Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/67 K.2023/639

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... arasında 30.000,00 TL'lik mermer alım anlaşması yapıldığını, satıcı ... tarafından herhangi bir şekilde mermer satışı ve tesliminin müvekkiline yapılmadığını, davalı ... tarafından dava konusu bonoların diğer davalı şirkete ciro edildiğini, müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/2730 E. sayılı icra takibinin başlatıldığını belirterek müvekkilinin icra takibine dayanak bonolar nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatının davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalılar vekili, kambiyo senetlerinin bağımsız borç ikrarı içeren senetler olduğunu, bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmediğini, kural olarak ispat yükünün bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa ait olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, üzerinde malen kelimesi yazılı olan takibe dayanak bonoların bir bütünlük içinde aynı keşide tarihinde teslim alınan bir mal karşılığında mal bedelini ödeme amacıyla karşı tarafa teslim edildiğinin kabulü gerektiği, malen kaydı bulunmasına göre bu hususu malı teslim almadığını ileri süren davacı tarafın usulünce ispat etmesi gerektiği, bu hususun usulünce yazılı belgelerle ispatlanamadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Davada ispat yükünde hataya düşüldüğü, dava konusu senetlerden sadece ikisinde malen kaydının yer aldığı, diğer senette herhangi bir kaydın bulunmadığı, davalı yanca mal teslim edildiği hususunun ispat edilemediği gibi müvekkili tarafından malın teslim edilmediği olgusunun BA- BS formları ve ticari kayıtları ile ispat edilmeye çalışıldığı, ancak davalı yanca ticari defterlerin ibrazından kaçınıldığı hususunun mahkemece değerlendirilmediği, yemin hakkının hatırlatılmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bonoların bedelsiz olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senetleri karşılığında mal teslim edilmediğinden bedelsiz kaldığına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2018/2730 E. sayılı takip dosyasının incelenmesinden senetlerin 10/10/2016 tarihinde, 10.000,00'er TL bedelle, 30/05/2017 - 30/06/2017 - 30/07/2017 vade tarihlerini içerdiği, keşidecinin ..., alacaklının ... olduğu, 30/05/2017 ve 30/07/2017 tarihli senetlerde malen kaydının yer aldığı, diğer senette herhangi bir kaydın yer almadığı, senetlerin ... tarafından yetkilisi olduğu .... Ltd. Şti'ne ciro edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına ve özellikle ispat yükünün davacı üzerinde bulunmasına göre davacı yanın sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

TMK.'nun 6.maddesi gereğince "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamında davacı tarafın mal teslim edilmediğine yönelik iddialarını yazılı delilerle kanıtlayamadığı görülmektedir. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."