Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1845 K.2026/245

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Bilgisayar Sistemleri ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında T.C.

Sağlık Bakanlığı'na bağlı kamu hastanelerinin "Hastane Bilişim Yönetim Sistemleri" hizmet alımı ihalelerine davalının girebilmesi ile müvekkilinin yazılım sistemi kullanılarak davalının hizmet verebilmesine yönelik "Bayiilik Sözleşmesi" imzalandığını ve imzalanan bu sözleşmeyle müvekkilinin davalıya Diyarbakır ve Kastamonu gibi iller için yeni ihale yetkileri verilmesi ve müvekkilinin yazılımı ile yeni kazanç kapıları sağlanmasına ve müvekkilinin tüm iyiniyetli çabalarına rağmen davalının uzlaşma talebine aykırı davrandığını,

ödeme gecikmeleri için hem müvekkilinin merkezinde sözlü olarak hem de mail-kargo-whatsapp vb. yollarla yazılı olarak af talebinde bulunup ödeme planı ve düzeltme taahhüdü sunduğu halde ödeme yapmadığını, ödenmemiş fatura borçlarına karşılık müvekkili şirkete keşide edilen çeklerin bile karşılıksız çıktığını, gecikmiş ve ödemesi yapılmamış tüm fatura borçlarının ödenmesinin ihtar edildiğini, davalının güncel olarak kamu kurumlarında ve müvekkiline ait yazılımı bedelsiz ve lisansız olarak kullanmakta olduğunu,

ödemelerini de eksiksiz şekilde aldığını belirterek ödenmeyen fatura bedelinin sözleşmenin fesih tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/743 Esas, 2019/1121 Karar sayılı dosyasında davacı vekili; ödenmeyen Mayıs - Haziran - Temmuz - Ağustos aylarına ait toplam 250.422,24 TL bedelli fatura alacaklarının sözleşmenin fesih tarihinden itibaren en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/374 Esas, 2020/47 Karar sayılı dosyasında davacı vekili; davalı şirketin ödenmeyen Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait faturaların tahsili için davalarının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/150 Esas, 2021/190 Karar Sayılı dosyasında davacı vekili. 18/10/2018 tarihinde bayilik sözleşmesinin davacı tarafça tek taraflı olarak feshedildiğini, bu sözleşme kapsamında 2019 yılının Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarına ait yazılım bakım hizmetinin davalı tarafça ödenmediğini, ayrıca ödemesi davacı tarafından yapılmak zorunda kalınan karşılıksız çeke ait ödenmemiş vade farkı faturasının da mevcut olduğunu belirterek,

davalı tarafça 2019 yılının Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarına ilişkin olarak yazılım bakım hizmeti dolayısıyla düzenlenen fatura bedellerinin ve davacı tarafça ödenmesi yapılmak zorunda kalınan karşılıksız çeke ait ödenmemiş vade farkı faturası bakımından toplam 149.465,24-TL alacağın en yüksek ticari faizi ile birlikte temerrüt tarihinden itibaren tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/544 Esas, 2021/267 Karar sayılı dosyasında davalı birleşen davacı vekili; müvekkilinin 2014 yılından beri davacı şirket ile imzalanan bayilik sözleşmesi çerçevesinde, sözleşme süresince veri aktarımı ve HBYS sisteminin fonksiyonel çalışmaması nedeniyle müvekkiline yaklaşık 100.000 TL cezai işlem uygulandığını, müvekkilinin uğramış olduğu zararların tazmini için karşı tarafa ihtarname keşide edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin talep haklarının saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, şimdilik 10.000TL maddi tazminatın reeskont faizi ile birlikte tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili asıl ve birleşen davalarda ; müvekkili 2014 yılından beri davacı şirket ile imzalanan bayilik sözleşmesi çerçevesinde, Sağlık Bakanlığına bağlı birimlerce açılan Hastane Bilgi Yönetim sistemi hizmet ihalelerine katıldığını, müvekkili şirket ihalelere katılmadan önce katılacağı her bir ihale için davacı şirkete ilgili ihalenin teknik şartnamesi çerçevesinde fiyat ve ihaleye katılım için izin talebinde bulunduğunu, davacı şirket tarafından verilen izin ve fiyatı dikkate alarak ihaleye teklif sunduğunu, önceleri sorunsuz bir şekilde yürüyen taraflar arasındaki ilişki,

