Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/14 K.2026/384

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ...

Un Fabrikası Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 22/02/2021 tarihinde ekmeklik un istisna mal alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, bahsi geçen sözleşmenin 3.1 ve 9. maddelerinde 20.000 çuval ekmeklik unun, yüklenici tarafından sağlanacağının, işin başlama tarihinin Mart ayı içerisinde, termin planında belirtilen ilk teslim tarihi olduğunun, sözleşme süresinin işin başlama tarihinden itibaren beş (5) aylık süreyi kapsayacağının kararlaştırıldığını, ancak Mart ayından itibaren beş (5) aylık süre içerisinde unun teslim alınmadığını,

sürenin sona ermesinden sonra ise davalı şirketin müvekkil şirketi ifaya zorladığını, bunun üzerine davacı şirket tarafından davalı şirkete ...

Noterliği'nin 25/10/2021 tarih ve 2769 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini ve sözleşme süresinin dolduğunun, maliyetlerin arttığının, sözleşme uyarınca ifa yükümlülüğü bulunmadığının ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin bildirildiğini, bunun üzerine davalı şirketçe gönderilen Ankara 12. Noterliği'nin 10/11/2021 tarih ve 49098 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketin fesih bildiriminin uygun görülmediği ve sözleşme gereklerinin yerine getirilmediği ifade edilerek,

termin planı çerçevesinde gecikme cezası uyguladığının iletildiğini, devamla da davacı şirketin sözleşmeye ve şartnamelere uygun şekilde ifa yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesiyle davalı şirketçe sözleşmenin feshedildiğini, bu kapsamda müvekkil şirketin daha önce yatırdığı teminatın gelir olarak kaydedildiğini ve davacı şirket aleyhine yasaklama kararı aldırıldığını, müvekkili şirketin tesis olunan yasaklama kararına karşı Ankara 5. İdare Mahkemesinde dava açtığını ve 2022/112 Esas sayılı dosyada yürütmenin durdurulması yönünde karar oluşturulduğunu,

taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 9. maddesinde sözleşme süresinin "Mart ayından itibaren 5 ay " olarak belirlendiğini, ve bu sürenin bağlayıcı nitelikte bulunduğunu, dolayısıyla davalı şirketin tek taraflı iradesi ile sözleşme süresinin uzatılmasının mümkün olmadığını, sözleşme süresi içinde alım işleminin gerçekleştirilmediğini belirterek,

sözleşmenin davacı şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiğinin tespitine, irat olarak kaydedilen teminat mektubunda yazılı 160.000,00 TL tutarın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesine, ayrıca uygulanan gecikme cezasından sorumlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ...

Fabrikası Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ekmeklik un alımı yönünde ticari ilişki bulunduğunu, bu kapsamda davalı şirketin, 20.000 çuval ekmeklik unu davacı şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak davalı şirketçe un tesliminin gerçekleştirilmediğini, bunun üzerine cezai işlem uygulandığını, ancak söz konusu borcun ödenmediğini, bu nedenle cezai şart alacağının tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında Ankara 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/3213 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, devam eden süreçte davalı yanın söz konusu takibe itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu,

davalının haksız ve kötüniyetli olarak borca itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline ve takibin devamına, ayrıca davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ... Un Fabrikası Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Fabrikası Anonim Şirketi'nin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ismi geçen şirketin kendi kusuru ile sözleşmede kararlaştırılan süre içerisinde alım yapmadığını, müvekkil şirketin borcunun bulunmadığını beyanla, birleşen davanın reddine ve asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ... Fabrikası Anonim Şirketi aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ...

Fabrikası Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 22/02/2021 tarihinde ekmeklik un istisna mal alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, bu kapsamda davacı şirketin, 20.000 çuval ekmeklik unu müvekkil şirkete teslim etmeyi taahhüt ettiğini ve sözleşme doğrultusunda müvekkil şirketin 160.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubu aldığını, davacının termin planının gönderildiği tarihten 21/10/2021 tarihine kadar teslim programına itirazda bulunmadığını, ancak unların teslim zamanının gelmesinden sonra gönderdiği ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini bildirdiğini,

