Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/921 K.2025/1431

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 3 yıl süreli tek satıcılık sözleşmesi imzalandığını, sözleşme ile davalının müvekkili şirkete ... marka ürünleri tedarik etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin 11/02/2019 tarihinde davalıya 50.000,00 USD depozito bedeli ödediğini, ödenen depozito bedelinin karşılığı olarak davalıdan muhtelif tarihlerde ... marka ürünlerin tedarik edildiğini, sonrasında davalının sözleşme devam ederken çeşitli gerekçelerle tedarik yükümlülüğünü yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkil şirketin 06/04/2021 tarihinde ... marka ürünlerin üreticisi ...

Tıbbi Cihazlar İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile iletişime geçtiğini, dava dışı ... şirketi ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin Kasım 2020 itibariyle sona erdiğinin öğrenildiğini, davalının borcunu ifa etmesinin imkansızlaştığını, ayrıca ürünlerin Güney Kore'ye ithalatı ve satışı için Kore Gıda ve İlaç Kurumundan KFDA onayı alınması gerektiğini, müvekkili tarafından gerekli başvuruların yapıldığını, 28/11/2021 tarihinde nihai raporun sonuçlandığını, ürünlerin sitotoksit kimyasal madde içeren zararlı içeriğinden dolayı Güney Kore'ye ithal edilemeyeceğinin belirlendiğini, sözleşmenin 3.maddesine göre KFDA onayının alınamaması halinde depozitonun iade edileceğini,

müvekkilinin davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getiremeyecek olması ve ürünlerin Güney Kore'ye ithal edilemeyecek olması nedeniyle bakiye 17.500,00 USD'nin iadesini talep ettiğini, davalının ise dava dışı ... şirketinden alınan 18/08/2021 tarihli yazıya istinaden ürünlerin temin edilebileceğini bildirerek kötüniyetli olarak depozito bedelini iade etmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ... şirketi ile şifaen yapılan görüşmelerde 3.kişi firmaların işleyişinde sıkıntıya yol açmamak için müvekkili şirkete ürün temin edileceğinin bildirildiğini, davacının sözleşme yükümlülüklerinin müvekkili tarafından yerine getirilemeyeceği yönündeki iddiaları nedeniyle ilgili firmadan yazılı taahhüt alındığını, müvekkilinin şu an dava dışı ... şirketinden ürün temin edip davacıya gönderebilme imkanına sahip olduğunu, bu hususun davacıya cevabi ihtarname ile de bildirildiğini, ürünlerin Güney Kore'de satılabilmesi için KFDA onayı gerektiğini,

ancak davacıya Güney Kore dahil 5 ülke için tek satıcılık yetkisinin verildiğini, diğer ülkelere malzeme satışı için KFDA onayının gerekmediğini, sadece CE onayı yeterli olduğundan sözleşmede belirtilen diğer ülkelerde davacı tarafından ürünlerin satılabildiğini, bu nedenle Güney Kore'de satışın yapılamayacağı gerekçesiyle para iadesi talebinin kötüniyetli olduğunu, sözleşmenin 3.maddesinde fabrikanın CE onay süresinden dolayı KFDA tescilinin gerçekleştirilememesi halinde depozito iadesinin yapılacağının belirtildiğini,

KFDA onayının alınamamasının fabrika CE onay süresi ile ilgili olmadığından depozito iadesinin istenemeyeceğini savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere, bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki sözleşmenin 3. maddesinde KFDA tescilinin gerçekleştirilmemesinden değil, CE onay süresinden dolayı KFDA tescilinin gerçekleştirilmemesi halinde depozitonun iadesinin kararlaştırıldığı, onay alınmamasının sözleşme feshi sebepleri arasında yer almadığı, sözleşmenin 4.3 maddesi uyarınca satış için gerekli tescil, izin, kayıt ve lisanslama işlemlerini davacının tamamlayacağı, davacının sözleşmeyi fesh etmediği, sadece bakiye depozito bedelinin iadesini istediği,

