Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/494 K.2023/908

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ...

Güneş Santrallerinin ya da projelerinin şirket ya da şirketlerini satın almak, şirkete ortak olmak, proje ve projelerin varlık satışını almak veya şirketlere ya da projelere ortak olmak amacıyla 10/03/2021 tarihinde danışmanlık ve gizlilik sözleşmesi ile aynı tarihli pişmanlık akçesi sözleşmesinin imzalandığını, müvekkilinin sözleşmede kendi üstüne düşen edimlerini ifa ettiğini, davalı tarafın gerekçesiz olarak sözleşmeye konu santral sahibi ile sözleşme yapmaktan vazgeçtiğini,

bahsedilen pişmanlık akçesi sözleşmesinin 1.1. maddesinde "Yatırımcının gerekçesiz vazgeçmesi halinde santralin satış bedeli üzerinden %3 tutarındaki bedeli pişmanlık akçesi olarak danışmana ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder" ibaresinin yer aldığını, davalının herhangi bir ödeme girişiminde bulunmadığını, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2021/16216 E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yaptığını,

davalının takibe haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve müvekkili lehine %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğinin simsarlık sözleşmesi olması sebebiyle tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının sözleşmedeki üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini, müvekkilinin ısrarla santralin teknik konuları ile santrali işleten şirket konusunda bilgi almak istese de davacının gerekli bilgileri vermediğini, müvekkilinin davalıdan kaynaklı olarak santral ile ilgili hiçbir bilgisi olmadığından santral sahibi ile sözleşme yapmaktan vazgeçmekte haklı olduğunu, davacının talebinde haksız olduğunu, aksi kabulde dahi danışmanlık sözleşmesinde düzenlenen cezai şart alacağından indirim yapılması gerektiğini bildirerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, tarafların ticaret sicil ve esnaf odasında tacir veya esnaf olarak kayıtlarının mevcut olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığa göre mutlak ya da nispi bir ticari davanın söz konusu olmadığı, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tüketici işlemi olarak değerlendirilmesine de hukuken olanak bulunmadığı, davaya bakmakla görevli mahkemenin HMK'nın 2/1. maddesi gereğince genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilerek davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/2. maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; Davalının iş bu santralde üretilen elektriği tacir sıfatıyla satma ve ticari gelir elde etme amacının olduğunu, dolayısıyla davalının tacir sıfatıyla hareket ettiğinin aşikar olduğunu, görevli mahkemenin tespitinin mahkemece yanlış yapıldığını, ilk derece mahkemesince verilen kararın yasaya ve usule aykırı olduğunu, İstinaf kanun yolna başvuran davalı vekili, Taraflar arasındaki sözleşmenin simsarlık sözleşmesi olduğunu, görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu bildirerek başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık görevli mahkemenin tespiti noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağının tahsili talebi ile başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. İnceleme, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Türk Ticaret Kanunun 3.maddesi ise, ”Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir” hükmünü içermektedir.

Türk Ticaret Kanunun 5.maddesinin 2.fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ticari sayılan "davalara", ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Eldeki dava, taraflar arasındaki sözleşme değerlendirildiğinde sözleşmenin amacı ve konusu gereği olup ticari nitelikte olduğu davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir.

6100 sayılı HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince görev hususunun dava şartı olması, HMK'nun 115/1.maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece gözetilmesi gerektiğinden istinaf nedeni olarak dayanılmasa dahi HMK'nun 355.maddesi gereğince re'sen istinaf incelemesi yapılması gereken bir husus olduğundan, taraf vekillerinin istinaf başvurularının bu gerekçelerle kabulü ile işin esasına girilerek delilleri toplanması ve sonucuna göre bir karar verilmek üzere yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-3.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."