Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1877 K.2025/132

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacılar vekili, dava dışı ...'nin ... parseldeki taşınmaz hissesini satış işlemi ile birlikte hisse sahibi iken yapmış olduğu kira sözleşmesi ve sözleşmeye bağlı yapılan protokoldeki hak ve alacaklarını müvekkillerine temlik ettiğini, müvekkillerinin adına kayıtlı olan ... parseldeki taşınmazın benzin istasyonu olarak kullanılması için davalılardan ... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile kira sözleşmesi yapıldığını, kira sözleşmesi akabinde davacılar ile davalılardan ... ... Ltd.

Şti.'nin ve diğer davalı ...Ş.'nin protokol imzaladıklarını, protokolde davalılarca yapılması gereken ve taahhüt edilen işlemlerin açıklandığını, davalı .... Ltd.

Şti.'nin 06/02/2015 tarihinde mülkiyeti müvekkilleri adına kayıtlı kiracı sıfatı ile bulunduğu taşınmazda işlettiği benzin istasyonunda kaçak mazot yakalattığını, benzin istasyonunun mühürlendiğini, tahliyenin 05/09/2016 tarihinde gerçekleştirildiğini, müvekkillerinin kiracı hakkında ceza davası sona erene kadar mühürleme işlemi devam ettiği için hiçbir işlem yapmaksızın beklemek zorunda kaldıklarını Ankara Batı 3. Sulh Hukuk Hakimliği’nin 2017/3 D.iş sayılı dosyası ile gerekli tespitlerin yapıldığını,

taraflar arasında imzalanan protokolün 5. maddesinde ve protokolün eki olarak kabul edilen EK-1’de belirtilen ve davalılar tarafından yapılması veya bedelinin ödenmesi taahhüt altına alınan 3 adet çift cidarlı tankın teslim ve montajının, akaryakıt altyapı tesisatının ve LPG kurulumu için alt yapı ve elektirik işçiliklerinin yapılmadığının tespit edildiğini, müvekkillerinin taahhüt edilip yapılmayan işlemlerden dolayı ciddi derecede zararları ve mağduriyetleri oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

protokolün eki ile kararlaştırılan işlemlerin yapılmaması nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini amacıyla 402.024,75 TL tutarındaki maddi tazminatın 21/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, inşaat işlerinin bittiği 29/06/2011 tarihinden 06/02/2015 tarihine kadar bayinin çalışmaya devam ettiği, tespite konu eksikliklerin istasyon işletilmesi için zorunlu parçalar olduğu, depo ve bir çok evsafa soruşturma aşamasında yapılan 06/02/2025 tarihli arama ve el koyma tutanağı ile el konulduğu, davalının inşaat işlerine ilişkin ödemeleri işin bittiğine ilişkin notlar ve faturalar kesildikten sonra yaptığı da göz önünde bulundurulduğunda davalının eksik iş yaptığı hususunun ispat edilemediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik araştırma ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini, taraflar arasındaki protokol kapsamında yapılacak işlerin belirlendiğini, yapılan tespit sonucunda işlerin yapılmadığı hususunun anlaşıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin eki niteliğindeki protokol kapsamında davacının alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki protokol kapsamında davalı yanın edimlerini yerine getirmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davalı ile dava dışı bayi arasında 11.03.2009 tarihinde akdedilmiş, davacılar, davalı ve dava dışı bayi arasında ise 01.03.2011 tarihli protokol düzenlenmiştir. Bu protokol ile bayilik sözleşmesi’ne konu istasyonun modernize edilmesi için davalı tarafından davalının ödeyeceği “inkişaf bedeli” ile bu bedelin bayi tarafından hangi iş kalemleri için harcanacağı tanımlanmış, ayrıca davacılar tarafından davalı lehine tesis edilmiş, süre gelen intifa hakkının süresinin Rekabet Kurulu kararlarına uygun şekilde kısaltılacağı taahhüt edilmiştir.

Taraflar arasındaki protokolün “Tesisin İnşaı veya Tadilatı” başlıklı 5. maddesinde, protokol konusu istasyon inşaatı ve/veya tadilat işlerinde kullanılmak üzere, 220.000 $ (İkiyüzyirmibinamerikandoları)+KDV ticari inkişaf bedeli veya inkişaf/yatırım bedelinin davalı tarafından dava dışı Bayiye verileceği, bayinin de bu bedel ile protokolün imza tarihinden itibaren 3 (üç) ay içinde yüklendiği inşaat ve işlerini tamamlayacağı, tamamlaması halinde ise davalının 2 (iki) ay içinde tamamlayacağı kararlaştırılmıştır.

Bu kapsamda davalı tarafından inkişaf bedelinin dava dışı bayiye ödendiği anlaşılmıştır. Davacı yanca bu ödemelere karşın bayi tarafından yapılacak işlerin yapılmadığı ve yapılmamasından da protokolün bahsi geçen 5. maddesi uyarınca davalının da sorumlu olduğu iddia edilerek iş bu dava açılmıştır.

Protokol uyarınca, davacının yapılmadığını iddia ettiği işlerin protokolün imza tarihinden itibaren 3(üç) ay içinde diğer dava dışı bayi tarafından yapılması, yani 01.06.2011 tarihinde tamamlanması, aksi halde, davalı tarafından 2(iki) ay içinde, yani 01.08.2011 tarihinde tamamlanması gerekmektedir.

Bu süreler içinde belirtilen işlerin yapılmaması halinde ise davacı maliklerin protokolün 5. maddesi uyarınca, protokolü feshetme hakları bulunmaktadır. Davacı maliklerin yapılmadığını iddia ederek zararlarını talep ettiği işlemlerin en geç 01.08.2011 tarihinde tamamlanmış olması, tamamlanmamış ise protokol uyarınca bu tarihte davacı maliklerin protokolü feshetmiş olmaları gerekirdi. Davalı ile dava dışı bayi arasındaki bayilik ilişkisi, bayinin hukuka aykırı faaliyetleri gerekçe gösterilerek süresinden önce 11/02/2015 tarihli fesih ihtarnamesi ile sonlandırılmıştır.

Ankara Batı 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/3 D.iş sayılı dosyası ile 17/01/2017 tarihinde yapılan keşif ile eksiklikler davacı yanca tespit edilerek iş bu dava açılmıştır.

Protokolün ilgili maddesi uyarınca davalı yanın taahhüt altına girdiği işler yönünden belirlenen süre içerisinde protokolün feshedilmediği, bayilik sözleşmesinin davalı yanca feshedilene kadar devam ettiği, davacıların dava dışı bayi ile aralarındaki kira ilişkisine dair bir talepleri olmadığı, tespitin 17/01/2017 tarihinde yapıldığı, davacı yanca 16/03/2018 tarihinde iş bu davanın açıldığı,

davalı tarafından dava dışı bayiye ödemelerin yapıldığı gözetildiğinde davacının protokolü süresinde feshetmeyerek eksikliklere zımnen muvafakat ettiği anlaşılmış olup mahkemece bu gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davacılar vekilinin gerekçeye yönelik istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."