davacının gerek bayilik sözleşmesine gerekse taraflar arasındaki veri aktarımına ilişkin anlaşmalara aykırı davranması nedeniyle bozulmaya başladığını, özellikle ilk kez ihale alınan illerde, öncelikle davacı şirketin ürünü olan yazılımın kurulumu yapılmakta daha sonra ise daha önce kullanılan başka firmalara ait yazılımlarda depolanmış olan hasta ve hastane verilerinin davacı şirketin yazılımına aktarılması (veri aktarımı) yapılması gerektiğini, bu veri aktarımının müvekkili tarafından yapılmasının mümkün olmaması nedeniyle, veri aktarımları önceleri ücretsiz olarak davacı şirket tarafından yapıldığını,

daha sonra müvekkili tarafından ücret ödenmesine rağmen veriler kimi zaman tam olarak aktarılmadığını, özellikle Şırnak ilinde bedeli ödenmesine karşın davacı tarafından verilerin aktarılamaması nedeniyle hastanelerde pek çok sorun yaşandığını, bu sorunların çözüme kavuşturulması için davacıya yapılan bildirimlerden de herhangi bir sonuç alınamadığını, bu nedenle davacının yazılımı gerektiği gibi çalışmadığını, buna bağlı olarak müvekkili ilgili idarelerce pek çok cezai işlem uygulandığını ve hak edişlerinden kesintiye gidildiğini,

veri aktarımından ve yazılımın gerektiği güncellenmemesi ve çalışmamasından kaynaklanan sorunlar nedeniyle müvekkilinin ihale sözleşmesi ilgili idarece fesih edildiğini, bu kapsamda müvekkili 100.000 TL'nin üzerinde ceza ödemek durumunda kaldığı gibi, sözleşmesinin fesih edilmesi nedeniyle uzun sürecek bir iş ilişkisi için yapmış olduğu pek çok yatırımın boşa gittiğini, davacının yazılımı pek çok modülden oluştuğunu, oldukça kompleks bir yapıda ve kapsamlı olan yazılımda ortaya çıkacak sorunların giderilebilmesi için, yine bayilik sözleşmesinde davacının 7/24 teknik destek sağlayacağı öngörüldüğünü, bayilik Sözleşmesinin 4.1.5.

Maddesinde bu husus “Bayiye atanan ... destek uzmanı 7/24 telefonla Bayiye destek ve cevap verebilecek durumda olacaktır" şeklinde düzenlendiğini, ancak bu yükümlülüğüne rağmen davacı, teknik destek vermeyi giderek azaltmış, ihtiyaç duyulan anda ve zamanında bu hizmeti sunmadığını, ihale sözleşmeleri ve ihale mevzuatı gereğince kendisine tanınan süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi halinde müvekkili sürekli olarak ihaleyi yapan idarelerce para cezası ile cezalandırıldığını, davacı şirketin ödenmesini talep ettiği faturalar, süresi içinde TTK m. 21/2 hükmüne göre itiraz edilerek iade edildiğini,

dolayısıyla söz konusu faturaların ödenmemesinin haklı gerekçesi olan yukarıda sayılan sebeplerin bulunmadığını, söz konusu eksikliklerin giderildiği ispat yükümlülüğünün davacıda olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili ya ilave personel istihdam etmek ya da başkaca kişilerden ya da davacının teknik destek verdiği başkaca hastanelerden yardım almak suretiyle çözümler üretmeye çalıştığını, bu durumun müvekkiline ilave mali yükler getirdiğini, davacının, müvekkilininin yazılımını lisanssız kullandığı iddiası da gerçek dışı olduğunu, şayet ortada lisanssız bir kullanım varsa,

davacı şirket güncelleme şifrelerini değiştirdiği gibi, programı bütünüyle müvekkilinin kullanımına kapatabileceğini bildirerek asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece : Asıl ve birleşen davalar yönünden; davacının ürettiği Hastane Otomasyonu işi için 01.11.2017 tarihinde bayilik sözleşmesi bağıtlandığı, alınan 25/10/2022 sistem tarihli bilirkişi heyet raporuna göre , dava dışı idarelerce bildirilen sorunların mevcut dosya durumuna göre davacıya ait yazılım programında yer alan eksiklik veya kusurdan kaynaklandığının söylemesinin mümkün olmadığı, aynı sistemin birçok kamu kuruluşunda sorunsuz olarak kullanılmış ve kullanılmaya devam edilmekte olduğu,

taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden önce ve sonra davalının hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışmaya devam ettiği hastanelerde yaşanan sorunların davacıya ait programdaki eksiklik ve/veya kusurdan kaynaklanmadığı, programın çalıştığı ve aktif olarak kullanılmaya devam edildiği, böylelikle davacının sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yöntemince yerine getirdiği, davacının sözleşmeye göre edimini yerine getirmiş olmasına rağmen davalı bayinin taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacı tarafından keşide edilen 2018 yılı Ekim, Kasım, Aralık.

2019 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım Aralık aylarındaki faturaları ticari defterlerine kaydetmediği, faturaları iade ederek bedelini ödemediği, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, bu nedenle de davacının, davalıya karşı sözleşme kapsamında keşide ettiği 2018 yılı Ekim, Kasım, Aralık.

2019 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım Aralık aylarına ait dava konusu faturalar davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmasa da davacının edimini yerine getirdiği anlaşılmakla faturalara konu hizmet karşılığında faturalara konu yazılım hizmet bedelini talep edebileceği, asıl davada taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 2018/10-12 dönemlerinde davacı tarafından, davalı adına 13 adet ve toplam 392.546,34 TL tutarında fatura tanzim edildiği, davalı bayi tarafından asıl davaya konu faturalara karşılık 228.088,89 TL çekin verildiği,

bu çekin davacı tarafından Muş İcra Müdürlüğünün 2019/498E. sayılı dosyasında davalıya ödendiği, bakiye kısım için ödeme bilgisinin/ispatının bulunmadığı, bu nedenle davacının davalıdan asıl davaya konu faturalardan dolayı talep edebileceği bakiye alacak miktarının 164.45745-TL olduğu, birleşen Ankara 4 .Asliye Ticaret Mahkemesini 2019/374 E. sayılı dosyasında; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 2019/01-04 dönemlerinde davacının davalı adına 14 adet ve toplam 422.308,99 TL tutarında fatura tanzim edildiği, faturalara ilişkin ödeme bilgisinin/ispatının bulunmadığı,

bu nedenle birleşen davaya konu bu faturalardan dolayı davacının, davalı bayiden 422.308,99-TL alacaklı olduğu, birleşen Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/743 Esas sayılı dosyasında; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 2019/05-08 dönemlerinde davacının 8 adet ve toplam 250.422,24 TL tutarında fatura tanzim edildiği, faturalara ilişkin ödeme bilgisinin/ispatının bulunmadığı, bu nedenle birleşen davaya konu bu faturalardan dolayı davacının, davalı bayiden 250.422.24-TL alacaklı olduğu, birleşen Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/150 Esas sayılı dosyasında;

taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında 2019/09-12. dönemlerinde davacının 5 adet ve toplam 131.537,24 TL tutarında fatura tanzim edildiği, faturalara ilişkin ödeme bilgisinin/ispatının bulunmadığı, davacının işbu dosya kapsamında 17.928,00 TL vade farkı alacağı da talep ettiği, ancak davacı tarafından sunulan vade farkı faturasının dava dışı ... tarafından davacı adına düzenlendiği,

dava dışı faturadan alındığı iddia edilen lisansa ve bu lisansın davalının hizmet verdiği Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü'ndeki sisteminde kullanıldığına, bu işlem nedeniyle dava dışı firmanın davacıya vade farkı faturası kestiğine dair delil sunulmadığı davacının vade farkı alacağı talep edemeyeceği, ancak verdiği hizmet karşılığı düzenlediği dava konusu faturalardan dolayı alacak talebinde bulunabileceği, buna göre davacının, davalıdan birleşen davada talep edebileceği alacak miktarının 131.537.24-TL olduğu, belirlenen bu miktarlar üzerinden, davalının daha önce temerrüde sevki söz konusu olmadığı,

dava tarihlerinden itibaren avans faizine hükmedilmek suretiyle davaların kısmen kabulüne dair karar verilmiş, davacının, birleşen davalı ...'a karşı açtığı birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/544 Esas sayılı dosyası yönünden; birleşen davacı vekili işbu dosya kapsamında; davalıdan, davalının 10/11/2015 tarihli bayilik sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve bu nedenle zarara uğradığı iddiası ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL tazminat isteminde bulunduğu,

