Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/302 K.2023/44

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında automatic sözleşmesi akdedildiğini, müvekkiline ait olan araçlara otomasyon sistemine dahil petrol ofisi bayilerinden akaryakıt ikmali sağlanması durumunda müvekkiline indirim yapılacağının taahhüt edildiğini, müvekkilinin taahhütlerini yerine getirmesine rağmen sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedildiğini, davalının müvekkiline gönderilen 26/11/2018 tarihli tek taraflı bilgilendirme yazısında iskonto oranının KDV'siz oranından %7,75 oranından %4,5'a indirildiğinin belirtildiğini,

müvekkilince kabul edilmeyen ve usulüne uygun iadesi yapılan 17.679,08 TL fatura bedelinin davalı tarafça haksız olarak tahsil edildiğini, davalının ihtara rağmen bu ödemeyi iade etmediğini, bu nedenle Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4223 E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ve takibin devamına ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; automatic sözleşmesinin 15.maddesine göre taraflarca tek taraflı olarak iskonto oranında değişiklik yapılamayacağı halde davalı tarafça yapılan değişikliğe istinaden yapılan tahsilin sözleşme hükmüne aykırı olduğu, sözleşmenin 9. ve 17. maddelerinde belirtilen fesih ve iskonto koşullarının oluştuğuna ilişkin delillerin ibraz ve satış koşullarının değiştiğinin ispat edilemediği, davacı tarafın ifa ettiği ödemenin haksız tahsil edilmiş olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davalı vekili tarafından; Mahkemece hatalı bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulduğu, müvekkili şirketin sözleşmenin herhangi bir maddesinde değişiklik yapmadığı, sadece sözleşmenin var olan diğer hükümlerini uyguladığı, sözleşmenin 9. ve 17. maddelerinin bilirkişi tarafından hiç değerlendirilmediği bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki automatic sözleşmesinin haksız olarak feshedilerek anlaşma şartlarının sözleşmeye aykırı olarak değiştirilip değiştirilmediği ve davacı tarafça yapılan tahsilatın iadesi hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, automatic sözleşmesi gereğince haksız tahsil edilen fatura bedelinin iadesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4223 Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; alacaklı davacı şirket tarafından borçlu ... Şirketi aleyhine 17.679,08 TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 18.651,91 TL bedelli ilamsız icra yoluyla icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin 01/04/2019 tarihinde davalı yana tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 03/04/2019 tarihinde yetkili icra dairesinin Kahramankazan İcra Daireleri olduğundan bahisle öncelikle yetki, sonrasında borca ve ferilerine itiraz edildiği, İcra Dairesince yetki itirazının kabulüne ve takibin durdurulmasına karar verildiği, itirazın ve itirazın iptali davasının süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair vermiş olduğu karar Dairemizin 2020/106 E., 2020/643 K. ve 15/06/2020 tarihli kararı ile yetki itirazında yetkili icra dairesinin doğru olarak belirtilmediği, yetkili icra dairesinin Ankara İcra Daireleri olmasına göre davalı tarafından icra dosyasında usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığından takibin yapıldığı Ankara İcra Müdürlüğünün yetkili hale geldiği, mahkemece işin esasına girilerek, taraf delillerinin toplanılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrası, Mahkemece, 19/10/2020 tarihli duruşmanın 1 numaralı ara kararında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi Levent Börü 01/12/2020 tarihli raporunda.

HMK m.26 kuralı gereğince taleple bağlılık ilkesi uyarınca, mahkemenin davacının talebini haklı görmesi durumunda e-fatura bedeli olan ana alacak 17.679,08 TL'lik, 17.679,08 TL yıllık %9 yasal faizi ile toplam 18.651,91 TL'lik tutarın hesaplandığının görüldüğünü, 03/12/2018 tarihli, 17.679,08 TL'lik e-faturanın kesildiği automatic sözleşmesinin 15.maddesine göre;

taraflar, birbirlerinin yazılı muvafakati olmadan iş bu sözleşmenin herhangi bir hükmünde şartında veya ekinde değişiklik veya ilave yapamayacaklarını beyan ve kabul etmişlerdir." belirtildiğini, dosyaya sunulan belgelere göre, davacının bu konuda herhangi bir rızasına ilişkin belge görülmediğini, davacının %20'lik oranda kötü niyet tazminatının takdirinin mahkemede olduğunu, davacının Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2019/4223 E. Sayılı dosyasında 18/03/2019 tarihli ödeme emrinde toplam alacak tutarının.

17.679,08 TL asıl alacak, 972,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.651,91 TL olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece her ne kadar 01/12/2020 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmiş ise de bilirkişi raporu yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği gibi denetime elverişli de değildir.

Somut olayda ispat yükü, davacı yanda olup, dava dilekçesinde ticari defterlere delil olarak dayanılmıştır. Mahkemece öncelikle tarafların ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmeleri ya da incelenecek yeri bildirmelerine ilişkin ara karar oluşturulduktan sonra, özellikle taraf ticari defterleri incelenerek ve taraflar arasındaki automatic sözleşmesinin tüm maddeleri birlikte değerlendirilerek, hesap uzmanı, sektör bilirkişisi, mali müşavir bilirkişilerin de dahil olduğu bir heyetten yeterli araştırma ve incelemeyi içeren denetime elverişli bir rapor alınarak, varılacak uygun sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesis edilmiştir.

Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."