Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1530 K.2025/1454

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; davalı firmaya verilen 8558406, 8558407, 8558408 Nolu 40.000,00TL tutarındaki çeklerin vadesinde ödendiğini, 8558405, 8558404 nolu çeklerin ise ödenemediğini, firma tarafından arkası yazdırılmış ve iki çek için 1.290,00-TL X 2 = 2.580,00-TL banka sorumluluk tutarının bankadan alındığını, ... Ltd Şti'nin, ...

Şubesi 8558404 nolu 25.10.2016 vade ve 20.000,00-TL tutarlı çeki Ankara 10. İcra Dairesi 2016/23624 Esas takip numarası ile icra takibine konu edildiğini, bu takibe konu olarak ödemelerin harici olarak yapıldığını, anlaşma Protokolü incelendiğinde davalı şirket vekili Av. ... imzası ile dosya borcunun haricen anlaşıldığını ve dosyadan feragat edildiğini, ... Ltd Şti'nin, ...

Şubesi 8558404 nolu 25.09.2016 Vade ve 20.000,00 TL tutarlı çeki Ankara 30. İcra Dairesi 2016/21210 Esas takip numarası ile icra işlemlerine konu edildiğini, davalı ...

Ltd Şti Firmasından toplamda 49.851.97 TL mal alımı karşılığı Ankara 10. İcra Dairesi 2016/23624 dosyasına haricen yapılan ödeme ve 2.580.00 TL 2 adet çek bedeli ile çekler ile yapılan ödemeler olmak üzere toplamda, 62.580,00 TL ödeme yapıldığını, firmaya borçları olan 49.851,97 TL karşılığında toplamda 62.580,00 TL ödeme yapılarak firmanın alacağı bakiyeden 12.728,03 TL daha fazla ödeme yapıldığını, firma sahibi ... ile iyi niyetli olarak görüşmede ve durumu izah etmelerine rağmen firmaya borçlu olmadıkları halde Ankara 30. İcra Dairesi 2016/21210 Esas sayılı takip dosyasını geri çekmeyerek dosya borcunu, dosya masraflarını,

faizi ve avukatlık ücretlerini ödemelerinin istediğini, kendisine bunun haksız olduğunu izah etmelerine rağmen kötü niyetli ve haksız çıkar sağlamak amacıyla alacağın kalmadığını bilmesine rağmen Ankara 30. İcra Dairesi 2016/21210 Esas sayılı takip dosyası ile icra takibine devam ettiğini, ....

Ltd Şti'den aldıkları malzemeler karşılığı yaptıkları ödemeler göz önüne alınarak firmaya borçlarının olmadığını ve takibin iptal edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin ve diğer konularda dava/şikâyet hakları saklı kalmak kaydıyla; davalının şahsından alacağı bulunmaması sebebiyle ... şubesinin 8558404 nolu, 25.10.2016 vade tarihli ve 20.000,00TL çekten dolayı borçlu olmadığının kabulüne karar verilmesini, Ankara 30. İcra Dairesi 2016/21210 Esas sayılı İcra dosyasının kapatılmasına karar verilmesini, avukatlık ücretleri ve dava masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece toplanan deliller doğrultusunda; dava konusu çeklerde davacının keşideci, davalının lehtar konumunda bulunduğu, çek ödeme aracı olup çekin avans çeki olduğunu ileri süren davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamında dava konusu çeklerin avans çeki olduğuna dair yazılı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek, ticari defterler incelenerek karar verilmesi gerektiğini, mahkemece defterler celp edilmeden bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verilmesinin adil yargılama haklarını ve hukuki dinlenilme haklarını açıkça ihlal ettiğini, dosyaya sunulan protokol belge ve ibraname başlıklı davalı vekilinin de imzasını taşıyan belgenin çekin avans çeki olduğunu doğrudan ispatlamadığı gerekçesiyle karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, belgenin yazılı delil niteliğinde olduğunu, ispat yüküne ilişkin değerlendirmenin hatalı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verildiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; dava konusu edilen çeke istinaden davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çeke istinaden İİK’nun 72/3.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Yargılama neticesinde mahkemece dava konusu çekte davacının keşideci, davalının lehtar konumunda bulunduğu, çekin ödeme aracı olup çekin avans çeki olduğunu ileri süren davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamında dava konusu çeklerin avans çeki olduğuna dair yazılı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının, dava dilekçesinde yemin deliline dayandığı anlaşılmakla yemin teklif etme hakkının hatırlatılmaması doğru olmamıştır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Bu durumda, davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."