Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/803 K.2024/825

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacı şirketin, davalı şirketten 27.04.2018 tarih ve A 021544 Seri numaralı faturayla ...

Kabinli Traktörün şanzımanmda meydana gelen hata ve sorunun garanti süresi içerisinde 2. kez arıza yapmış olması ve meydana gelen arızanın aracın gizli ayıbından kaynaklı olması ve garanti kapsamında bulunmasına rağmen davalı şirketçe arıza garanti kapsamına alınmayarak tamiratının yapılmaması karşısında aracın misliyle değiştirilmesine bunun mümkün olmadığı takdirde misli bedelinin hesaplanarak ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine ve ayrıca müvekkilinin yapmış olduğu, müvekkilinin şirketi davalı şirkete ait ...

Marka ... Kabinli Traktörü davalının yetkili satıcısı olan ... Petrol Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd.

Şti.’den 27.04.2018 fatura tarihi ve A 021544 Seri numaralı faturayla 140.000,00-TL bedelle satın alarak müvekkilinin şirketin ... bulunan işletmesinde müvekkilinin şirkete teslim edildiğini, müvekkilinin şirketinin davalıdan satın almış olduğu işbu traktörün garanti süresinin 3 yıl olduğunu, işbu traktörün normal rutin bakımları da garanti ve kullanım şartlarına uygun olarak davalı şirketin yetkili servisi olan ... İlçesinde bulunan ...

Otomotiv (... ...) isimli yetkili serviste usulüne uygun olarak müvekkilinin şirketçe yaptırıldığını, müvekkilinin şirketin usulüne uygun olarak traktörü işletmesinde kullanımı esnasında 17.07.2019 tarihinde traktörün şanzımanında olağan dışı bir ses gelmesi üzerine müvekkili şirket yetkilileri traktörü durdurarak motorunu kapattıklarını ve davalının yetkili servisi olan ...

Otomotiv (... ...) isimli yetkili servise bilgi verilerek yetkili servisin çağrıldığını, yetkili servisin traktörün bulunduğu müvekkili şirketin işletmesine gelerek sorunun ve arızanm traktörün şanzımanından kaynaklandığını ve şanzımanın içerisinde bulunan kuyruk mili devir dişlisinin ve kapağının kırıldığını ve davalı şirketle görüşeceklerini ve garanti kapsamında arızanm giderilerek traktörün yapılacağını müvekkilinin şirkete bildirdiğini,

ertesi gün 18.07.2019 tarihinde saat 17:00 sularında yetkili servis traktörün bulunduğu müvekkilinin şirkete ait işletmeye gelerek söze konu arızalanan kısmi parçayı getirmek suretiyle traktörün kuyruk mili devir dişlisi ve kapağının müvekkilinin şirket yetkilileri söz konusu traktörü ticari işletmesinde usulüne uygun olarak kullanmaya başladığını ve traktör 24.07.2019 tarihinde sabah saat 09:00 sularında işletmede kullanımı esnasında traktörün şanzımanından yine olağan dışı gürültülü sesler gelmesi üzerine davalının yetkili servisi olan ...

Otomotiv (... ...) isimli yetkili servise durum ve arıza bildirilmiş ve yetkili servis de traktörün servislerine getirilmesini bildirmesi üzerine müvekkilinin şirket yetkilisi ... tarafından traktör davalının yetkili servisine aynı gün içerisinde götürülerek servis yetkilisi ... ...’e teslim edildiğini, davalının Gölbaşı yetkili servisince günler sonra müvekkilinin şirket yetkilileri aranarak traktörün şanzımanmda yer alan parçada meydana gelen sorunun ve arızanıngaranti kapsamında değerlendirilmediğini ve garantiye girmediği bilgisi keyfi, haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkili şirkete bildirildiğini, davalı yan,

müvekkilinin şirkete satmış olduğu traktörü 3 yıl garanti kapsamında ve taahhüdünde olarak 27.04.2018 tarihinde satmış olmasına rağmen gizli ayıplı olarak müvekkiline satılmış olan traktörün garanti süresi içerisinde şanzımanından yakın tarihler içerisinde üst üste 2 kez arızanm meydana gelmiş olması,

