Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1933 K.2025/1595

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkil şirket tarafından, davalıya ait hesaba "100 Takim Ebs Fren Sistemi Peşinatı" aciklamasi ile 50.000 Euro ödeme yapıldığını ancak davalının ihtarnameye rağmen müvekkiline malı teslim etmediğini, davalıya ödenen 50.000 Euro'yu da iade etmediğini, ödenen mal bedelinin iadesi için girişilen takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; gönderilen tutarın taraflar arasındaki sözlü anlaşma gereğince ön sipariş bedeli olarak gönderildiğini, sözlü anlaşmaya göre 30/03/2022 tarihinde 190.000 Euro daha gönderilmesi gerektiğini, bu para gönderilmiş olsaydı kalan 250 takım fren sisteminin gönderileceğini, 100 tane fren sistemini 2023 tarihinde teslim edeceğini, teslim tarihi 31/07/2023 tarihi olarak belirlendiğini, teslimat 100+100+100+50 olarak yapılacağını, sonuç olarak davacı tarafın kalan bedeli ödemediği için anlaşmaya aykırı hareket ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ

Mahkemece; davacı taraf, taraflar arasındaki anlaşma gereğince davalıya 03/03/2022 tarihinde "100 Takım Ebs Fren Sistemi Peşinatı" açıklaması ile 50.000,00 Euro gönderdiği davacı taraf, bu ödemeye rağmen 100 takım fren sisteminin gönderilmediğini iddia ederken, davalı taraf, 28/02/2022 tarihli belgeye dayanarak anlaşmanın 350 takım üzerinden yapıldığı, 50.000 Euro peşinattan haricinde bakiye mal bedeli olan 190.000 Euro’nun da ödenmesi gerektiğini, ancak ödemeler tamamlandıktan sonra teslimatın yapılacağının kararlaştırıldığını savunduğu ancak, davalı tarafın dayanak olarak gösterdiği 28/02/2022 tarihli belgenin davacı yanca imzalanmadığı,

yargılama sırasında belgenin aslının istendiği ancak sunulamadığı, dolayısıyla davalı savunmasını kanıtlayamadığı, davacı tarafın ihtarname ile işin üç gün içerisinde yapılmasını, aksi takdirde bedelin iadesine karar verilmesini talep ettiği, işin yapılmadığı, davacı tarafın talebinde haklı olduğu,

faiz hesabının ihtarname tarihine göre yeniden yapıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/61427 esas sayılı icra dosyasına davalının yaptığı itirazın iptaline, takibin 50.000EURO asıl, 159,38EURO işlemiş faiz üzerinden devamına, asıl alacak olan 50.000EURO'nun %20'si olan 10.000EURO'nun davanın açıldığı tarihteki kur üzerinden karşılığı olan 200.638,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davanın konusu müvekkil ile davacı şirket arasında ahitleşilen ve 28.02.2022 Tarihli sipariş fişi gereğince davacının peşinat olan 50.000 Euro gönderdiğini, müvekkilinin dekontta ne yazdığına bakmadığını, para hesaba geçince bu parayı tedarikçiye gönderdiğini ve imal edip teslim edeceği setlerin malzemelerinin peşinatını verdiğini, 50.000 EURO ‘nun müvekkile davacının göndermesiyle sipariş fişindeki şartların kabul edildiğini, zira, dekonta 100 Adet ...

EBS seti peşinatıdır yazmakla, zaten 100 adet setin fiyatının 50.000 Euro olmadığı açıkça anlaşıldığını, 50.000 Euronun gönderildiği tarih sipariş fişinde peşinatın yatırılacağı tarih olup bir buçuk yıl önceden para alınıp, hammadde bu para ile tedarik edilecek ve mal imal edilerek teslim edileceğini, davacı şirketin belirtilen tarihte parayı ödemeyince müvekkilinin de hammaddeyi alamadığını, malların imal edilemediğini, davacının üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, 30.03.2022 Tarihinde ödemesi gereken 190.000 Euro zamanında ödenmediğini,

edimini yerine getirmeyen davacının alacak talebinde bulunamayacağını ayrıca davada müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına karar verilemeyeceğini, belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davacı tarafından mal bedeli olarak yapılan avans ödemesi karşılığında mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle avans olarak yapılan ödemenin iadesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; avans olarak yapılan ödemenin mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle ödemenin iadesi için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davanın esasına ilişkin istinaf itirazlarının incelenmesinden önce itirazın iptaline konu icra takibinin usulune uygun olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlık, yabancı para üzerinden başlatılan icra takibinde takip talebinde yabancı para alacağının TL üzerinden değerinin gösterilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda davaya konu Ankara Batı İcra Müdürlüğünün 2022/61427 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 26/12/2022 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 03/03/2022 tarihli banka ödeme belgesine dayanarak 50.000 Euro asıl alacak ve 198,63 Euro işlemiş faizin tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip talebinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği, ancak ödeme emrinde tarih belirtmeden 1 Euro 19,7085 TL olarak gösterilmiş davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

2004 sayılı Kanun'un 58/3 maddesi uyarınca ilamsız icra takibinin konusu olan alacak yabancı para alacağı ise bu alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi gerekmekte olup bu husus kamu düzenine ilişkindir. Alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi mecburiyeti, takip talepnamesine uygun olarak düzenlenmesi gereken ödeme emri için de geçerlidir.

Ödeme emrinde de yabancı para alacağının Türk parası ile tutarının gösterilmesi gerekir, yabancı para alacağı üzerinden ödeme emri düzenlenemez. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/05/2024 Tarih, 2023/957 Esas, 2024/281 Karar sayılı kararı).

Takip talepnamesinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir (Aynı yönde Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/10/2024 Tarih, 2023/6385 Esas, 2024/7541 Karar sayılı kararı).

Yukarıda açıklandığı nedenlerle, takip dosyası incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu dava konusu icra takip talebinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığı anlaşıldığından ve usulüne uygun geçerli icra takibinin itirazın iptali davasında dava şartı olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne,

yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir durum bulunmadığından HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."