davalı tarafça mal tesliminin sağlanacağı bildirilmesine rağmen davacının mal talebinde bulunmayıp iade talep etmesinin haklı sebep teşkil edecek nitelikte olmadığı, mal teslimine ilişkin davalının temerrüde düşürülmediği gibi davalının mal teslimine hazır olduğunu bildirmesine rağmen davacının bakiye depozito bedelini karşılayacak şekilde mal talebinde bulunmayıp üretici firma ile sözleşmesinin bitmesi nedeniyle bakiye depozito bedelini istemesinin yasal dayanağının olmadığı, davalının ... şirketi ile olan sözleşmesinin bitmesinin davacıyı doğrudan ilgilendiren bir durum olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki tek satıcılık sözleşmesinin hukuki niteliğinin dikkate alınmadığını, davalının dava dışı ... şirketi ile sözleşmesinin Kasım 2020 tarihinde bitmesi nedeniyle borcun ifasının imkansız hale geldiğini, ... şirketinden davalının aldığı taahhüdün sınırlı taahhüt olup taahhütnamede müvekkili şirkete alt tek satıcılık yetkisi verilmesi hususunda izin, onay, yetki bulunmadığını, bu taahhüde dayalı olarak davalının sözleşmeden kaynaklı ifa borcunu yerine getirmesinin mümkün olmadığını,

bir an için sözleşmenin davalı tarafından ifa edilebileceği kabul edilse dahi ürünlerin zararlı içeriğinden dolayı KFDA onayının alınamadığını, bu nedenle ürünlerin Güney Kore'ye ithal edilmesinin imkansız olduğunu, bakiye depozito bedelinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin gerektiğini, müvekkilinin ihtarnamesinde fesih iradesini ortaya koyduğunu, ifa imkansızlığı sonucu olarak iade talebinde fesih ihtarının da şart olmadığını, alacağın varlığının davalı tarafından ikrar edildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir .

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının bakiye depozito bedelinin iadesine yönelik talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 5.İcra Müdürlüğünün 2021/16458 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 01/12/2021 tarihinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 17.500,00 USD alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ile dava dışı ... şirketi arasında 03/11/2016 tarihli 3 yıl süreli tek satıcılık sözleşmesi imzalandığı, bila tarihli ek protokol ile sözleşme süresinin 4 yıla çıkartıldığı, davacı ile davalı arasında da 05/02/2019 tarihli 3 yıl süreli tek satıcılık sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin konusunun davacının Kore, Japonya, Tayvan, Vietnam ve Tayland'da, davalı tarafından üretilen/sağlanan/tek satıcılık sözleşmesi ile yetkisinin bulunduğu/bulunacağı ürünleri sözleşme süresince satmak/sattırmak konusunda münhasıran yetkili olduğu, fabrikanın CE onay süresinden dolayı KFDA tescili gerçekleştirilmezse depozitonun iade edileceği, ürünlerin satışı için gerekli olan tescil, izin, kayıt ve lisanslama işlemlerinin davacı tarafından tamamlanacağı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalıya gönderilen 25/10/2021 tarihli ihtarnamede, taraflar arasında tek satıcılık sözleşmesinin imzalandığı, davalıya 50.0000,00 USD ön ödeme yapıldığı, bir kısım malların temin edildiği, davalının taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine ... şirketi ile irtibat kurulduğu, davalının ... şirketi ile sözleşmesinin Kasım 2020 tarihinde sona erdiğinin öğrenildiği, ifanın imkansız hale geldiği belirtilerek bakiye 17.500,00 USD'nin iadesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı tarafından davacıya gönderilen 02/11/2021 tarihli cevabi ihtarnamede, ... şirketi ile yapılan görüşmelerde 3.kişi firmaların mağdur olmaması için ... şirketinin davalıya ürün vermeye devam edeceği, buna ilişkin verdiği 18/08/2021 tarihi taahhütnamenin ihtar ekinde olduğu, devam eden sözleşmeye istinaden davalının yükümlülüklerini yerine getirebileceği, sipariş verilmesi halinde ürünlerin ivedilikle gönderileceği yönünde bilgi verildiği görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına,

ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle somut olayda davacının 50.000,00 USD depozito bedeli karşılığında ürün almadığı 17.500,00 USD alacağı olduğu hususu ihtilafsız olmakla birlikte dava dışı ... şirketi tarafından verilen taahhüde istinaden davalının davacıya ürün tedarik edebilecek durumda olmasına,

Güney Kore için KFDA onayı alınamamış olsa dahi sözleşmede KFDA onayının gerekmediği Güney Kore dışında başkaca ülkelerin de yer alması nedeniyle sözleşmenin ifasının imkansız hale gelmesinden bahsedilemeyecek olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."