Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/806 K.2024/843

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında PVC alım satımına ilişkin anlaşma olduğunu, sipariş bedellerine karşılık dava dilekçesinde belirtilen bonoların teslim edildiğini, davalının edimini yerine getirmediği gibi kötü niyetli olarak kendisine verilen bonoları icra takibine konu ettiğini belirterek Ankara 26. İcra Müdürlüğü'nün 2012/11606-11892-12845-11580-12699 E. sayılı dosyalarındaki bonolardan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davacının müvekkilinden malzemeleri dava dışı ... adına sipariş ettiğini, müvekkilinin cari hesaplarına göre bu senetlerin ... carisine işlendiğini, müvekkilinin malzemelerin teslimini sağladığını, ancak alacağına kavuşamadığını, senetler ödenmeyince icra takibi yapıldığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, ispat yükü üzerinde olan davacı yanca mal teslim edilmediği iddiasının ispat edilemediği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Mahkemece ispat yükünün tayininde hataya düşüldüğü, davalı yanca alacaklı olduğunun ispat edilmesi gerektiği bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bonolar nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi karşılığında mal teslim edilmediği iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2012/11892 E. sayılı icra dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı tarafından davacı (lehtar) ve ( senedi düzenleyen) dava dışı ... Tic. Ltd.Şti aleyhine 03/02/2012 tanzim,v30/06/2012 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli malen kaydı yer alan bonodan dolayı kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı takip talebinde 10.000,00 TL asıl alacak, 145,89 TL işlemiş faiz, 30,00 TL komisyon, 83,54 TL komisyon ücreti olmak üzere toplam 10.259,43 TL talep edildiği takibin kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2012/12699 E. sayılı icra dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı tarafından davacı (lehtar) ve (senedi düzenleyen ) dava dışı ... aleyhine 16/08/2012 tarihinde başlatılan icra takibinde 7.500,00 TL bedelli nakden kaydı yer alan bonoya dayalı olarak 7.500,00 TL asıl alacak, 284,49 TL işlemiş faiz, 22,50 TL komisyon, 83,54 TL komisyon ücreti olmak üzere toplam 7.890,53 TL talep edildiği takibin kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2012/11580 E. sayılı icra dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus icra takibinde 29.06.2012 vade tarihli 3.000,00 TL bedelli malen kaydı yer alan bonoya dayalı olarak 3.000,00 TL asıl alacak, 35.01 TL işlemiş faiz, 9,00 TL komisyon olmak üzere toplam 3.044,01 TL talep ediliği takibin kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2012/12845 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı tarafından davacı (lehtar) ... ve (senedi düzenleyen) dava dışı ... Ltd.Şti aleyhine 03/02/2012 tanzim tarihli, 31/07/2012 vade tarihli 10.000,00 TL bedelli malen kaydı yer alan bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı takibin kesinleştiği görülmüştür.

Ankara 26. İcra Müdürlüğü’nün 2012/11606 E. sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden, davalı tarafından davalı (lehtar) ... ve (senedi düzenleyen) dava dışı ... aleyhine 17.500,00 TL bedelli daire kayıtlı 16/10/2011 tanzim tarihli, 30/04/2012 vade tarihli senetten dolayı bakiye 2.500,00 TL için kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı takibin kesinleştiği görülmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkili ...'ın davalıyla bir kısım PVC malzemesinin kendisine verilmesi için anlaştıklarını bu siparişlerin bedellerine karşılık davalı şirketin yetkililerine takip konusu senetlerin verildiğini, senetler karşılığında siparişlerin teslim edilmediğini iddia etmiştir. Davalı savunmasında senetlerin dava dışı ...'nın verdiği siparişler için verildiğini savunmuştur.

TMK.'nun 6.maddesi gereğince "Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür." hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamında davacı tarafın malın teslim edilmediği olgusunu yazılı delilerle kanıtlayamadığı görülmektedir. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."