bunun üzerine müvekkil şirket tarafından davacı şirkete cevabi nitelikte bir ihtarname gönderildiğini ve termin planına uygun olarak unların teslim edilmesi için süre verildiğini, ancak davacı şirketin verilen ek süre içerisinde unları teslim etmediğini, bu nedenle müvekkil şirketçe, sözleşmenin 11. maddesi hükmüne istinaden sözleşmenin tek taraflı feshedildiğini, teminat mektubunun da gelir kaydedildiğini ve davacı şirket hakkında cezai işlem uygulandığını, gerçekleştirilen tüm işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak, asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşme hükümlerine değinildikten sonra, taraflar arasında akdedilen 22/02/2021 tarihli sözleşme ile işin başlama tarihinin Mart ayı içerisinde termin planında belirtilen ilk teslim tarihinden itibaren 5 aylık süreyi kapsayacağının kararlaştırıldığı, yüklenicinin de sözleşmenin Mart ayında belirlenecek ilk teslim tarihinden başlamak üzere beş (5) aylık süre için fiyat artışından feragat ettiği, ancak davalı ...

Fabrikası Anonim Şirketi'nin Mart ayı içerisinde termin planını bildirmediği ve sürenin geçmesinden sonra sekiz (8) ay ileri bir dönem için termin planı oluşturduğu, bunun üzerine davacı ... Un Fabrikası Limited Şirketi tarafından davalı ...

Fabrikası Anonim Şirketi'ne sözleşmenin feshi iradesini içerir ihtarname gönderildiği, dava konusu sözleşmede ifade edildiği üzere Mart ayında bir termin planı iletilmediği gibi bu sözleşmeye istinaden herhangi bir alım işlemi gerçekleştirilmediği, sözleşmenin süresi sona erdikten sonra davalı ... Fabrikası Anonim Şirketi'nin termin planı oluşturarak davacıyı ifaya zorladığı, bu durum karşısında asıl dava kapsamında davalı ... Fabrikası Anonim Şirketi'nin davacı ...

Un Fabrikası Limited Şirketi'nin sunduğu 160.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunu irat kaydetmesinin sözleşme hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, diğer yandan, dava konusu sözleşmenin davacı ... Un Fabrikası Limited Şirketi tarafından haklı sebeple feshedildiği ve bu itibarla aleyhe cezai işlem uygulanmasının mümkün bulunmadığı, ayrıca kötü niyet tazminatı şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ...

Fabrikası Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşme süresi içerisinde usulüne uygun olarak termin planı oluşturulduğunu ve karşı tarafa gönderildiğini, davacının termin planının gönderildiği tarih itibariyle ilk teslim tarihine kadar bir itirazda bulunmadığını, müvekkil şirketin kamu hizmeti sunduğunu, davalı şirketin teslimatın yapılacağı tarihleri içerir hususları davacı şirkete bildirdiğini, dolayısıyla davacı şirketin ifaya zorlanması gibi bir durumun bulunmadığını, davacı şirketin sadece ilk teslim tarihinden başlamak üzere beş (5) aylık süre için fiyat artışından feragat ettiğinin kabulünün doğru olmadığını,

davacı şirketin sözleşmede yer alan hükümleri bildiğini ve sözleşmeyi bu şekilde imzaladığını, benzer nitelikteki kararların eldeki dosya için esas alınmasının hatalı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, asıl davada, ekmeklik un istisna mal alımı konusunda imzalanan 22/02/2021 tarihli sözleşmenin davacı şirketçe haklı nedenle feshedilip feshedilmediği, buradan varılacak sonuca göre sözleşme hükümlerine aykırı davranıldığı gerekçesiyle davalı şirket tarafından uygulanan cezai işlemin yerinde bulunup bulunmadığı ve davacı yanca sözleşme doğrultusunda verilen teminat mektubunun irat kaydedilmesinin mümkün olup olmadığı noktasında, Birleşen davada ise, davacının, takibe konu cezai şart nedeniyle alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin tespiti ile irat kaydedilen teminat mektubunda yer alan bedelin iadesi,

Birleşen dava, cezai şart alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı ile %20 icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/3213 Esas sayılı dosyası ile; 16/02/2022 tarihinde birleşen dosya davacısı ... Fabrikası Anonim Şirketi tarafından, birleşen dosya davalısı ... Un Fabrikası Limited Şirketi aleyhine, cezai şart alacağına dayalı 27.000,00 TL asıl alacak ve 656,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.656,32 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresinde takibe ve borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67. maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu içeriğine göre, asıl dosya davalı birleşen dosya davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."