birleşen davalı ürettiği Hastane Otomasyonu ile ilgili ürün ve hizmetlerin davacı bayi tarafından Teklif Mektubuna göre davacı bayiye karşı veri atarımı yükümlülüğünü yerine getirmediği, bu nedenle davacı bayinin, davalıdan maddi zarar talebinde bulunabileceği, buna göre davalı ... şirketinden veri aktarımı işi için ödenen 20.000-TL'yi talep edebileceği, davacının eğitim için personeli için ödediği yol masrafları ve konaklama ücretlerini ise sözleşme hükümleri gözetildiğinde talep edemeyeceği,

yine davacının data aktarımındaki sorunlar nedeniyle dava dışı idare tarafından alacağından yapılan kesintileri ise dosyada bu kesintilerin idare tarafından data aktarımının tam olarak yerine getirilmemesinden dolayı yapıldığına ilişkin delil bulunmadığından talep edemeyeceği, bu hali ile davacının talep edebileceği tazminat tutarının 20.000,00 TL olduğu, davacı vekilinin 10.000,00 TL'ye hükmedilmesi istemi ile eldeki davayı açtığı ve ıslah dilekçesi de sunmadığı gözetilerek birleşen davanın 10.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verildiği, davalının daha önceden temerrüdünün söz konusu olmadığı,

dava tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiş, hükme karşı davalı – birleşen davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı birleşen davacı vekili; asıl ve birleşen davalarda bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu hükme esas alınamayacağını, davacının sözleşme devam ettiği sürece yazılımı güncellemek ve çalışır vaziyette tutmakla, destek uzmanı ile davalı bayiye 7/24 destek vermekle, telif mektuplarına göre data aktarımını taahhüt ettiği hastanelerde data aktarımından sorumlu olduğunu, davacının, müvekkilin teknik destek taleplerine sözleşmenin feshi gerekçesiyle artık teknik destek vermeyeceğini açıkça kabul ve ikrar ederek hizmet vermediğini, davacının sadece "Diyarbakır ve Kastamonu hastanelerinin zarar görmemesi adına;

doğrudan bu hastanelerden müvekkil şirkete gönderilecek "resmi yazı üzerine" sadece hastanelerin yöneticileri ve çalışanlarına destek verdiğini, sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, davacının, müvekkilin yazılımını lisanssız kullandığı iddiası da gerçek dışıdır.

Şayet ortada lisanssız bir kullanım varsa, davacı şirket güncelleme şifrelerini değiştirdiği gibi, programı bütünüyle müvekkilin kullanımına kapatabileceğini, davacının ihale sözleşmeleri ve eki ihale dokümanları uyarınca davacı tarafından yerine getirilmesi gereken, veri aktarımı, yazılımın bakanlık ihtiyaçları/talimatları doğrultusunda güncellenmesi ve bayi sıfatıyla yükleniciye 7-24 teknik destek verilmesi yükümlülüklerinin ihlalinden kaynaklandığını, müvekkil tarafından, bedellerin ödenmemesinin hangi somut bir gerekçelere dayandığı davacıya yazı, e-mail, telefon ve ihtarname şeklinde pek çok açıkça bildirildiğini,

davacının kendi kusurundan kaynaklanan hususlardan hareketle lehine menfaat sağlamaya çalışmasının hukuken kabul edilemeyeceğini, davacının sözleşmeye uygun olarak sorunsuz vermediği hizmetin karşılığını talep edemeyeceğini bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya konu davacı tarafından tanzim edilen faturalar tutarında davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, davacının sözleşme kapsamındaki edimini ifa edip etmediği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalarda; faturalara dayalı alacağın tahsili ile karşılıksız çeke ait ödenmemiş vade farkı faturasından kaynaklanan alacak bayilik sözleşmesi uyarınca davacıya ait hastane bilişim yönetim sistemleri yazılım programının davalı tarafından aldığı ihalelerde kullanıldığı halde dava konusu döneme ilişkin bedelin ödenmediği iddiasıyla tazmini ile bayilik sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle davacının uğradığı zararın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda asıl davada davacının verdiği hizmet karşılığı düzenlenen fatura muhteviyatı kadar alacaklı olduğunun anlaşılmasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre, davalı birleşen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."