Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/866 K.2024/709

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacıların hissedar olduğu şirket ile davalılar arasında ticari ilişki olduğunu, açık hesap şeklinde çalıştığını, davalı şirketten alınan unlara dair ödemelerin çek yolu ile yapıldığını, daha sonra davalı şirketin alınan mallara ilişkin davacı yandan boş teminat senedi aldığını, teminat senedinin şirket yetkilisince 750.000,00TL olarak doldurularak ıslak imzalı belgeyi müvekkiline teslim ettiğini, aylık seri şekilde davalı şirkete çek bedellerinin ödendiğini, yaşanan bir sıkıntı sonucu 10 gün erteleme istediklerini, davalı şirketin kötü niyetli olarak hiç bir izah dinlemeden çeklerin hepsini işleme koyduğunu,

icra takipleri başlattığını, tüm hesaplarına bloke koyduğunu, müvekkillerinin kesilen çeklerden doğan sorumluluğu kabul ettiğini, ancak dava konusu 750.000,00 TL'lik teminat senedine dayalı borcu kabul etmediklerini, bu paraya dair bir mal tesliminin yapılmadığını, olmayan bir satış ile müvekkilinin borçlu gösterildiğini, senede konu borçtan kaynaklı Eskişehir 2. İcra Müdürlüğünün 2019/13674 sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, icra takibinden dolayı müvekkilinin bankalar ile çalışamadığını, mağdur olduğunu, icra tehdidi altında kaldığını belirterek,

açılan takibin durdurulmasını ve iptalini, ayrıca müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, ayrıca %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, dava konusu senedin teminat senedi olmadığını, davacı tarafın iddiasına dayanak gösterdiği 28/08/2019 tarihli teminat senedi alındığına dair alındı nüshasındaki senedin icra takibinin dayanağı senet olmadığını, zira teminat senedindeki düzenleme tarihinin 28/08/2019 olup, alındı nüsha tarihi ile aynı olduğunu, icra takibine konu senedin düzenleme tarihinin ise 14/11/2019 olduğunu, 28/08/2019 düzenleme tarihli teminat senedinin kabul edilmeyerek davacılara geri verildiğini, akabinde davacıların dava konusu kambiyo senedini verdiklerini, davacı tarafın teminat senedi olduğu iddiasını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini,

davacı tarafın icra takibinde yaptığı borca itirazın da reddine karar verildiğini, ayrıca özel belgede sahtecilik ve açığa imzanın kötüye kullanılması iddiası ile yapılan suç duyurusu sonucunda da Eskişehir C. Başsavcılığı tarafından kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, dava konusu senedin kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren bir kambiyo senedi olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu senedin 11/11/2019 tarihinde düzenlendiği, davacılar ... ve ...'ün borçlu sıfatıyla, davacı ...'in ise kefil sıfatıyla senedi imzaladıkları, senette "bedelin malen alındı" ibaresinin bulunduğu, davacı tarafın senedin teminat senedi olduğunu iddia etmesi nedeniyle bu hususun yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiği, her ne kadar davacı tarafın, davalı şirketin kaşe ve yetkilisinin imzasını içeren 28/08/2019 tarihli belgeyi sunmuş ise de belgenin 28/08/2019 tarihinde düzenlendiği, davaya konu senedin ise daha sonra 11/11/2019 tarihinde düzenlendiği,

buna göre 28/08/2019 tarihli belgede bahsi geçen senedin dava konusu senet olmadığı, aksinin de davacı tarafça yazılı belge ile ispat edilemediği, buna göre 28/08/2019 tarihli belgeye itibar edilmesinin mümkün olmadığı, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda da, dava konusu senedin davacıların ortağı olduğu şirketin ticari defterlerine kaydedilmediği gibi takip tarihi itibariyle davalı şirketin davacıların ortağı olduğu şirketten 793.865,03 TL alacaklı olduğu, dava konusu senedin teminat senedi olduğuna dair herhangi bir kayıtta bulunmadığı, buna göre davacı tarafın iddiasını yazılı delil ile ispat edemediği,

davacı tarafın delil listesinde yemin deliline dayanması nedeniyle yemin delilline başvurma hakkı hatırlatıldığı, davacı tarafın yemin deliline başvurması ve yemin metni ibrazı üzerine davalı şirket adına meşruhatlı yemin davetiyesi çıkarıldığı,

davacı şirket yetkilisi duruşmada hazır bulunarak yeminli beyanında dava konusu senedin teminat senedi değil, borç senedi olduğunu, davacılardan daha öncesinde bir teminat senedi aldıklarını, buna karşılık da teminat senedi olduğunu gösterir belgeyi verdiklerini, ancak senedi iade ettiklerini, dava konusu senedin bahsettiği senet ile bir ilgisi olmadığını belirttiği ve bu beyanında sebat ettiği, bu haliyle davacı tarafın dava konusu olan ve "malen alındı" ibaresi bulunan senedin teminat senedi olduğu hususunu ispat edemediği,

ayrıca her ne kadar Ankara BAM 19. Hukuk Dairesi tarafından senedin kambiyo senedi vasfı bulunmadığından bahisle icra takibinin iptaline dair temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiş ve henüz karar kesinleşmemiş ise de, dava konusu senedin kambiyo senedi olarak kabul edilmemesi halinde dahi davacılar tarafından senetteki imzaların inkar edilmemesi nedeniyle adi yazılı borç ikrarı içeren belge niteliğinde olması ve davacıların iş bu senedi,

hissedarı oldukları şirketin davalı şirkete olan borcun ifasını şahsi olarak üstlenmeleri amacıyla vermeleri nedeniyle iş bu menfi tespit davası yönünden istinaf mahkemesi kararının sonucunun dava sonucunu doğrudan etkilemeyeceği anlaşılmakla, kesinleşmesinin beklenilmesinde hukuki yarar görülmediği ve sübut bulmayan davacının davasının REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili tarafından; Dava konusu senedin teminat senedi olduğu, davalı tarafa yeminin usule uygun yaptırılmadığı, tam metnin okunmadığı, soru cevap şeklinde yaptırıldığı bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verilip verilmediği uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Eskişehir 2. İcra Dairesinin 2019/13674 esas sayılı dosyası ile, davalı alacaklı tarafından davacı borçlular hakkında 14/11/2019 düzenleme ve 13/12/2019 vade tarihli 750.000,00 TL bedelli kambiyo senedine ilişkin kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu senedin 14/11/2019 tarihinde düzenlenmiş olup, keşidecilerin davacılar ... ve ..., aval veren ise ... olduğu, vade tarihinin 13/12/2019 bedelin 750.000,00 TL olduğu ve bedelin malen alındı ibaresinin bulunduğu, senette keşide tarihi ve adresin olmadığı anlaşılmıştır.

Davaya konu edilen senette keşide yerinin bulunmadığı, bu durumda kambiyo vasfının olmadığı, davacıların şirket ortağı olduğu, ancak tacir olup olmadıklarına dair dosyada bilgi ve belge olmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece öncelikle senedin kambiyo vasfında olmadığı gözetilerek, davacıların tacir olup olmadıkları araştırılıp, mahkemenin davaya bakmaya görevli olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.a.6.maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."