Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1352 K.2024/198

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı borçlu arasında 2014 yılı boyunca ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından, davalı borçlu şirkete hizmet verildiğini, ancak davalı borçlunun bu hizmetin karşılığı olan ve cari hesap ekstresinde gözüken bedeli ödemediğini, bakiye bedelin tahsili için Ankara 17 İcra Müdürlüğünün 2014/18781 E, sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... Sigorta A.Ş vekili de; TTK 1472.md gereğince icra takibine konu haklarına davacının kısmi halef olduklarını kredi risk sigortası kapsamında 16.09.2014 tarihinde 390.148,46TL hasar ödemesi yaptığını yasal halef olduğunu bildirmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, dosyaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece verilen ilk kararda. "İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardandır. Davaya konu icra takibinde cari hesap ekstresine dayanılmıştır. Takip talepnamesinde. 436.498,06 TL Cari hesap alacağının davalıdan tahsili istenmiştir. Ancak davacı şirketin defter kayıtları incelendiğinde. 20.12.2014 tarih ve 995 yevmiye maddesi ile davalıdan 436.816,66 TL tutarında çek alındığı, bu kayda göre davacının bir alacağı kalmadığı görülmüştür.

Davacı vekili cari hesaptaki bu kaydın muhasebesel bir gereklilikten kaynaklandığını ve gerçeği yansıtmadığını iddia etmiştir. Davacı defterindeki 20.12.2014 tarihli kaydın davacının iddia ettiği gibi muhasebesel bir zorunluluktan kaynaklanmadığı, bu kaydın "çek alınması" durumunda yapılması gereken bir kayıt olduğu 27.05.2019 tarihli bilirkişi raporu ile saptanmıştır.

Davacının kendi defterlerindeki lehine kayıtları dikkate alırken aleyhe olan kayıtları gözden kaçırması olanaklı değildir. Usulüne uygun tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Davcı 19.09.2014 tarihinde yaptığı icra takibinde; cari hesaba bağlı 436.498,06 TL alacağı takip konusu yapmış ve bu tutarı defterindeki 20.12.2014 tarihli kayıt ile kapatmıştır. İtirazın iptali davaları takiple sıkı sıkıya bağlı davalardandır.

Takip talepnamesindeki cari hesap alacağı takip tarihinden sonra 20.12.2014 tarihli kayıt ile sonlandırılmıştır. Bu aşamadan sonra itirazın hükümden düşürülerek takibe devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Davacının kambiyo senedine bağlı alacağının devam ediyor olması eldeki dava bakımından aksi bir sonuca ulaşmayı sağlamaz.

Ancak takip tarihi ile ödeme tarihi arasında geçen süreye ilişkin olarak takip ferileri yönünden takibin devamında hukuki yarar görüldüğünden miktar belirtmeksizin feriler yönünden takibin devamına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

-Davacı vekilinin 436.498,06-TL'ye yönelik itirazın iptali talebinin reddine, 20.12.2014 tarihli 436.816,66-TL çek tahsilat kaydı dikkate alınarak takip ferileri yönünden takibe devam edilmesine" karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine Dairemizce; Mahkemece ticari defterler incelenerek davacı defterinde kayıtlı olan ve davalı tarafça ödeme olarak verilen çek nedeniyle davacı alacağının kalmadığının belirtildiği, mevcut bir borç için çek verilmesi halinde çekin ifa uğruna verildiğinin kabul edildiği, ödemenin yapılıp yapılmadığının ise çek bedelinin tahsil edilmesi halinde gerçekleşeceği, Mahkemece bu husus araştırılmadan yazılı olduğu şekilde karar verilmesinin doğru olmadığı, çek bedelinin ödenip ödenmediği belirlenerek ve ... şirketinin yargılama sırasında sunduğu dilekçesi de değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece kararın kaldırılması üzerine. "Davacılar vekilince sunulan 01/12/2022 tarihli dilekçede özetle; müvekkili ...nin alacağının dava tarihi itibari ile 436.498,06 TL iken, diğer müvekkili ...

Sigorta A.Ş tarafından hasar ödemesi olarak 16/09/2014 tarihinde 390.148,46 TL ödeme yapıldığını, huzurdaki davaya konu takibin 436.498,06 TL üzerinden açıldığını beyan ederek 46.349,60 TL asıl alacak tutarı ve itirazın iptali davasına konu icra takibinin işbu tutara tekabül eden ferileri, takip öncesi işlemiş faizin tamamı, hasar ödemesi tarihi olan 16/09/2014 tarihine kadar asıl alacağın tamamı.

16/09/2014 hasar ödemesi tarihinden sonra ise 46.349,60 TL asıl alacak kesimine işlemiş-işleyecek faiz ve diğer ferileri ile birlikte alacaklı sigortalı ... Petrol .. Ltd. Şti adına, 390.148,46 TL asıl alacak tutarı ve itirazın iptali davasına konu icra takibinin tüm masrafları ile 16/09/2014 hasar ödemesi tarihinden itibaren işbu asıl alacak kesimine işlemiş-işleyecek faiz ve diğer ferileri ile birlikte, icra takibine ... Sigorta A.Ş adına devam edileceğini beyan etmiştir.

Tüm kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusunun satım bedeli alacağı istemine ilişkin olduğu ve mahkememizce davacı ticari defterinde çekler hesabında kayıtlı 436.498,06 TL tutarı ödeme olarak kabul edildiği halde Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile davacı defterlerindeki çekle tahsil edildiği kaydının tek başına edimin davalı tarafından ifası olarak kabul edilemeyeceği gerekçesi ile kararın kaldırılmış olması nedeniyle, davalı tarafından davacıya verilen çeklerin ve ödemelerin borcu sona erdirip erdirmediğinin belirlenmesi noktasındadır.

