Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/513 K.2025/1029

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 06/10/2020 tarihli Filo Araç Satış Sözleşmesi ve sözleşmeye ek taahhütname imzalanarak davalıya indirimli olarak 7 araç satıldığını, sözleşmenin 4.1 maddesi gereğince trafik tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmeden ve 10.000 km yol kat etmeden araçların davalı tarafından üçüncü kişilere satılamayacağını, davalının taahhüde aykırı olarak belirtilen süre ve km dolmadan araçları üçüncü kişilere sattığının tespit edildiğini, indirim tutarının iadesi için gönderilen ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalının haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin adresi itibariyle Sorgun Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, sözleşmenin müvekkili ile müzakere edilmeden tamamen müvekkili şirket aleyhine hükümler içeren matbu ve haksız bir sözleşme olduğunu, genel işlem koşullarına göre sözleşmenin dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte ... plakalı aracın 11.000 km olduktan sonra satıldığını, ... plakalı aracın ise 6 aylık süre geçtikten sonra satıldığını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan Örnek Filo Araç Satış Sözleşmesinin 1.1. maddesine göre; sözleşmenin konusunun filo müşterisi tarafından bayiden özel indirimli fiyatlar uygulanmak suretiyle satım olduğu, sözleşmenin 4.1. maddesine göre müşterinin araçları 3. kişilere kullandırmayacağı, filo indirime konu araçları piyasada yeniden satma amacı olmadığı,

araçların kendi adına tescil ettirmeden 3. kişilere devredemeyeceği, trafik tescil tarihinden 6 ay geçmeden ve 10.000 km yol kat etmeden 3. kişilere satamayacağı, bu yükümlülüklerin ihlali halinde filo indirim tutarını 15 gün içerisinde iade edeceği, sözleşme ekinde ayrıca taahhütname alındığı ve sözleşmedeki yükümlülüklerin tekrarlandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin sadece belirli bir konuda düzenlendiği, karmaşık bir yapıya sahip olmadığı, 9 maddeden ve 6 sayfadan oluştuğu, yazıların belirli büyüklükte ve okunaklı olduğu, ayrıca davalı tarafın sözleşmeden bağımsız olarak taahhütname düzenlediği,

bu taahhütnamenin konusunun ise sadece araçların km ve süre tamamlanmadan 3. kişilere devri halinde filo indiriminin iadesi konulu olduğu, bu durumda davalı tarafın yükümlülüklerinden haberdar olmadığını ya da yükümlülük ihtiva eden maddenin varlığı hakkında bilgilendirilmediğini iddia etmesinin düşünülemeyeceği, basiretli davranma yükümlülüğü bulunan davalı tacirin kompleks yapıya sahip olmayan sözleşme hükümlerini okumadığını ve haberdar olmadığını iddia etmesinin olağan olmadığı, bu nedenle sözleşmenin genel işlem koşulu içerdiği ve geçersiz olduğu yönündeki itirazlara itibar edilemeyeceği, sözleşmede 6 ay ve 10.000 km şartının bulunduğu,

... plakalı aracın 01/10/2020 tarihinde davalı adına tescil edildiği, 14/04/2021 tarihinde 6 aylık satış yasağı süresi dolduktan sonra satıldığı, noter satış sözleşmesinde aracın hangi km'ye ulaştıktan sonra satıldığının tespit edilmediği, noter satış sözleşmesinde ekspertiz raporunun bulunmadığı, tarafların aracın km'sini bildirmeyeceklerini ve bundan dolayı noteri sorumlu tutmayacaklarını beyan ettikleri, davacının bu satış sözleşmesinin tarafı olmaması nedeniyle aracın kaçıncı km'de satıldığını bilebilmesinin mümkün olmadığı,

satış tarihi itibariyle sözleşmeye uygun olarak 10.000 km yol kat edilip edilmediğinin ispatının bu durumda 2. satışı gerçekleştiren davalı üzerinde olacağı, davalının bu yönde delil ibraz edemediği, bu nedenle söz konusu araç yönünden satış koşulları tamamlanmadan 3. kişiye devrin yapıldığından indirim tutarının iadesinin gerektiği, ... plakalı aracın ise, noter kayıtlarına göre 30/09/2020 tarihinde davacı adına tescil edildiği, 17/12/2020 tarihinde davalı tarafından dava dışı kişiye devredildiği, aracın 6 aylık süre dolmadan satıldığı,