ilk arızanın kısmi olarak onarımının yapılarak şanzımanın kontrolünün dahi yapılmadan sadece davalının yetkili servisi tarafından kısmi parça değiştirmek suretiyle onarımının yapıldığının söylenerek traktörün müvekkilinin şirkete eksik ve kusurlu olarak teslim edilmesi ve akabinde yakın tarih içerisinde yine traktörün aynı parçası olan şanzımanın farklı bir yerinden arıza vermesi ve söze konu arızanın fabrikasyon hata olması ve garanti kapsamında olmasına rağmen davalı yan tarafından söze konu arızanın garanti kapsamında olmadığı keyfi,

haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinin şirkete bildirilerek satış sözleşmesine ve garanti koşullarına aykırı bir şekilde ve ayıplı olarak müvekkilinin şirkete satılmış olan traktörün tamir ve onanmı yapılmadığını, müvekkili şirketçe traktörün şanzımanında meydana gelen arızanm tespiti amacıyla 31.07.2019 tarihinde Ankara Gölbaşı Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/59 Değişik İş Sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırılarak bilirkişi raporu da alındığını,

müvekkilinin şirketinin tacir olması ve işletmesinde söze konu davalıdan alınan traktörü fiilen kullanmaya ihtiyacı olmasına rağmen 24.07.2019 tarihinden itibaren fiili kullanımından mahrum kalarak işbu ihtiyaçlarını karşılayabilmek için müvekkilinin şirket traktör kiralamak zorunda kaldığını, ve davalı yandan satın almış olduğu traktörün şanzımanında meydana gelen arızanm gizli ayıp olması,

işbu ilk arızanm yetkili servisin özensizce kısmi parça değişimi suretiyle kısmi onarım yaparak sözde traktörün tamiratının yapıldığını belirterek müvekkili şirket yetkililerine kusurlu olarak teslim etmesi ve bundan yaklaşık 6 gün sonra traktörün aynı parçası olan şanzımanından yine arıza vermesi karşısında işbu arızayı davalı yanın garanti kapsamına keyfiyetle almayarak müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde mağdur etmesi karşısında müvekkilinin şirketi davalıdan satın almış olduğu traktörden ve satış sonrası servis hizmetlerinden usulüne uygun olarak hizmet alamamış olması nedeniyle işbu traktörden beklenen faydayı sağlayamamış

olması nedeniyle traktörün misliyle değiştirilmesine, bunun mümkün olmaması halinde mislinin değerinin tespitiyle işbu bedelin ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesi ile müvekkilinin kiralamak zorunda kaldığı traktör kira bedelinin müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; bu davanın müvekkilinin ... Traktör San.

A.ş.'ye karşı açılamadığını, niteliği itibariyle çiftçi TÜKETİCİ olmadığından, işbu olayda uygulanacak hukuk kuralları borçlar kanunu olduğunu, borçlar kanunu'nun taşınır satışına ilişkin işbu olaya uygulanacak hükümlerinde ayıba karşı sorumluktan satıcının sorumlu olduğunu, üreticinin ya da servis hizmeti sağlayıcının ayıptan dolayı sorumluluğu bulunmadığını, işbu dava satıcı traktörü satan yetkili bayiye karşı açılması gerektiğini, traktör üreticisi olan müvekkilinin satıcı olmadığını, işbu davanın traktör satan bayi olan ...

Petrol Tarım Ürünleri San ve Tic. Ltd.

Şti.'ne yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin traktörde meydana gelen ayıplardan dolayı Borçlar Kanunu 219.v.d. maddeleri gereğince hiçbir sorumluluğunun olmadığını, müvekkili Şirketin (üretici olan) davada husumet sıfatı olmadığından husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, müvekkilinin Şirketin adresinin ... olduğunu, müvekkilinin olduğu gibi, diğer davalının da davada husumet sıfatı olmadığını, bu sebeple bulunduğu yargı çevresi haricinde davanın görülmesi düşünülemediğini, yetki itirazında bulunduklarını, işbu davanın görülmesinde Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığını,

aradaki ilişki ticari mal alım satımına ilişkin olmadığını, davacı firmanın çiftçilik faaliyeti dolayısıyla, çiftçilik işlerinin icrası babında tüketim malı niteliğinde traktör almış ve traktörü işbu dava konusu yaptığını, işbu davanın genel mahkemelerde, genel usullere göre görülmesi gerektiğini, 30551 şasi nolu 1260 saatte 27.4.2018 teslim tarihli traktörde balya makinası ile çalışılırken 17.7.2019 da kuyruk mili arızası olduğunu, bu arıza, 540 devir dişlilerine ait olan bölümde aşağıdaki malzemeler yenisi ile değiştirilerek ve bu bölgeye ait tüm malzemelerde incelenerek,