Davalı yanca ticari defterler sunulmamış ve ödemeye yönelik davacıya çek teslim edildiği ve davacının tahsil ettiği kanıtlanamadığından takip tarihi itibariyle alacak tutarının 436.816,66TL olarak kabul edilmiştir. Davacı alacağının 390.148,06 TL tutarı ... Sigorta AŞ tarafından kredi risk sigortası kapsamında alacaklı ... Petrol .. Ltd.

Şti'ye ödenmiş olduğundan TTK'nın 1472. maddesi uyarınca bu tutardaki alacağın yasal halefi olması nedeniyle alacaklı ve davacı kabul edildiği" belirtilerek;

-Davanın kabulüne, Ankara 17. İcra Müdürlüğü'nün 2014/18781 sayılı icra dosyasında takibe yapılan itirazın iptali ile takibin 390.148,46 TL alacak yönünden alacaklı ... Sigorta A.Ş, 46.349,06 TL asıl alacak yönünden davacı ... Pet. Tic. Ve San. Ltd. Şti yönünden, takibin takip talebindeki koşullar ile devamına, -Hükmolunan toplam 436.498,06 TL alacağın %20'si oranında belirlenen 87.299,61 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacılara alacakları oranında ödenmesine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; Çekin bir ödeme vasıtası olduğu, çek alındığı davacı tarafın ticari defterleri ile sabit olduğu; müvekkiline ticari defterlerini sunmak üzere usulünce meşruhatlı davetiye çıkartılmamış olup; davalı yanca ticari defterlerin sunulmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmesinin; icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğu bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Çekle ödemenin kanıtlanıp kanıtlanamadığı ve icra inkar tazminatı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satıma dayalı fatura alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takibe itirazın iptali isteğine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2014/18781 E, sayılı dosyasında; davacı- ...Limited Şirketi tarafından ... ... hazır beton şirketi aleyhine 17.09.2014 tarihinde 436.498,06 TL cari hesap alacağı sebebine dayalı olarak ilamsız takibi yapılmış, davalı tarafça takibe süresinde yapılan itirazda borcu bulunmadığını bildirmiştir.

Mahkemece getirtilen davacıya ait ilgili dönem BA formlarından 2014 yılı 6. ayında 1 adet belge ile 55.331,00 TL, Nisan dönemi için 4 adet belge ile 311. 931,00 TL; Mayıs dönemi için 1 adet belge ile 50.572,0TL Mart dönemi için 1 adet belge ile 83.918,0 TL bildirim yapıldığı görülmüştür.

Hasar tazminat makbuzu başlıklı belgenin incelenmesinde; sigortalı ...Limited Şirketi, sigorta türü kredi risk sigortası alıcı ...'nın ödememe durumuna istinaden ödenen 390.148,46 TL olduğu, 16.09.2014 tarihinde müdahale talep edildiği, ...Şirketinin 390.148,46TL'yi sigortacısı ... Sigorta A.Ş tarafından nakten ve tamamen aldığını bildirdiği görülmüştür.

Sigorta şirketi TTK 1472 madde uyarınca sigorta tazminatın ödemesi nedeniyle sigortalının yerine hukuken halef olduğunu belirterek 390.148,46 TL'nin 16/09.2014 hasar ödemesi tarihinden itibaren icra takibinin tüm masrafları ile sigorta şirketleri adına devam edileceğini bildirmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davacı şirketin davalı şirkete 597.498,06 TL'lik satış yaptığı buna dair 7 adet fatura bulunduğu ayrıca 02.05.2014 tarihinde havale ile 35.000,0TL. 10.06.2014 tarihinde 68.000,00 TL. 14.07.

2014 tarihinde 40.000,00 TL ve 14.07.2014 tarihinde 18.000,00 TL olmak üzere toplam 161.000,00 TL tahsilat yaptığı buna göre borç bakiyesinin 436.498, 06 TL olduğu, 20.12 2014 tarihi itibari ile ticari defterinde alınan çekler hesabında 436.816,66 TL Akyapı Gruptan tahsilat yaptığı buna göre davacının davalıdan alacağının bulunmadığının bildirildiği; diğer raporda da davalının defterlerini ibrazdan kaçındığı bu nedenle davacının iddiasını ispatlamış sayılacağı takibin 436.498,06TL'den devam etmesi gerektiği bildirilmiştir.

Kaldırma kararı kapsamında mahkemece davacı defterlerinde kayıtlı olan çeklerle yapılan ödemenin davalı tarafça kanıtlanamadığı; davacı ...Şirketi tarafından sunulan 07.12.2022 tarihli beyan başlıklı belgede. "Muhasebe kayıtlarında 120.421 nolu cari hesapta (... Hazır Beton)2014 yılında sehven yapılmış olan işlem sebebiyle iş bu cari hesabı çek ödemeleri ile kapatılmıştır. Sonrasında fark edilen bu hatalı işlem düzeltilmiştir.

Söz konusu firma Şirketimize 436.498,60 TL borçlu iken iflas etmiş borcunu ödememiştir. Bu durum üzerine bu alacak bakiyesi alacaklarımız için kredisi sigortası poliçesi yaptırdığımız ... Sigorta firmasına devredilmiştir. ... iş bu alacağımıza ilişkin olarak Şirketimize 2015 yılında poliçede yer alan muafiyetler düşüldükten sonra 390.148,46TL hasar ödemesi yaptığı kalan 46.668,20 TL ise tahsil edilememiştir." denilerek düzeltilmiş muavin kayıt gönderilmiştir.

Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davalının ödemeyi kanıtlayamamasına ve belirlenen davacı alacağına hükmedilmesine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."