ihtarname tebliğ tarihine göre yapılan hesaplama sonucunda davanın kısmen kabulü ile 29.492,92 TL asıl alacak, 1.125,23 TL işlemiş faiz ve 320,61 TL ihtarname masrafı olmak üzere 30.938,76 TL üzerinden takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olduğunu, dava dilekçesinin usulüne uygun düzenlenmediğini, matbu sözleşme ve taahhütnamenin davacı tarafından tüm müşterilerine imzalattırıldığını, sözleşme hükümlerinin müzakere edilmediğini, aleyhe hükümler içeren sözleşmenin genel işlem koşulu içerdiğini, araçlardan birinin süre dolduktan diğerinin km'si dolduktan sonra satıldığını, bildirilen delillerin toplanmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mahkemenin yetkili olup olmadığı, davacının sözleşme ve taahhütname kapsamında indirimli satışı yapılan araçların şartlara aykırı 3.kişilere satışından dolayı indirim tutarını geri talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 16.İcra Müdürlüğünün 2021/7135 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 11/06/2021 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine sözleşme ve taahhütnameye dayalı 29.492,92 TL asıl alacak, 1.150,43 TL işlemiş faiz, 320,61 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 30.963,96 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde icra müdürlüğünün yetkisine ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında tarihsiz Örnek Filo Araç Satış Sözleşmesi başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 1.1 maddesine göre; sözleşmenin konusunun 0 km araçların filo müşterisi tarafından bayiden özel indirimli fiyatlar uygulanmak suretiyle satın alınması, teslimi ve kullanılması olduğu, sözleşmenin 4.1 maddesine göde;

müşterinin araçları 3. kişilere kullandırmayacağı, filo indirime konu araçların piyasada yeniden satma amacı olmayacağı, araçların kendi adına tescil ettirmeden 3. kişilere devredemeyeceği, araçların trafik tescil tarihinden 6 ay geçmeden ve 10.000 km yol kat etmeden 3. kişilere satmayacağı, bu yükümlülüklerin ihlali halinde filo indirim tutarını 15 gün içerisinde iade edeceği hususlarının kararlaştırıldığı, 06/10/2020 tarihli davalı tarafından imzalanan Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi başlıklı taahhütnamenin 3.3 maddesinde aynı hükmün bulunduğu,

sözleşmenin 8.1 maddesinde uyuşmazlık halinde bayinin kayıtlı olduğu Ticaret Sicilinin bulunduğu ildeki mahkemelerin yetkili kılındığı görülmüştür.

Dosyadaki tescil bilgilerine göre davaya konu ... plakalı aracın 01/10/2020 tarihinde davalı adına tescil edildiği, davalının bu aracı 14/04/2021 tarihinde yani 6 aylık satış yasağı süresi dolduktan sonra dava dışı 3.kişiye sattığı, noter satış sözleşmesinde km bilgisinin bulunmadığı, satış sırasında taraflarının km bildirmeyeceklerini beyan ettikleri, davaya konu ... plakalı aracın ise, noter kayıtlarına göre 30/09/2020 tarihinde davacı adına tescil edildiği, 6 aylık süre dolmadan 17/12/2020 tarihinde davalı tarafından 3.kişiye satışının yapıldığı görülmüştür. Davacının Ticaret Sicil Müdürlüğünde kayıtlı adresinin ... adresi olduğu görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki şartı gereğince davacının ticaret sicil adresi itibariyle yetki itirazının yerinde olmamasına,

davalı tarafından imzalanan sözleşme ve taahhütnamede açıkça indirimli alınan araçların 6 ay süre dolmadan ve 10.000 km yol kat etmeden satılamayacağı yönündeki şartın davalı tarafından ihlal edilmesine, ilgili hükümlerin genel işlem koşulu nedeniyle geçersiz olduğu yönündeki savunmanın yerinde olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."