Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/831 K.2023/1035

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, Dairece verilen kararın temyiz incelemesi sonucu bozulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373.maddesi uyarınca, incelemenin duruşmalı yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketle ders kitabı satın almak üzere anlaşmaya vardığını, karşılığında 3 adet avans çeki ile teminat mektubu verdiğini, ancak davalının sözleşmeye konu kitapları göndermediğini, bu nedenle davalıya verilen 3 adet her biri 30.000,00 TL bedelli çekin ve teminat mektubunun bedelsiz kaldığını belirterek bu çeklerden ve teminat mektubunden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, teminat mektbunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davalı şirkete ceza mahkemesi kararı ile ../... kapsamında kayyum tayin edildiğini, ticari faaliyetlerinin askıya alındığını, davacıya bir kısım çeklerin iade edildiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafça taraflar arasındaki anlaşmaya istinaden davacıya teslim edilmesi gereken kitapların teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı, bu nedenle davacının sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, bu nedenle 31/12/2016 keşide tarihli çekin ödenmesi nedeniyle davacının bu çek bedelini istirdat talebinde haklı olduğu, diğer çekler ve teminat mektubu yönünden ise davalının davacıya borçlu olmadığı, ancak yargılama sırasında diğer çeklerin ve teminat mektubunun iade edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı belirtilerek davanın kabulüne ve konusuz kalan bölüm yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davalı vekili tarafından; Davalının kendi elinde olmayan nedenlerle üretim yapamadığını, ayrıca davacının malların teslim edilmesi için gereken özeni göstermediğini, bununla birlikte 670 sayılı KHK'nın 5. maddesi gereğince KHK ile kapatılan ve resen terkin edilen şirketlere karşı dava açılamayacağını, davalı şirket nezdinde basılan kitaplar yönünden herhangi bir yasaklılık kararı bulunmadığını bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği tarafların kabulünde olan çekler ve teminat mektubu gereğince davacı yanın borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, avans iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dairemizin 31/05/2021 tarih 2018/1855 Esas, 2021/866 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 13.02.2023 tarih 2021/6372 E. 2023/782 K. sayılı kararı ile bozulmuş olup, bozma ilamına uyulmuştur.

Davalı tarafın 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin incelendiği 15/02/2018 tarihli bilirkişi raporunda, davacının davalıya 31/12/2016 keşide tarihli ... numaralı çek ile ilgili borçlu olmadığı, borçlu olmamasına rağmen iş bu çekin ödemesi yapıldığından davacının 30.000,00 TL tutar kadar alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda hazırlanan 28/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda, davalının davacıya herhangi bir mal ve hizmet satışında bulunmadığı, bilahare davacının mal ve hizmet alımında bulunamadığından, çek karşılığı teslimi gereken mal ve/veya hizmet teslimi gerçekleşmediğinden, davacının davalıya iş bu çek bedeli olan 30.000,00 TL tutarla borçlu olmadığı, borçlu olmamasına rağmen iş bu çekin ödemesi yapıldığından davacının 30.000,00 TL tutar kadar alacaklı olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Dosya kapsamında bankalara yazılan müzekkere cevaplarının incelenmesinden, dava konusu edilen ....31/10/2016 keşide tarihli, ... çek nolu, keşidecisi ..... olan 30.000,00 TL bedelli, .. ...... keşide tarihli, .... çek nolu, .......31/12/2016 keşide tarihli, ... çek nolu, .. 30.000,00 TL bedelli çekin davacı tarafından 03/01/2017 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına .... olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle dava konusu çeklerin ve teminat maktubunun satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği ve karşılığında mal teslim edilmediği hususunda bir ihtilaf olmamasına,

davacının sözleşmeyi feshinde haklı olmasına göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının reddi gerekmiş, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla HMK’nın 356. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."