kontrolleri yapılarak traktör arızası giderilerek müşteri teslimi yapıldığını, davacı yaklaşık 10 gün sonra, tekrar kuyruk mili bölümünde arıza yaşadığını servise bildirdiğini, "geçen hafta yaptığı arıza şimdi yine oldu tekrarladı" dendiğini, yapılan servis kontrolünde son oluşan arızanın bir önceki arızadan bağımsız ve traktörün farklı bir çalışma bölümünde oluştuğu anlaşıldığını, arızanın, traktörün 540 devir dişlisi değil, 750 devir dişlisinde olduğu görüldüğünü, davacı tarafından açılan tespit davasında da bu husus açıkça ifade edildiğini,

müşteriye bunun önce yaşanan arızadan bağımsız olduğu birbirine bağlı olmadığı yeni bir arıza olduğu servisimiz tarafından anlatıldığını, kendisi yapılan işçilikte hata olduğunu ve arızayı ört bas etmeye çalıştıklarını, bu yüzden garantiden değişmesi gerektiği yönünde ısrar ettiğini, müşteriye kullanıcı hatası olan bu arızanın garantiye girmeyeceğinin iletildiğini, akabinde, servis kanalı ile iyi niyet kapsamında parçada %30 iskonto, işçilik ücretinin karşılanacağı davacıya açıklandığını, davacı süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, davacı traktörü Nisan 2018 tarihinde almış, ve bugüne kadar da yaklaşık 2 senedir kullandığını,

traktör üreticisi olan şirketin borçlar kanunu gereğince sorumluluğu olmadığından, husumet yokluğu nedeniyle reddine, görevsizlik kararı verilerek, davaya genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olarak bakılmasına, yetki itirazı gereğince yetkisizlik kararı verilerek dava dosyasının yetkili Ankara Batı Mahkemelerine gönderilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davaya konu traktördeki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının gizli ayıp niteliğinde ayıbın olduğu ürünü kullanmaya zorlanamayacağı, dolayısıyla davacı tarafın davaya konu traktörün ayıpsız misli ile değiştirilmesi yönündeki talebinin kabulü gerektiği; davacı tarafın taleplerinden birisinin de; bu traktör yerine kiraladığı başka bir traktör için ödemiş olduğu kira bedelini talep ettiği, ancak davacı tarafın bu iddiasına ilişkin olarak tek taraflı olarak hazırlanan belgeyi delil olarak sunduğu,

davacı tarafın başka bir traktör kiraladığını bunu dava konusu traktörün yerine kullandığını usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığından davanın kısmen kabulü ile, dava konusu traktörün eskisinin davalıya iadesi koşuluyla sıfır kilometre ayıpsız yenisi ile değiştirilmesine, davacı tarafın kiralama bedeli talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı şirket vekili tarafından; Eksik araştırma yapıldığı, varsayıma dayalı afaki bilirkişi raporlarına göre karar verildiği, ayrıca, arızaların kullanıcı kaynaklı olmadığına ilişkin yapılan tespitin de hiçbir somut delile dayanmadığı, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava konusu araçtaki ayıbın değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıplı aracın misli ile değişimi, tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davaya konu traktörün 27/04/2018 tarihinde alındığı, ürünün garanti belgesine göre garanti süresinin 3 yıl olduğu, araçta ilk arızanın 17.07.2019 tarihinde "şanzumandan olağanüstü ses geldiği" şikayeti ile 18.07.2019 tarihinde servise girdiği, 24.07.2019 tarihinde de yine aynı şekilde ses geldiği şikayeti olduğu belirlenmiştir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle mahkemece alınan bilirkişi raporunda davaya konu araçta (traktör); imalat - montaj yönünden bir ayıbın olduğu,

bu ayıbın sonradan, zamanla ve kullanım sonucu ortaya çıkması nedeniyle de gizli ayıplı olduğu ve ayıbın kullanıcı kaynaklı olmadığının belirlenmesine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."