Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1571 K.2023/1437

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkil şirkete 19.01.2011 tarihli Çek Taahhütnamesi ile ... A.Ş. ... Şubesi nezdindeki ... numaralı TL banka hesabına bağlı ... numaralı çeklerin yer aldığı 25 sayfalık çek defteri ile ... numaralı ABD Doları banka hesabına bağlı ... numaralı çeklerin bulunduğu 10 sayfalık çek defteri verildiğini, müvekkili şirkete verilen çek defterinin müvekkili şirket nezdinde bulunamadığını, çeklerin doldurulup bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesini engellemek ve müvekkili şirket’in zarar görmemesi için ... A.Ş. ... Şubesi nezdindeki 384- 6297470 numaralı TL banka hesabına bağlı ... sayılı çek yapraklarının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava hasımsız açılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Türk Ticaret Kanunu'nun 818/s bendi yollaması ile aynı kanunun 757. maddesi ve devamı maddelerine gereğince, zayi nedeniyle çek iptali istemli dava açma hakkı işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibarı yetkili hamile tanındığı, davacı yetkili hamil değil, çeklerin yazılması halinde keşideci konumunda olacağından bu davayı açma yetkisi bulunmadığı, yine dava konusu edilen çek koçanında bulunan boş çek yaprakları olup, boş çek yaprakları çek vasfını kazanmadığından da çek zayi istemli dava açılamayacağı nazara alınarak, davacının, usul ve yasaya uygun olmayan davasının reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; İlk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi zayi nedeniyle çek iptaline karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; TTK'nın 757 ve devamı maddeleri gereğince dava konusu çekin zayiinden kaynaklanmakta olup, davacının zayi nedeniyle iptalini talep ettiği çeklerde keşideci sıfatını taşıması nedeni ile dava açma hakkı bulunup bulunmadığı ve zayi edildiği belirtilen çekin kıymetli evrak vasfına sahip olmadığından iptalinin talep edip edemeyeceği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek hesabı sahibi tarafından keşide edilen çeklerin zayi edilmesi iddiasına dayalı açtığı zayi nedeniyle çek iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler re'sen göz önünde tutularak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757.ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Diğer yandan davaya konu çekler boş çek yaprakları olup, TTK’nun 780. maddesi uyarınca kambiyo senedi vasfını haiz olmadığı kıymetli evrak vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun kanunda öngörülen konuluş amacı ile bağdaşmaz.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."