Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1594 K.2022/1978

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davacı tarafından davalı tarafa faturalar karşılığı mal satılıp teslim edildiğini, ayrıca davalı tarafından borç karşılığı 30.000-TL Bedelli, 23.09.2017 keşide tarihli... Bankası ... Ankara Şubesi ... seri nolu çekin müvekkiline teslim edildiğini, çekin karşılıksız çıktığını, cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağın ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için icra takibine başlandığını, davalının borca itirazı ile takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda; davacının tacir olduğu, davalının ise Yapı Kooperatifi olduğu, Yapı Kooperatiflerinin tacir olmadığına ilişkin Yargıtay dairelerinin yerleşik içtihatlarının bulunduğu, bir tarafın tacir olmasının mevcut davayı ticari dava kapsamına sokmayacağı, mevcut davanın 6102 sayılı TTK.'nun 4. ve 5. maddeleri kapsamında kalmadığı, bundan dolayı mevcut davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; Yapı Kooperatiflerinin tacir sayıldığını, Yargıtayın yerleşik içtihatlarında tacir olduğu yönünde karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak, işin esasına girilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; görevli mahkemenin tayini noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; cari hesap ilişkisine dayalı alacak nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Görülmekte olan davada irdelenmesi gereken husus, davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve belirlenecek niteliğe göre davaya bakmakta görevli mahkemenin tayini noktasında toplanmaktadır. Bilindiği gibi ticari davalar, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.

Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.

Somut olayda uyuşmazlığın niteliği TTK'nın yukarıda yazılı maddeleri ile TTK'nın 124/1. maddesi hükmünün birlikte değerlendirilmesinde; davalı kooperatifin tacir olduğu, her iki tarafın tacir ve her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgilin bu davanın, ticari dava niteliği karşısında görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmıştır. Davalı Kooperatifin Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/19-1658 Esas, 2017/1464 Karar ve 29/11/2017 T. Sayılı kararı ile de belirtildiği üzere tacir kabul edilmesi gerektiğinden, yerel mahkemece uyuşmazlıkta asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu hususu dikkate alınmalıdır (Dairemizin 2020/224 Esas, 2020/432 Karar 19/03/2020 tarih sayılı ve benzer kararları).

Açıklanan nedenlerle mahkemece, işin esasına girilerek delilleri toplanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece dava dilekçesinin davanın usulden reddine dair verilen kararın HMK.353/1-a-3.maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Katip... · e-imzalıdır