Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/39 K.2025/436

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." unvanı ile Talatpaşa Bulvarında saz (bağlama) imalatı yaptığını, bu sazların imalatı için, sazların kalitesine, çeşitlerine göre farklı farklı ağaç türleri gerektiğini, saz imalatları için gereken kayın, akağaç, ceviz, maun, dışbudak, dut ağaçları için keresteci davalı ... ve hammaddeci ... ile ön görüşmeler yapıldığını, davalılarca hammadde ve işleme yapılarak malzemelerin gönderilmesi hususunda bir uzlaşmaya varılınca davalı ... adına 2.000'er TL'lik 25 adet senet verildiğini, ...'nun işleme yaptığını, bu malların hammaddesini diğer davalı ...'in temin ettiğini, bu kişilerin beraber çalıştığını,

senetlerin ödemeleri başladığı, ilk senedin vadesi geldiği anda malların da Ankara'da bulunan davacının işyerine işlemeleri yapılmış olarak teslimatının başlayacağının kararlaştırıldığını, senetlerden 2 adetinin ödendiğini, anlaşmadan itibaren 2 ay geçmesine karşın davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyince, davacının ...'yu arayıp durumun nedenini sorduğunu, davalıların ekonomik olarak sıkıntıya girdiklerini, bu nedenle malları teslim edemeyeceklerini, davacının verdiği senetleri ve ödenen paraların iadesini istediğini, ancak davalıların senetleri iadeye yanaşmadıklarını,

davalıların Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nün 2017/5413 E. sayılı takip dosyası ile davacı aleyhine icra takibi başlattıklarını, iyiniyetli üçüncü kişi ilkesinden faydalanmak adına senedi diğer davalı ... adına işleme koyduklarını, davacının ödemelerine başlamış olmasına rağmen 2 ay boyunca herhangi bir mal teslimatı gerçekleşmediğini, ... ve ...'in beraber çalıştıklarını, ...'in bu iş için hammadde tedarik edeceğini, ...'nun ise bunu işleyip davacıya yollayacağını ancak yollamadıklarını, malların teslim edilmediği bu alışverişten dolayı davacının borçlu olmadığını,

ödenen paraların iadesi ve geri kalan senetler için Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nün 2017/5413 E. sayılı takip dosyası ile işleme konulan senetlerden dolayı davacının borçlu olmadığının tespitini, 22.09.2015 vadeli ve 23.08.2015 vadeli 2.000'er TL'den toplam ödenen 4.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ... vekili, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğu için senet metninden anlaşılamayan defilerin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir. Davalı ..., davacıyı tanımadığını, herhangi bir alışverişi olmadığını, ona herhangi bir taahhüte bulunmadığını, senetleri dava dışı ... isimli kişiden aldığını, ... ile de direkt alışverişi olmadığını, kardeşinin onunla alışverişi olduğunu, davacı ...'den herhangi bir alacağı olmadığını, diğer davalı ...'i tanıdığını, Düzce'de ağaç işi yaptığını, ona olan borcu nedeniyle bu senetleri ona cirolayıp verdiğini, davalı ... ile birlikte iş yapmadığını, ...’in çalışanı olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, takibe dayanak bonoların bedelsiz olduğu iddiasının davalı ... yönünden ispat edildiğini, ancak diğer davalının bedelsizlik iddiasını bildiği hususunun davacı yanca usulüne uygun delillerle ispat edilemediği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı ... tarafından;

Müvekkili tarafından davacı aleyhine yapılmış bir takip bulunmadığından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davacı ve diğer davalı ile ticari ilişkisi bulunmadığını, dava dilekçesinde anlatılan olaya dahil olmadığını, borcu nedeniyle diğer davalıya senedi ciro ettiğini, davacının iddialarını usulüne uygun delillerle ispat edemediğini, mahkemece diğer davalı hakkında davanın reddine karar verilmişken çelişkili şekilde hükümde davacının icra dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, ayrıca kendisine ödenen herhangi bir para olmadığı halde davacı yanca da bu yönde bir iddia ileri sürülmemişken istirdat hükmü kurulmasının da hatalı olduğunu,

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Mahkemece davalı ... yönünden davanın reddi kararının hatalı olduğunu, dosya kapsamı itibariyle davalı ...’in kötüniyetli hamil olduğu, lehdar ile iş ve iş birliği içerisinde bedelsiz senedi icra takibine konu ettiği hususunun ispat edildiğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık takibe dayanak bonoların bedelsiz olup olmadığı ve bu iddianın davalılara karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, istirdat şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davaya konu bono malen kaydını içermekte olup, bu kayıt karşısında bedelsizlik bakımından açılan menfi tespit davasında da ispat yükü davacı borçludadır. Bedelsizlik iddiası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 687. maddesi anlamında bir kişisel def’idir. Bedelsizlik bir kişisel def’i olduğundan lehtar tarafından hamile karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin çekleri bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def’ini ileri sürebilir.

Davacı yanın bedelsizlik iddiası takibe konu edilen ve ödenen bonolarda lehdar olarak görünen davalı ... tarafından kabul edilmiş, davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığı, senedin başka bir borç nedeniyle davalı ...’e ciro edilerek teslim edildiği ifade edilmiştir. Mahkemece bu davalı yönünden takibe konu 7 bono ve istirdata konu 2 bono nedeniyle menfi tespit hükmü kurulması yerindedir.

Davacı yanca ödenen 2 adet bono bedelinin davalı ...’ya yapılmadığı ve bu yönden istirdata yönelik mahkeme hükmünün yerinde olmadığı iddia edilmiş ise de senedin bedelsiz olduğunu kabul eden davalının her iki senette de lehdar konumunda olduğu ve ödemelerin davalı lehdardan tahsil edilebileceği anlaşılmıştır.

Yine mahkeme hükmünde davacının davalı ... yönünden açılan davanın kabulü ile menfi tespit istemine konu icra dosyası nedeniyle davalı ... yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi yerindedir.

Davacı yanın istinaf itirazlarının incelenmesine gelince, davacı yanca bedelsizlik iddiası ispat edilmiş olmak ile birlikte diğer davalının kötüniyetli hamil olduğu ve bedelsizlik ve hile nedeniyle menfi tespit istemine yönelik iddialarının dosya kapsamı ile ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına davacı vekili ile davalı ...’nun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."