözleşmenin iki yıl süre ile yenileceği, 12.2.maddesinde ...'ın her hangi bir sebep göstermeksizin ve her hangi bir ceza ve tazminat ödemeksizin bir ay önceden yazılı olarak Distribütör-Direkt Perakendeci-Perakendeciye bildirmek kaydıyla her zaman sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu,

12.4 maddesinde de sözleşmenin feshi halinde her hangi bir bildirime gerek kalmaksızın bu sözleşme ile teslim edilen ...'ın ...'a teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, 08/01/2009 tarihli tesellüm tutanağı ile makinenin davalıya teslim edildiği görülmüştür.

Davacı tarafından Kadıköy 24. Noterliğinin 16/03/2020 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin 12.2. maddesi gereğince sözleşmenin fesh edildiği ve sözleşmenin 12.4 maddesi gereğince ... ... renk sistemi makinesinin geri verilmesinin talep edildiği ve davalı şirkete 1 ay süre verildiği görülmüştür.

Davalının 20/04/2020 tarihi cevabi ihtarı ile, dava konusu makine olmadan davacı tarafından davalıya satılan malzemelerin işlenemeyeceği, müvekkilinin zarara uğradığı, eldeki malların rayiç değer üzerinden alınarak yerine rayiç değer üzerinden hazır boyaların verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davacının bayilerine yönelik 01/04/2020 ve 03/04/2020 tarihli yazılarında, corona virüs nedeniyle gerekli düzenlemelerin ve çalışmaların yapıldığı yönünde genel bilgilerin bulduğu görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle mülkiyeti davacıya ait olan ve sözleşme ile kullanım hakkı davalıya bırakılan dava konusu makinenin sözleşmenin 12.2 maddesindeki davacının herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeyi herzaman feshedebileceği yönündeki hükme dayanarak davacı tarafından feshedilmesi nedeniyle makinenin davacıya iadesinin gerekmesine,

fesihten sonra davacının tüm bayilerine yönelik genel açıklamalar içeren yazılarının davaya etkisinin olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."