Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/296 K.2024/824

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacılar ile davalı şirket arasında 21/11/2012 tarihli sözleşme ile eğitsel içerikli kitap, ansiklopedi, sözlük, cd, dvd, vcd, ürünlerin pazarlama ve satışı hususunda anlaşma yapıldığını, bu sözleşme kapsamında davacının davalı firmadan tedarik ettikleri ürünleri kendi nam ve hesaplarına sattığını, tarafların uzun yıllar sözleşme kapsamında ticari faaliyette bulunduklarını, davalının sözleşmeye aykırı iş ve işlemler yapmaya başlaması üzerine Antalya 22. Noterliğinin 28/11/2022 tarih, 25982 yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini,

davalının sahte kaşe basarak kendileri tarafından teminat senedi olarak verilen senetlerin Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2022/18932 ve 2022/18933 esas sayılı takip dosyaları ile takibe konulduğunu, davacı ... yönünden 2015-2016 ve 2017 yıllarında davalıya gönderilen 3094 adet sözleşmenin davalıya teslim edildiği, bu sözleşmeler nedeniyle ödemenin büyük bir bölümünün yapılmadığı, davacı ...

Bilgisayar Şirketi bakımından ise 2017-18-19-20-21 yıllarına ait 8118 adet sözleşmenin davalıya teslim edilip davacı tarafa ödemenin büyük bir bölümünün yapılmadığı, ... Şirketi bakımından ise 2019-20-21-22 yıllarına ait 1083 adet sözleşmenin davalıya teslim edilip davacı tarafa ödemenin büyük bir bölümünün yapılmadığı, bu nedenlerle ... yönünden 30.000,00 TL, ... Bilgisayar şirketi yönünden 50.000,00 TL, ...

Şirketi yönünden 20.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacılara verilmesi ayrıca tensip ile beraber tespit ve iade istemleri kapsamında tedbiren, müvekkillerine ait sözleşme asıllarının, telefon hatlarının ve pos makinelerinin halen dahi davalıda olması ve müvekkiline teslim edilmemiş olması nedeniyle davalıya ait işyerinde tespit kararı verilerek müvekkiline ait sözleşme asıllarının,

GSM hatları ve pos makinelerinin tespiti ile müvekkiline verilmesine ve davacılar aleyhine davalı tarafından açılan Ankara 31. İcra Dairesi 2022/18932 E ve 2022/18933 E. sayılı icra dosyalarının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, yetki itirazında bulunduklarını, dosyanın yetkili Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, dava konusu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğinden eksik harcın iptali için davacılara kesin süre verilmesini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemiş olduğunu, davacılar ile davalı şirket arasında huzurdaki dava açısından uygulanacak yazılı bir sözleşme olmadığını,

davacılar tarafından her ne kadar 21/11/2012 tarihli sözleşmeye dayanmış ise de davacılardan hiçbirinin sözleşmenin tarafı olmayıp söz konusu sözleşmenin dava dışı ... arasında imzalandığını, davacıların dava dilekçesi ekindeki listede yer alan talep konusu sözleşmelerin her birinin varlığını, davalı tarafa teslim edildiğini, sözleşmelerin hukuken geçerli, tahsil edilebilir olduğunu ve davalı tarafça tahsilat yapıldığını ispat etmek külfeti altında olduğunu,

taraflar arasındaki ticari ilişki uzun yıllardır devam eden çok sayıdaki ticari işlem ile süregelen uygulamaya dayanmakta olup davalı müvekkilinin şirkete ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile davacıların iddialarının asılsız olduğu, hiçbir hak ve alacaklarının bulunmadığı bilakis davalı müvekkili şirkete borçlu olduklarının ortaya çıkacağını, bu nedenlerle öncelikle yetki itirazlarının kabulüne, mahkeme aksi kanaatte ise davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahip olduğu, davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkının davalılara geçeceği, somut olayda, davanın para alacağına ilişkin olduğu, 6098 sayılı Kanun'un 89. maddesine göre para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup, davacı tarafça kendi ikametgahında dava açıldığı,

davacının yetkili mahkeme konusundaki seçimlik hakkını kendi yerleşim yeri olan Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açarak kullanmasının, düzenlenen yetki kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, her ne kadar dava dışı ... ile yapılan sözleşmeye atıf yapılarak yetki itirazında bulunulmuş ise de dava dışı ...'in sözleşmeyi temsilen imzaladığına dair sözleşmede düzenleme bulunmadığı, yapılan sorgulamada tacir kaydına da rastlanılmadığı anlaşılmakla mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; Davacılar tarafından 06.03.2023 tarihinde açılan alacak davasına taraflarınca sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulduğu ve Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından kabul edilerek dosyanın mahkemeye geldiği,kararın istinaf edilmediği, kamu düzenine ilişkin kesin bir yetki kuralı olmadığına göre Yerel Mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Mahkemenin yetkisi uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Davalı ... Yayıncılık Şirketi ile ... -... Basın Yayın Şirketinin acente olarak 21.11.2012 tarihli sözleşme imzaladıkları ... Yayın Şirketinin adresinin Çankaya Ankara, ... adresinin Konyaaltı Antalya olduğu, sözleşmenin 13. maddesinde sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda Ankara İstanbul İzmir mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olacağının düzenlendiği görülmüştür.

Davanın ilk olarak açıldığı Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 13.09.2023 tarih 2023/170 Esas 2023/556 Karar sayılı karar ile; davacı tarafça taraflar arasında imzalandığı belirtilen 21/11/2012 tarihli sözleşme nedeniyle alacaklı olduğundan bahisle alacak davası açıldığı, davalı tarafça sözleşmenin davalı şirket ile dava dışı ... arasında imzalandığı iddia edilip yetki itirazında bulunulduğu, davalı şirketin adresi Ankara ilinde olup HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu,

davacı tarafça dayanılan sözleşmenin geçerli olduğu düşünüldüğü takdirde dahi bu sözleşmede de yetkili mahkemenin Ankara, İstanbul ve İzmir mahkemeleri olarak 13. maddede hükme bağlandığı anlaşılmakla davalı tarafın yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkisizliğine dair verilen karar istinaf edilmeksizin 21.11.2023 tarihinde kesinleşmiş ve davacılar vekilinin talebi üzerine dosya Ankara Ticaret Mahkemelerine gönderilmiştir.

Dava alacak iddiasına dayalı olup, davanın açıldığı Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesinde davalı şirketin yetki itirazında bulunması nedeniyle dosya yetkisizlik kararı ile Ankara Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.

Bilindiği üzere yetkinin kesin olmadığı durumlarda yetki 19/2.madde ve HMK'nin 116/1.a. maddesi uyarınca ilk itiraz olarak ileri sürülür. Mahkeme ancak kesin yetki halinde kamu düzeni gerekçesi ile resen yetkisizlik kararı verebilir.

Somut olayda davalının yerleşim yerinin Ankara olduğunu bildirerek ileri sürdüğü yetki itirazı kabul edildiğinden ve karar kesinleştiğinden mahkemece kendiliğinden Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle tekrar yetkisizlik kararı verilemez.

Açıklanan nedenle mahkemece yetkili olduğu gözetilerek işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.a.3.maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."